03 Şubat 2025, 08:09
|
#
1 |
Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir. KPSS Tarih 1 - Genel Kültür Konu Konu Çıkmış Sorular. KPSS Tarih 1 - Genel Kültür Konu Konu Çıkmış Sorular. 1. Aşağıdakilerden hangisi Türk tarihinde önemli bir yeri olan Uygularla ilgili değildir? (KPSS -2019) A) Yerleşik hayat tarzını yaygınlaştırmışlardır. B) Maniheizm dinini benimsemişlerdir. C) Yazılı hukuk belgeleri düzenlemişlerdir. D) Kalıp baskı yöntemiyle kitap çoğaltmışlardır. E) Tarihlerini Manas Destanı’yla anlatmışlardır. Çözüm: A, B, C ve D seçeneklerinde verilenler Uygurlar ile ilgili doğru bilgileri içermektedir. Ancak Manas Destanı Kırgızlara ait bir destandır. Bu destanda Kırgızlara ait gelişmeler yer almaktadır. Cevap: E 2. Eski Türklerin “Güneş bayrağımız, gökyüzü çadırımız.” sözüyle aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır? (KPSS - 2019) A) Kut B) İkili yönetim C) Ordu- Millet. D) Töre E) Cihan Hakimiyeti Çözüm: Türk hükümdarlarının dünyadaki diğer milletleri hakimiyet altına alarak yönetmesi fikrine “Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi” denmiştir. Soruda belirtilen “Güneş bayrağımız, gökyüzü çadırımız” sözüyle de vurgulanmak istenen cihan hakimiyetidir. Cevap: E 3. İslâmiyet öncesi Türk devletlerinin yönetim anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (KPSS - 2018) A) Hükümdar olma hakkı, hanedanın erkek üyelerine aittir. B) Hükümdar olma yetkisinin tanrısal olduğu inancı vardır. C) Ülke yönetimi ile ilgili kararlar, kurultayda alınır. E) Hanedanın hükümdar olacak üyesi önceden belirlenir. Çözüm: İslâmiyet öncesi Türk devletlerinde yönetme yetkisinin tanrı tarafından verildiğine inanılır ve bu anlayışa “Kut” adı verilirdi. Kut’un kan yoluyla erkek çocuklara geçtiğine inanılırdı. Bu nedenle tüm erkek çocuklar tahtan eşit derecede hak sahibi olur ve tahtı ele geçirmek amacı ile taht kavgalarına girişirlerdi.
Bu nedenle İslâmiyet öncesi Türk devletlerinde tahta geçecek kişinin önceden belirlenmesi uygulamasına rastlanmaz. 4. Türk töresinde devleti kuran hanedanın erkek üyeleri devlet yönetiminde ortak hak sahibiydi.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulmaz? (KPSS - 2017) A) Hatunların ülke idaresine karışmasına B) Dini ayaklanmaların çıkmasına C) Ülkenin parçalanmasına D) Taht kavgalarının yaşanmasına E) Üst düzey yöneticilerin, devlet yönetimine müdahalede bulunmasına Çözüm: İlk Türk devletlerinde yönetme yetkisi her ne kadar tanrı tarafından verildiğine inanılsa da devletlerin teokratik bir yönetime sahip olduğu söylenemez. Ayrıca toplumda etkin bir din adamları sınıfı da yer almamıştır. Bu nedenle ilk Türk devletlerinde dini içerikli isyanlar yaşanmamıştır. Cevap: B 5. Birinci Göktürk Devleti’ne en parlak dönemini yaşatan, Avarların Orta Asya’daki siyasi varlığını sonlandıran ve ülke sınırlarının batıda Hazar Denizi’ne kadar genişlemesini sağlayan hükümdar, aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2016) A) Mukan Kağan B) Bögü Kağan C) Tapo Kağan D) Bilge Kağan E) İlteriş Kağan Çözüm: - Birinci Göktürk Devleti’nin en parlak dönemini yaşatan,
- Avarların Orta Asya’daki siyasi varlığını sonlandıran,
- Ülke sınırlarının batıda Hazar Denizi’ne kadar genişlemesini sağlayan hükümdar Mukan Kağan’dır. 6. Türklerin demir madeninin bulunduğu dağı eriterek yaşadıkları yerden çıkışını anlatan destan aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2015) A) Ergenekon B) Yaradılış C) Bozkır D) Türeyiş E) Alp Er Tunga Çözüm: Türklerin demir madeninin bulunduğu dağı eriterek yaşadıkları yerden çıkışını anlatan destan Ergenekon Destanı’dır. Ergenekon Destanı Göktürkler’e ait bir destandır.
- Türeyiş Destanı Uygurlara,
- Alp Er Tunga Destanı İskitlere
- Yaradılış Destanı Sümerletr ait destanlardır. 7. Aşağıdakilerden hangisi Uygurların, Kağanlarının gücünü Ay’dan aldıklarına inanmalarından dolayı ünvanlarının başına “Ay” kelimesini eklemelerinde etkili olan dindir? (KPSS - 2014) A) Manihaizm B) Budizm C) İslâmiyet D) Hıristiyanlık E) Şamanizm Çözüm: Uygurların benimsediği Manihaizm inancına “Işık Dini” de denilmektedir. Ay ışığının kutsallığına inanmışlardır. Uygurlar Dönemi’nde Budizm benimsenmesine rağmen Budizm’de böyle bir durum söz konusu olmadığı için cevabımız Manihaizm’dir. Cevap:A 8. Firdevsi’nin Şehnâme adlı eserinde adı geçen efsanevi Türk hakanı aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2014) A) Kül Tigin B) Bilge Kağan C) Afrasyab D) Mukan Kağan E) Teoman Çözüm: Firdevsi’nin Şehname adlı eserinde adı geçen efsanevi Türk hakanı Afrasyab’tır. İran kaynaklarında İskit hükümdarı Alp Er Tunga “Afrasyab” adıyla geçmektedir. Cevap: C 9. Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletleriyle ilgili olarak,
I. Ülke; töre adı verilen, yazılı olmayan hukuk kurallarına göre yönetilmiştir.
II. Toprak, yurt olarak adlandırılmıştır.
III. Hükümdara devlet yönetimiyle ilgili konularda yardımcı olmak üzere danışma meclisleri kurulmuştur.
Yargılarından hangileri doğrudur? (KPSS - 2013) A) Yalnız I. B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III Çözüm: Orta Asya’da kurulan ilk Türk devletlerinde toprak yurt olarak adlandırılmıştır. Hükümdara devlet yönetimiyle ilgili konularda yardımcı olmak üzere danışma meclisleri kurulmuş bu meclise Kurultay adı verilmiştir. Ayrıca devlet töre adı verilen, yazılı olmayan hukuk kurallarına göre yönetilmiştir. Dolayısıyla soruda verilen her üç öncül de doğrudur. Cevap: E 10. Eski Türk devletlerinde hükümdara, yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet’ten önce kurulan Türk devletlerinde bu yetkiye verilen addır? (KPSS - 2012) Çözüm: Eski Türk egemenlik anlayışına göre hükümdarlık yetki ve kudreti Tanrı tarafından belirlenmiştir. Asya Hun hükümdarının ünvanı “Gök - Tanrı’nın, güneşin ayın tahta çıkardığı Tanrı kutu Tanhu” idi. Göktürk kitabeleri’nde “Tanrı da olmuş Türk Bilge Kağan”, “Tanrı irade ettiği için, kurum olduğu için Kağan oldum” ifadeleri yer almaktadır. Cevap: B 11. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet’ten önce, Türklerde ölen kişinin eşyalarıyla birlikte gömüldüğü mezara verilen addır? (KPSS - 2011)
[B]A)Yuğ B) Şad C) Kurgan D) Toy E) Tigin Çözüm: İslâmiyet Öncesi Türklerde; Yuğ : cenaze törenlerine verilen isimdir. Şad: vali hüviyetindeki yöneticilere verilen isimdir. Kurgan: oda şeklindeki mezarlara verilen isimdir. Toy: kurultay adı verilen meclislerin bir diğer ismidir. Tigin: hükümdar adayları olarak kabul edilen, Kağanın erkek çocukları için kullanılan unvandır. Cevap:C 12. Aşağıdakilerden hangisi, Hunların neden olduğu Kavimler Göçü’nün sonuçlarından biri değildir? (KPSS - 2011) A) Avrupa’nın etnik yapısının değişmesi B) Avrupa’da bir Hun Devleyi kurulması C) Roma Imparatorluğu’nun bütünlüğünü ve üstünlüğünü yitirmesi D) Avrupa’da skolastik bütünlüğünü ve üstünlüğünü yitirmesi E) Göktürk Devleti’nin yıkılması Çözüm: Asya Hun Devleti’nin yıkılmasından sonra Batı Hunları tarafından gerçekleştirilen, Orta Asya - Avrupa eksenli göç hareketi olan Kavimler Göçü (M.S 375) sonrasında;
- Türk ve diğer milletlerin göç hareketi sonrasında Avrupa etnik yapısı değişmiştir.
- Avrupa’ya ulaşan Hunlar, Balamir önderliğinde Avrupa Hun Devleti’ni kurmuşlardır.
- Yöğün göç hareketi sonrasında Roma İmparatorluğu üstünlüğünü kaybetmiş ve feodalitenin (derebeylik) doğmasını engelleyememiştir.
- Göç sonrasında mutlak monarşiler güç kaybetmiş, klise egemenliği Avrupa’da önem kazanmış bu sonuç ise skolastik düşüncenin doğmasına neden olmuştur.
Ancak Orta Asya’da Hunlardan sonra M.S. 522’de kurulan Göktürkler’in yıkılışı Kavimler Göçü sonucu olmayıp iç çatışmalar ve Çin etkisi sonucunda gerçekleşmiştir. Cevap: E 13. Aşağıdakilerden hangisi, Türklerin islam toplumuna katılmasından sonra uyguladıkları arasında değildir? (KPSS - 2010) A) Ahilik teşkilatı B) Kümbet mimarisi C) Arap alfabesi D) Vakıf sistemi E) Veraset sistemi Çözüm: Türkler Islamiyet’i benimsemeleri ile birlikte büyük oranda Ön Asya ülkelerine yerleşmişlerdir. Bu bölgelerde kendi devletlerini kurmalarıyla birlikte birçok alanda değişim yaşamışlardır. Sosyal, siyasal, kültürel alanlarda bu değişimi görmek mümkündür. Ancak ülkenin, devleti kuran ailenin ortak mülkü olması ölen hükümdarın yerine geçen kişinin aynı aileden biri olması geleneğinde hiçbir değişme olmamıştır.
Kümbet, esin kaynağının Orta Asya çadırı olduğu sanılan anıt mezarlardır. Karahanlıladan itibaren görülmüştür.
Vakıf, islami bir kurum olarak benimsenmiştir.
Arap alfabesi, Müslüman olmakla birlikte kullanılmaya başlanmıştır.
Ahilik teşkilatı, kaynağı Abbasiler’e kadar giden esas gelişmesini Anadolu Selçuklularda gösteren esnaf teşkilatıdır. Cevap: E 14. Türk devletlerinde,
I. Taht kavgalarının ortaya çıkması,
II. Toprakların, gelirlerine göre bölümlere ayrılması,
III. Çeşitli dinlere inanılması
Durumlarından hangileri “ülkenin hükümdar ailesinin ortak malı olması” töresinin sonuçları arasındadır? (KPSS - 2010) A) Yalnız I. B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III Çözüm: İlk Türk devletlerinde siyasi iktidar kavramı Türkçenin en eski kelimelerinden biri olan “Kut” ile ifade edilmiştir. Gök Tanrı Kut vermek suretiyle hükümdarı belirlemiş oluyordu. Kendisine Kut verilen hükümdar insanları yönetme hakkında sahip olabilmekteydi. Ancak kan bağıyla hükümdara bağlı olan kişiler de hükümdar gibi Kut sahibi oluyorlardı ki bu da onlara, ülkeyi yönetme hakkı vermekteydi. Bu anlayış en eski zamanlardan beri Türk devletlerinde uygulanmaktaydı. Töre haline gelen Kut anlayışı taht kavgalarının temel nedeni olmuştur. Cevap: A
Son düzenleyen Krizantem; 03 Şubat 2025, 08:14.
| |
|
| |