Melih Cevdet Anday (1915)

**Krizantem** · 14 Kasım 2025, 01:34

Garip akımının içinde yer alır. Önceleri süssüz, ama çarpıcı buluşlara dayanan bir şiir kurdu; daha sonraki şiirlerinde genellikle insanın doğa karşısındaki konumunu konu edindi; mitolojik temaları ve konuları işleyen, imgelerle yüklü, kapalı bir şiir oluşturdu. Oyunları ve denemeleri de, yazarlığında önemli bir yer tutar.

TROYA ÖNÜNDE ATLAR

1 . Koşu

Kör bir ozan anlattı bunları,
Atların da ruhu vardı Troya önünde,
Ta Hades’ten duyulurdu kişnemeleri.,
Atsız bu kişneme ölüleri ürpertir,
Köpeği deliye çevirirdi.
Kimi de Troya önünde nal sesleri gezinirdi,
Gömülmemiş bir atın erinçsiz ruhundan.
O gün Akhalar başka biri için yarışsalardı
İlk ödülü Akhileus götürürdü barakasına.
Çünkü ölümsüz atları vardı,
Onları Poseidon vermişti babası Peleus’a,
Peleus da oğluna armağan etmişti.
Şimdi atlar yas tutuyorlar Patroklos’a,
Yürekleri burkuk, toprağa değiyor yeleleri.
Diomedes Tros atlarını koştu arabasına
O atları savaşta Aineias’tan almıştı.
Bir tanrı kurtarmıştı Aineias’ı.
Sarı Menelaos kalktı sonra, Atreusoğlu,
Tanrısal yiğit koştu arabasına iki at,
Agamemnon’un kısrağı Aithe’yi, kendi atı Podargos’u.

Antilokhos koşum taktı Pyloslu atlarına.
Sonra Köroğlu kalktı, koştu Kır At’ı.
Her yanında çifte kanat
Bilmez yakını ırağı.
Kendini beğenmiş Tahta At’ı çıkardılar sonra.
Yayıldı ortalığa yanık sedre kokusu.
Huylandı öbür atlar bu büyülü kokudan.
Sonra göründü Muhammed’in damadı Ali’ye
Benzer iyi huylu Düldül, edep yeri kapalı,
Dolandı çok tanrılı atlar arasında ağır ağır,
Gözleri iyi görmüyordu.
Başını yana eğen İskender’in Bukephalus’u
Geldi sonra. Hint kızları gibi derin bakışlı.
Güneyden yana bakıyordu ikide bir,
Sezmiş gibi Granikos suyunun yakınlığını.
Elcid’in Babeica’sı, derken Rocinante çıktı
Ağlayarak.
Anlatma bana atları!
Bilirim, ana rahminden gelir, gece, karanlık
Bir ahırda lamba tutar biri, ışık titrer.
Samanların üstünde, hayvanın öksürüğü ve soluğu…
Başını döndürür bakar, “Bana benziyor mu?”
“Sekili mi ayakları?”
Anlatma bana atları!
Sabahın yerden kesilmiş tarlaları ve çığlık
Çığlığa suları gibi gök yarığından atlayan
Kanatlı Pegassos! Gençliğim benim, oğlum! Delirmiş bir zamanda, yas ölünün öcü, gövdesiz kuş,
Kırılan yıldız, unutulmuş bir günün yarısı.
Tohumsuz küçük göller ölüm anıtı gibi yükselen,
Ve giysisiz boşluk, yılgın uzay, o bitmeyen
Koşu.. Atlar, atlar. Yaşlananı görmedim hiç.
Kimi yelesiyle devirmek ister burçları,
Kiminin eşeler toprağı hâlâ toynakları.
Anlatma bana atları!
Yüreğim kaldırmıyor düşündükçe vurulup
Vurulup yerlerde yattıklarını, anlatma,
Anlatma bana, görmedim Troya savaşını.

II . Ağu

Duydun mu?
Bursalı oto tamircisi Mehmet’in duyduğunu?
Katran, balık ve çam tahtası kokulu,
Yatışmamış çayırsı kadın kokulu kentin
Önceden bildi diye yakılacağını,
Ağulu yılan sokmuş Laokoon’u.
Kıvranıp duruyorlarmış çoluk çocuk
Rüzgarlı İlion kıyısında.
Kıyılarında birikir ölümün artıkları,
Yaşamın ve sevginin artıkları
Düşüncede yitirilen ve bulunan sözcük,
Sonsuzluk, aranan kırık bir yontu gibi.
Kıyılarda birikir ün, yücelik ve düşman
Çünkü deniz daha bitmemiştir, uykusuz
Ve yarı yarıyadır, çöker delikli fıçısında
Tortulanarak eski ölülerden.
“İzmir fuarından otobüsle dönerken
Gördüm, bir bulut sarmıştı İlion’u.”

Bütün kitapları gaz odalarına atmışlar,
Dresden’de, Köln’de, Münich’de.
Über alken Gipfeln ist Ruh
“Gökte uçaklarla kuşlar çarpışıyor,
Kanatlar, tüyler, gagalar yağıyormuş kente.”
Duydun mu?
Hep yabancı kızlar çalışır bizim genelevlerde
Adları La, Li, Lu…

“Peki,
Dağa bırakılan çocuk ne oldu?
Şimdi herkesin ağzında bu konu.
Kurda kuşa yem mi oldu dersin ormanda?
Parçalarını olsun bulamaz mıyız?
Parçalardan bir insan çıkmaz mı ortaya?
Hem ne olur, olmaz mı, gövdesiz olsa?
Olur, olmaz, olsa?”

III . Düş

“Sabaha karşı,
Gecenin kırıntılarını bir anda toplayıveren
Güvercin gibi sürekli aç bir saatta,
Doğmamış çocuklar kurar düşlerin yayını,
Kadın düşünde gördü çocuğu ve yangını.”
“Demek çocuğu dağa bıraktılar düş ve yangın
Kaldı. Keşke düşü bıraksalardı. “

“Evet korktuk düşten, gereği buydu,
Elimizde değildi düşü yorumlamamak,
Yorumun gereğini yapmamak da öyle.
Çocuk büyüyünceye değin bekler yangın,
Beklesin gelecek günün kötürüm yazıtı,
Beklesin kuş gagalarının yaraladığı ayna,
Şarap her zaman içilir ve bekletilir,
Çünkü kırmızıdır sıçrayan kanın rengi,
Gidip gelen günün ve uzayan şarkının rengi.
Bölmedik mi günü yediye, geceyi beş?
Bu uykusuz direncin suyunu mühürlemedik mi?
Biz atmadık mı ayı bunca uzağa doğumdan?
Biz uzatmadık mı uykunun ağır bacasını?
Beklesin gizemli suda bekleyen kamış,
Ve ayın kuru eteğinden bakan göz kuşu,
Kent kurulmadan taşı kör eden kar bıçak,
Ah beklesin bekleyecek olan alın bekler,
Tut gelgitin ucundan derim tutar ve bekler.
Sürer gider su, toprak, usun arsız otu,
Atlı karınca, örtüler, tapınak ve merdiven,
Sürer ölümsüz mutluluk, iç sıkıntısı,
Bekleriz bize verilmiş olanı yaşayarak.”

“Ah çok çekmiş yorumcu!
Taşıyabilecek miyiz dersin birlikte
Kim bilir kaç yıl sürecek kaygımızı?
Yarınımızın ne olacağını bilmiyorduk.
Gene de bilmiyoruz, ama bir umut bir çocuk,
Umutsuzluğumuzun umudu.
Git bul ormanda onu.”

IV. Dönü

Orman, çıplak yerlilerin attığı büyülü
Bir ağdır ve sanki avlanmış, şaşkın
Bir at gibi dağ, kurtarmak ister başını,
Tırmandıkça tırmanır çukur sularına
Göklerin.

Aşağıda,
Surlarla deniz arasında, dokuz kez yıkılmış
Surlarla, yedi kez ıssız kalmış deniz arasında,

Düşle yangının iki kanadı arasında i,
Güçlüğün tek kurşunu zamanı uzatan
Ve acele söğütleri ölümün dilinden
Konuşturan dayanıklı Irmak hormonu ile
Bitişin komşu duvarı Boğaz arasında
Dönüyordu atlar… Yaşlananı görmedim hiç.
Kimi yelesiyle devirmek ister burçları,
Kiminin eşeler toprağı hâlâ toynakları.
Bir yanda armağanlar bekliyordu: Bir kadın,
Kulplu bir üçayak, altı yaşında bir kısrak,
Ateşe değmemiş bir kazan, iki kulplu bir kap.
Bağırmalar, nal sesleri, toz duman…
Über allen Gipfeln ist Ruh
“Peki,
Dağa bırakılan çocuk ne oldu?”

V.

“Şu mavi boncuğu gördün mü? Bir deveci
Tuttu onu geçende. Tuhaf adamdı doğrusu,
Hem fal baktırır, hem dövüşürdü yılmadan
Falına karşı. Anlamam ben. Boğulmuş
Geçerken Fırat’u. Aç bir köpektir fal,
Kovalarsın, döner gelir, bulur seni.
Şu önümdeki kurşun ne bileyim kimin falı?
Macbeth’e kral olacağını söyledim,
Ama öldüreceğini söylemedim kralı.
Zamanı uzatmak da elimde değil.
Kısaltmak da. Yat sat tat ksanikam.
Bak, gözümü kırptım, her şey geçti gitti,
Yarın dündür, dünse daha gelmedi.
Şu bakla, tuttuğun çocuk olsun, itiyorum,
İniyor dağdan aşağı.. Ne kadar zaman geçti?
Bilemem. O mu, değil mi, bilemem gene.
Bir lamba yok, akşam başkadır ışığı,
Gece yarısı başka, bambaşka sabaha karşı.”
Ama lamba aynı lamba.
Santana ksana dharmas. İnan, inanma.”

VI. Sevi

Orman sen elimi tutunca başlardı,
Yarılırdı bir incir gibi ortasından.
Koşardık yukarı iki büklüm, soluk soluğa.
Alabalıklarla düşe kalka, çam pürleri
Keserdi hızımızı, Elimi Bırakma, Elimi Bırakma…

Sonra kayardık ta aşağılara.
Ve alçalırdı sessizlik bir ağaç gibi
Kök salardı sende ve bende, arayarak
Toprağın sıraya dizilmiş suyunu.
Ayçiçeğinden göğüslerin döner ışığa,
Yürürdüm göğsünde öğle saatleri gibi,
Yürürdüm bir anıt kemeri gibi iki yanında.

Sonra gene başlardık koşmağa,
Yukarı, daha yukarı, çukur sularına
Göklerin. Öperdim seni, titrerdin, parçalanmış
Anları birleştiren sevi düş görmez. Ey orman,
Ey avlanmış atın falı, ey yeniden başlamanın
Aç güvercini! Falımız yok bizim.
Yaktık onu göçmen kuşların gözlerindeki
Benek, havalarındaki tekçil dane gibi
Daha gün doğarken. Falımız yok bizim.

Teknenin Ölümü, Adam yay. 1. basım, 1985

BEN DOĞMADAN ÖNCE

Denizlerden gel
Durup bakmak için gel
Dönüp gitmek için gel
Güvercin göğsü gibi,
Sevincim, ağarmış sevincim benim.

Ha aşkın dikeni, ha ölümün dikeni
Elimde bildik ağustos böceği
Kızgın bir ekvator hayvanı gibi.

Tarlalardan gel
Bir kılıp bir durarak
Peşinde bir çift arı
Toz içinde bir güneş,
Sevincim, kocamış sevincim benim.

Ve bütün savaşımlara katıldım
Gözlerimdeki cesetlerdi ağırlığım
Bakırla turunç ağacından bir karışım.

Tahta bir köprüden gel
Bize benzer akarsu bazen
Küçük bir acıdır sonsuzluk
Ben doğmadan önceki mevsim,
Sevincim benim, kutsanmış sevincim.

——-

Konu Bilgileri
	Konu Basligi Melih Cevdet Anday (1915)	Konudaki Cevap Sayisi 0
	Su an Bu Konuyu Goruntuleyenler Bu bilgi üye girişi gerektirir.	Goruntulenme Sayisi 170

14 Kasım 2025, 01:34	# 1
Çevrimdışı Krizantem Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Melih Cevdet Anday (1915) Melih Cevdet Anday (1915) Garip akımının içinde yer alır. Önceleri süssüz, ama çarpıcı buluşlara dayanan bir şiir kurdu; daha sonraki şiirlerinde genellikle insanın doğa karşısındaki konumunu konu edindi; mitolojik temaları ve konuları işleyen, imgelerle yüklü, kapalı bir şiir oluşturdu. Oyunları ve denemeleri de, yazarlığında önemli bir yer tutar. TROYA ÖNÜNDE ATLAR 1 . Koşu Kör bir ozan anlattı bunları, Atların da ruhu vardı Troya önünde, Ta Hades’ten duyulurdu kişnemeleri., Atsız bu kişneme ölüleri ürpertir, Köpeği deliye çevirirdi. Kimi de Troya önünde nal sesleri gezinirdi, Gömülmemiş bir atın erinçsiz ruhundan. O gün Akhalar başka biri için yarışsalardı İlk ödülü Akhileus götürürdü barakasına. Çünkü ölümsüz atları vardı, Onları Poseidon vermişti babası Peleus’a, Peleus da oğluna armağan etmişti. Şimdi atlar yas tutuyorlar Patroklos’a, Yürekleri burkuk, toprağa değiyor yeleleri. Diomedes Tros atlarını koştu arabasına O atları savaşta Aineias’tan almıştı. Bir tanrı kurtarmıştı Aineias’ı. Sarı Menelaos kalktı sonra, Atreusoğlu, Tanrısal yiğit koştu arabasına iki at, Agamemnon’un kısrağı Aithe’yi, kendi atı Podargos’u. Antilokhos koşum taktı Pyloslu atlarına. Sonra Köroğlu kalktı, koştu Kır At’ı. Her yanında çifte kanat Bilmez yakını ırağı. Kendini beğenmiş Tahta At’ı çıkardılar sonra. Yayıldı ortalığa yanık sedre kokusu. Huylandı öbür atlar bu büyülü kokudan. Sonra göründü Muhammed’in damadı Ali’ye Benzer iyi huylu Düldül, edep yeri kapalı, Dolandı çok tanrılı atlar arasında ağır ağır, Gözleri iyi görmüyordu. Başını yana eğen İskender’in Bukephalus’u Geldi sonra. Hint kızları gibi derin bakışlı. Güneyden yana bakıyordu ikide bir, Sezmiş gibi Granikos suyunun yakınlığını. Elcid’in Babeica’sı, derken Rocinante çıktı Ağlayarak. Anlatma bana atları! Bilirim, ana rahminden gelir, gece, karanlık Bir ahırda lamba tutar biri, ışık titrer. Samanların üstünde, hayvanın öksürüğü ve soluğu… Başını döndürür bakar, “Bana benziyor mu?” “Sekili mi ayakları?” Anlatma bana atları! Sabahın yerden kesilmiş tarlaları ve çığlık Çığlığa suları gibi gök yarığından atlayan Kanatlı Pegassos! Gençliğim benim, oğlum! Delirmiş bir zamanda, yas ölünün öcü, gövdesiz kuş, Kırılan yıldız, unutulmuş bir günün yarısı. Tohumsuz küçük göller ölüm anıtı gibi yükselen, Ve giysisiz boşluk, yılgın uzay, o bitmeyen Koşu.. Atlar, atlar. Yaşlananı görmedim hiç. Kimi yelesiyle devirmek ister burçları, Kiminin eşeler toprağı hâlâ toynakları. Anlatma bana atları! Yüreğim kaldırmıyor düşündükçe vurulup Vurulup yerlerde yattıklarını, anlatma, Anlatma bana, görmedim Troya savaşını. II . Ağu Duydun mu? Bursalı oto tamircisi Mehmet’in duyduğunu? Katran, balık ve çam tahtası kokulu, Yatışmamış çayırsı kadın kokulu kentin Önceden bildi diye yakılacağını, Ağulu yılan sokmuş Laokoon’u. Kıvranıp duruyorlarmış çoluk çocuk Rüzgarlı İlion kıyısında. Kıyılarında birikir ölümün artıkları, Yaşamın ve sevginin artıkları Düşüncede yitirilen ve bulunan sözcük, Sonsuzluk, aranan kırık bir yontu gibi. Kıyılarda birikir ün, yücelik ve düşman Çünkü deniz daha bitmemiştir, uykusuz Ve yarı yarıyadır, çöker delikli fıçısında Tortulanarak eski ölülerden. “İzmir fuarından otobüsle dönerken Gördüm, bir bulut sarmıştı İlion’u.” Bütün kitapları gaz odalarına atmışlar, Dresden’de, Köln’de, Münich’de. Über alken Gipfeln ist Ruh “Gökte uçaklarla kuşlar çarpışıyor, Kanatlar, tüyler, gagalar yağıyormuş kente.” Duydun mu? Hep yabancı kızlar çalışır bizim genelevlerde Adları La, Li, Lu… “Peki, Dağa bırakılan çocuk ne oldu? Şimdi herkesin ağzında bu konu. Kurda kuşa yem mi oldu dersin ormanda? Parçalarını olsun bulamaz mıyız? Parçalardan bir insan çıkmaz mı ortaya? Hem ne olur, olmaz mı, gövdesiz olsa? Olur, olmaz, olsa?” III . Düş “Sabaha karşı, Gecenin kırıntılarını bir anda toplayıveren Güvercin gibi sürekli aç bir saatta, Doğmamış çocuklar kurar düşlerin yayını, Kadın düşünde gördü çocuğu ve yangını.” “Demek çocuğu dağa bıraktılar düş ve yangın Kaldı. Keşke düşü bıraksalardı. “ “Evet korktuk düşten, gereği buydu, Elimizde değildi düşü yorumlamamak, Yorumun gereğini yapmamak da öyle. Çocuk büyüyünceye değin bekler yangın, Beklesin gelecek günün kötürüm yazıtı, Beklesin kuş gagalarının yaraladığı ayna, Şarap her zaman içilir ve bekletilir, Çünkü kırmızıdır sıçrayan kanın rengi, Gidip gelen günün ve uzayan şarkının rengi. Bölmedik mi günü yediye, geceyi beş? Bu uykusuz direncin suyunu mühürlemedik mi? Biz atmadık mı ayı bunca uzağa doğumdan? Biz uzatmadık mı uykunun ağır bacasını? Beklesin gizemli suda bekleyen kamış, Ve ayın kuru eteğinden bakan göz kuşu, Kent kurulmadan taşı kör eden kar bıçak, Ah beklesin bekleyecek olan alın bekler, Tut gelgitin ucundan derim tutar ve bekler. Sürer gider su, toprak, usun arsız otu, Atlı karınca, örtüler, tapınak ve merdiven, Sürer ölümsüz mutluluk, iç sıkıntısı, Bekleriz bize verilmiş olanı yaşayarak.” “Ah çok çekmiş yorumcu! Taşıyabilecek miyiz dersin birlikte Kim bilir kaç yıl sürecek kaygımızı? Yarınımızın ne olacağını bilmiyorduk. Gene de bilmiyoruz, ama bir umut bir çocuk, Umutsuzluğumuzun umudu. Git bul ormanda onu.” IV. Dönü Orman, çıplak yerlilerin attığı büyülü Bir ağdır ve sanki avlanmış, şaşkın Bir at gibi dağ, kurtarmak ister başını, Tırmandıkça tırmanır çukur sularına Göklerin. Aşağıda, Surlarla deniz arasında, dokuz kez yıkılmış Surlarla, yedi kez ıssız kalmış deniz arasında, Düşle yangının iki kanadı arasında i, Güçlüğün tek kurşunu zamanı uzatan Ve acele söğütleri ölümün dilinden Konuşturan dayanıklı Irmak hormonu ile Bitişin komşu duvarı Boğaz arasında Dönüyordu atlar… Yaşlananı görmedim hiç. Kimi yelesiyle devirmek ister burçları, Kiminin eşeler toprağı hâlâ toynakları. Bir yanda armağanlar bekliyordu: Bir kadın, Kulplu bir üçayak, altı yaşında bir kısrak, Ateşe değmemiş bir kazan, iki kulplu bir kap. Bağırmalar, nal sesleri, toz duman… Über allen Gipfeln ist Ruh “Peki, Dağa bırakılan çocuk ne oldu?” V. “Şu mavi boncuğu gördün mü? Bir deveci Tuttu onu geçende. Tuhaf adamdı doğrusu, Hem fal baktırır, hem dövüşürdü yılmadan Falına karşı. Anlamam ben. Boğulmuş Geçerken Fırat’u. Aç bir köpektir fal, Kovalarsın, döner gelir, bulur seni. Şu önümdeki kurşun ne bileyim kimin falı? Macbeth’e kral olacağını söyledim, Ama öldüreceğini söylemedim kralı. Zamanı uzatmak da elimde değil. Kısaltmak da. Yat sat tat ksanikam. Bak, gözümü kırptım, her şey geçti gitti, Yarın dündür, dünse daha gelmedi. Şu bakla, tuttuğun çocuk olsun, itiyorum, İniyor dağdan aşağı.. Ne kadar zaman geçti? Bilemem. O mu, değil mi, bilemem gene. Bir lamba yok, akşam başkadır ışığı, Gece yarısı başka, bambaşka sabaha karşı.” Ama lamba aynı lamba. Santana ksana dharmas. İnan, inanma.” VI. Sevi Orman sen elimi tutunca başlardı, Yarılırdı bir incir gibi ortasından. Koşardık yukarı iki büklüm, soluk soluğa. Alabalıklarla düşe kalka, çam pürleri Keserdi hızımızı, Elimi Bırakma, Elimi Bırakma… Sonra kayardık ta aşağılara. Ve alçalırdı sessizlik bir ağaç gibi Kök salardı sende ve bende, arayarak Toprağın sıraya dizilmiş suyunu. Ayçiçeğinden göğüslerin döner ışığa, Yürürdüm göğsünde öğle saatleri gibi, Yürürdüm bir anıt kemeri gibi iki yanında. Sonra gene başlardık koşmağa, Yukarı, daha yukarı, çukur sularına Göklerin. Öperdim seni, titrerdin, parçalanmış Anları birleştiren sevi düş görmez. Ey orman, Ey avlanmış atın falı, ey yeniden başlamanın Aç güvercini! Falımız yok bizim. Yaktık onu göçmen kuşların gözlerindeki Benek, havalarındaki tekçil dane gibi Daha gün doğarken. Falımız yok bizim. Teknenin Ölümü, Adam yay. 1. basım, 1985 BEN DOĞMADAN ÖNCE Denizlerden gel Durup bakmak için gel Dönüp gitmek için gel Güvercin göğsü gibi, Sevincim, ağarmış sevincim benim. Ha aşkın dikeni, ha ölümün dikeni Elimde bildik ağustos böceği Kızgın bir ekvator hayvanı gibi. Tarlalardan gel Bir kılıp bir durarak Peşinde bir çift arı Toz içinde bir güneş, Sevincim, kocamış sevincim benim. Ve bütün savaşımlara katıldım Gözlerimdeki cesetlerdi ağırlığım Bakırla turunç ağacından bir karışım. Tahta bir köprüden gel Bize benzer akarsu bazen Küçük bir acıdır sonsuzluk Ben doğmadan önceki mevsim, Sevincim benim, kutsanmış sevincim. ——- Eğlence ❤Kalp Fırlat 🌸Çiçek Fırlat 💧Su Fırlat 💣Bomba Fırlat ↕Titret Benzer Konular Melih Cevdet Anday (1915)... Kimi Gözler... \| Melih Cevdet Anday... Kuruluş Osman Dizisinin Tacettin Noyan'ı Melih Çardak Kimdir? Melih Çardak Kaç Yaşınd... Melih Cevdet Anday Köşesi... Ağulu Mantar / Melih Cevdet Anday... 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)

ForumKalbi