11 Temmuz 2025, 17:24
|
#
1 |
Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir. Piri Reis’in Haritası 400 Yıl Sonra Topkapı’nın Tozları Arasında Bulundu Piri Reis’in Haritası 400 Yıl Sonra Topkapı’nın Tozları Arasında Bulundu
Fotoğraf: Piri Reis’in 400 yıl sonra bulunan dünya haritası Fotoğraf: Piri Reis’in Kuzey Amerika haritası
Önemli bir fizik olayının gizini çözdüğünde sevinçten “Evreka, evreka” (Buldum, buldum) diye bağırarak hamamdan fırlayan Arşimed’in, kalıplara sığmayan bu coşkusunun bir benzeri, 9 Ocak 1929 tarihinde Topkapı Sarayı’nda yaşanıyordu.
“Eski Eserler Müzesi”ne dönüştürülmesi kararlaştırılan Topkapı Sarayı’nda o günlerde, tarihsel kalıntı yapıtların tek tek incelenmesi, denetlenmesi ve sınıflandırılması çalışmaları yapılıyordu.
Milli Müzeler Müdürü Halil Eldem o gün, sarayın loş bir köşesindeki sandığın kat kay birikmiş tozları arasından ellerini çıkarırken, Arşimed’in coşkusundan hiç de geri kalmayan bir coşkuyla “Hazine buldum, hazine buldum” diyerek bağırıyordu.
Müdür beylerinin bu sevincini paylaşmak üzere yanına koşuşan çalışma arkadaşları, onun tozlu iki kağıt parçası gördüler.
Halil Bey, kağıt parçalarından çok bir toz tabakası görünümündeki bu hazinenin kenarında bulunan yazıyı, büyük bir heyecanla ve yüksek bir sesle tüm çalışma arkadaşlarına da okudu:
“İşbu haritayı Kemal Reis’in erkek kardeşinin oğlu namıyla tanınmış Hacı Mehmet’in oğlu Piri, 919 yılı Muharrem’inde (1513 yılı 9 Mart - 7 Nisan günleri arası) Gelibolu’da çizmiştir.”
Piri Reis’in “Kitab-ı Bahriye” (Denizler Kitabı) adlı yapıtında sözü edilen “Birinci Dünya Haritası” , çizildikten tam dört yüzyıl sonra, işte böyle bulunuyor, günışığına şimdi çıkarılıyordu.
Piri Reis’in, nasıl çizdiğini ve çizerken hangi haritalardan yararlandığını Kitab-ı Bahriye” yapıtınca anlattığı dünya haritası, yüzyıllar boyunca bulunamıyordu. Gerçek bir “hazine” değeri taşıyan bu haritanın bulunduğu haberi hemen Mustafa Kemal’e müjdelendi. Mustafa Kemal, haritanın çoğaltılarak, üzerinde inceleme yapmaları için yurt dışındaki bilim adamlarına da gönderilmesini bildirdi.
O günlerde konuk olarak İstanbul’da bulunan Alman bilim adamı Prof. kahle, harita üzerinde yaptığı incelemelerinin sonucu bilimsel bir bildiriye tüm dünyaya açıkladı. Prof. Kahle’nin bildirisi önce İtalyanca’ya ve İspanyolca’ya olmak üzere çeşitli dillere çevrildi. Olay, dünya bilim çevrelerinde büyük bir ilgi uyandırırdı. Yabancı bilim adamlarının olaya ilk yaklaşımları, bu haritanın, Kristof Kolomb’un hayır haritası olması olasılığıydı.
Oysa “Kitab-ı Bahriye”de Piri Reis, bu haritayı çizerken, aralarında Kristof Kolomb’un haritasının da bulunduğu yirmiye yakın haritadan yararlandığını açıklıyordu. Bu haritaların sekizinin, Müslümanların Caferiye olarak tanınan bölümünün kullandığı haritalar, birinin Hint, birinin Arap ve birinin de Kristof Kolomb’un çizdiği haritalar olduğunu bildiriyordu.
Piri Reis, bu haritalardan yalnızca yararlandığını belirtmekte, kendi haritasının çiziminin tümüyle kendine ait olduğunu ve bu haritasındaki bilgilerin, yaşadığı yüzyılda hiç kimsede bulunmadığını ileri sürmektedir.
Piri Reis, haritasını ceylan dersi üzerine renkli olarak çizmiştir. Bulunan harita, haritanın tümünün yalnızca sol bölümüdür. Haritanın sağ bölümü ise, henüz bulunamamıştır.
Yeryüzünde hiçbir yüzyıla değin bilinen yerleri kapsayan bu harita, bilim çevrelerinde, daha önce çizilen haritalara oranla çok daha az hatalı ve gerçeğe en yakın olarak kabul edilmektedir.
—- | |
|
| |