Eylül ayı balık avı yasağının bitip balıkların tezgahlarda yerlerini almaya başlama zamanı. Balık sindirimi en kolay olan besin kaynaklarından biridir. Özellikle kalsiyumdan ve fosfordan zengin bazı balıklar çocuklarımız için çok önemlidir. Bol vitamin içeren balık düşük kalorili olması sayesinde kilo kontrolü içinde çok uygundur. Tabii ızgara ya da buğlama olarak tüketmek şartıyla. Çiftlik balıklarını her mevsim bulsakta kıymetli ve lezzetli olan deniz balığıdır.
Benim size tavsiyem de daha çok deniz balığı tüketmenizdir. Deniz balıkları genellikle bulundukları her zaman yemeğe uygundur. Ama onlarında en lezzetli oldukları zamanları bilirsek tadlarına doyum olmaz. Aşağıdaki takvim size balık alırken bu konuda yardımcı olacaktır. Son olarak kendinize iyi bir balıkçı edinin düzenli olarak oradan alışveriş edin derim.
Not: Nisan 2010 itibariyle başlatılan "Lüfer Yok Olmasın!" kampanyası doğrultusunda ben boyu 25 santimin altındaki lüferi artık alıp yemiyorum. Bu demektir ki bir müddet lüferin küçük hali olan çinekop sarı kanat ve büyümesini tamamlamamış lüfer yemeye ara vereceğim. Çocuklarıma ve torunlarıma "Bir zamanlar biz lüfer balığı yerdik" demek istemediğim için...
Beslenme uzmanları, anne adaylarının, yaşlıların ve çocukların, daha dengeli ve sağlıklı beslenebilmeleri için haftada düzenli olarak en az iki defa balık yemesini öneriyor.
Gıda Mühendisi Görkem İstemi Kirik, balık yemenin faydalarını balığın hemen her yaştan insana sağlık verecek besin kaynakları arasında yer aldığını dile getirdi. Balığın faydalarının içerdiği yağın özelliklerinden kaynaklandığını ve içerisinde bulunan Omega 3, A ve D vitaminlerinin pek çok hastalığa iyi geldiğini aktaran Kirik, "Balığın en belirgin özelliği kalbimize yardımcı olurken, kalp krizinin önlenmesinde de etkilidir. Yaşlanmaya karşı savaşır. Çocukların daha akıllı olmasını sağlar. Diş etleri ve dişlere oldukça yararlıdır. Kan şekerini dengeler. Depresyon ve şizofreni belirtilerini hafifletir. Zihin sağlığını korur. Afrodizyak etkisi vardır, doğurganlığı arttırır. Balık yemek sağlıklı yaşamımızın en temel besin kaynağı olarak görülür" diye konuştu.
Haftada en az iki kez balık tüketilmesi gerektiğine dikkat çeken Kirik, balığın taze olup olmadığını anlamanın püf noktalarını da anlattı. Kirik'e göre balık taze tüketilmesi gereken bir besin çünkü avlandıktan sonra hızla tazeliğini kaybediyor. Tazeliğini koruyacak soğuk hava depoları olsa da balık alırken tazeliğine özellikle dikkat etmek gerekiyor. Taze balığın göz bebekleri dışa doğru bombeli, bayat balığın ise göz bebekleri çökmüş, gözleriyse mat ve donuk oluyor.
Batı Karadeniz illerinden Zonguldak'ta, vatandaşlar hem taze hem de bol balık tüketiminde diğer bölgelere göre daha avantajlı. Zonguldak'ta ikamet eden Şenol Çanakçı, haftada 3-4 defa evlerinde balık yenildiğini belirterek, "Sağlıklı yaşamak için et yerine balık yenilmeli. Ama bizde maalesef balık az türetiliyor. Haftada en az 3 kere balık yemeliyiz. Ama Türkiye'de balık çok az tercih ediliyor" dedi.
Hangi Ayda Hangi Balık Lezzetli?
Balıkların lezzetleri cinslerine göre değişse de hangi balığın hangi ayda yenildiği de lezzet açısından önemli. Balıkların hangi aylarda lezzetli olduğu konusunda şu bilgiler veriliyor:
Ocak: Uskumru, lüfer, palamut, istavrit lezzetini korur. Kefal ve hamsi tam yağlı durumdadır. Çinekop, kofana, mezgit kolayca bulunur. Tekir ve kırlangıç bolca avlanır. Barbunya, kılıç ve mercan az tutulur. Şubat: Kalkan mevsimi başlar. Tekir bolca çıkar. Uskumru, lüfer, palamut yağını kaybetmeye başlar. Mart: Kefal, levrek ve kalkanın en lezzetli zamanıdır. Uskumru çiroz olmaya yüz tutmuştur. Tavası ve pilakisi yapılabilir. Gümüş balığı fazlaca çıkmaya başlar. Nisan: Kalkan yine başta gelir. Mercan, levrek, kılıç ve kırlangıç bolca çıkmaya başlar. Gümüş balığı, kefal, mezgit, berlam, tekir ve barbunya çok tutulur. Mayıs: Levrek, barbun, tekir, iskorpit zevkle yenir. Haziran: Balıkçılık açısından verimsizdir. Tekir, barbun, mercan, levrek gibi balıklar bulunur ancak pahalıdır. Temmuz: Sardalya mevsimi başlar. Kolyoz, istavrit, uskumru, tava ve haşlamaya elverişli. Ağustos: Çingene palamudu mevsimini açar. Sardalyanın ise en lezzetli zamanıdır. Yine bu ayda kılıcın tadına doyum olmaz. Kefal tavsiye edilmez. Eylül: Sardalye ve kılıç lezzetlidir. Palamut irileşir. Lüfer bu dönem pahalıdır. Ekim: Lüfer çok lezzetlidir. Palamut bolca çıkar. Kasım: Uskumrunun en iyi zamanı. Torik akışı başlamıştır. Pisinin en nefis olduğu ay. Aralık: Uskumru, lüfer, palamut ve torik daha da büyümüş ve lezzetlenmiştir. Hamsinin en çıtır zamanı. Bol miktarda tekir çıkar.