14 Aralık 2024, 17:44
|
#
1 |
Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir. İlaç Eliminasyonu Lipofililik ve Hidrofilik Maddelerin Eliminasyonu İlaç Eliminasyonu Lipofililik ve Hidrofilik Maddelerin Eliminasyonu
Lipofilik ve hidrofilik terimleri (veya hidrofobik ve lipofobik) polaritesi düşük veya yüksek olan ortamlardaki çözünürlüğü ifade eder. Kan, plazma, interstisiyel sıvı ve sitozol polaritesi fazla olan sulu ortamlar olmasına karşın lipidler-çift tabakalı membranın lipid içi-ve yağ apolar ortamlarıdır. Polar maddelerin çoğu sulu ortamlarda (hidrofililik) ve lipofilik olanlar ise apolar ortamda kolaylıkla çözünürler. Bir hidrofililik ilaç muhtemelen kısmi ve yavaş absorpsiyondan (şekli göstetilmemiştir) sonra kan dolaşımına ulaştığında karaciğerden değişmeden geçer, çünkü hepatosit membranından geçemez veya çok az geçer ve bunun için hepatik biyotransformasyon enzimlerine ulaşamazlar. Değişmemiş ilaç arteriyel kanla böbreklere gelir. Hidrofilik ilaçlar, plazma proteinlerine çok az bağlanır (proteine bağlanma lipofilikliğin bir işlevi olarak artar), bunun için plazmadaki ilacın büyük kısmı glomerüler filtrasyona uğraşır. Hidrofilik bir ilaç tübület reabsorpsiyona uğramaz ve idrarla atılır. Hidrofilik ilaçlar hızlı eliminasyona uğrarlar.
Bir lipofilik ilaç, kimyasal yapısından dolayı, metabolik aktivite gösteren karaciğer hücreleri dahil tüm hücrelere girebilmelerine rağmen bir polar ürüne dönüştürüpemiyorsa büyük bir olasılıkla organizmada birikir. Glomerülerden geçiş sırasında filtre olan kısım tübüllerde reabsorbe olacaktır. Reabsorpsiyon tama yakın olacaktır çünkü lipofilik bir ilacın plazmadaki serbest fraksiyonunun konsantrasyonu çok düşüktür (genellikle lipofilik ilaçların büyük kısmı proteine bağlıdır), Metabolize olmayan lipofilik bir ilaç için açıklanan bu durum arzu edilmez, çünkü bir kere başlayan farmakoterapötik etkiler hemen hemen irreversibl olacaktır (kan konsantrasyonunun kontrolünün zayıf olması)
Karaciğerde hidrofililik metabolitlerine dönüşen lipofilik araçlar daha iyi kontrole izin verir çünkü lipofilik ilaçlar bu şekilde elimine edilebilir. Hidrofililik metabolit oluşum hızı ilacın vücutta kalış süresini belirler.
Karaciğerde polar bir metabolite dönüşüm hızlı ise, absorbe olan ilacın yalnızca bir kısmı değişmemiş ilaç şeklinde sistemik dolaşıma geçer, kalanı ise presistemik (ilk- geçiş) eliminasyonuna uğrar. Biyotransformasyon hızlı olduğunda, oral uygulama mümkün değildir (örn. gliseril trinitrat,) Karaciğeri atlamak için parenteral,, sublingual, intranazal veya transdermal uygulama gerekir. Uygulana yolundan bağımsız olarak, uygulanan ilacın bir bölümü, genel dolaşıma geçmeden önce akciğer dokusu tarafından alınır ve geçici olarak depolanır. Bu da presistemik eliminasyona katkıda bulunur.
Presistemik eliminasyon, biyotransformasyon veya ilk - geçiş sırasında bağlanma nedeniyle absorbe olan ilaç miktarının sistemik dolaşımın dışında kalan fraksiyonunu ifade eder.
Presistemik eliminasyon ortak yoldan uygulanan bir ilacın biyoyararlanımını azaltır. Mutlak biyoyararlanım = sistemik dolaşıma geçen miktar / uygulanan doz; Bağıl biyoyararlanım = bir standart preparata göre bir test preparatında bulunan ilacın yararlanımı. | |
|
| |