Anayasa Değişiklikleri

**Sürmenaj** · 18 Aralık 2024, 11:36

2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ
●● Anayasanın Kanun Önünde Eşitlik başlıklı 10. maddesine “Çocuklar yaşlılar özürlüler harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.” hükmü eklenmiştir.

●● Yine anayasanın 10. maddesinde “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.” hükmünün sonuna “Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.” cümlesi getirilmiştir.

●● Anayasanın Özel Hayatın Gizliliği başlıklı 20. maddesine “Herkes kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme bu verilere erişme bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar.

Kişisel veriler ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.” hükmü getirilerek kişisel veriler ile ilgili koruma sağlanmıştır.

●● Anayasanın Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti başlıklı 23. maddesinde “Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti vatandaşlık ödevi ya da ceza soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanabilir.” hükmü “Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.” şeklinde değiştirilerek yurt dışına çıkma hürriyetinin kısıtlanması hâkim kararına bağlanmış ve vatandaşlık ödevi sebebiyle sınırlandırma kaldırılmıştır.

●● Ailenin Korunması başlıklı 41. maddenin başlığı “Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları” şeklinde değiştirilmiş maddenin sonuna 2 fıkra olarak “Her çocuk korunma ve bakımdan yararlanma yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.”

“Devlet her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.” hükümleri eklenmiştir.

●● Anayasanın Sendika Kurma Hakkı başlıklı 51. maddesinin “Aynı zamanda ve aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olmayı yasaklayan 4. fıkrası kaldırılmıştır.

●● Toplu İş Sözleşmesi Hakkı başlıklı 53. maddenin başlığı “Toplu İş Sözleşmesi ve Toplu Sözleşme Hakkı” şeklinde değiştirilmiş maddenin 3. ve “Aynı işyerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapmayı ve uygulamayı” yasaklayan 4. fıkraları kaldırılmıştır. Kaldırılan fıkraların yerine; “Memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.”

“Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.” “Toplu sözleşme hakkının kapsamı istisnaları toplu sözleşmeden yararlanacaklar toplu sözleşmenin yapılma şekli usulü ve yürürlüğü toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.” fıkraları getirilmiştir. Bu fıkralarla memurlar ve kamu görevlilerine toplu sözleşme hakkı getirilmiş uyuşmazlık durumları için Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kurulmuştur.

●● Grev Hakkı ve Lokavt başlıklı 54. maddenin “Grev esnasında greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan işyerinde sebep oldukları maddî zarardan sendika sorumludur.” fıkrası ve“Siyasî amaçlı grev ve lokavt dayanışma grev ve lokavtı genel grev ve lokavt işyeri işgali işi yavaşlatma verim düşürme ve diğer direnişler yapılamaz.” fıkrası kaldırılmıştır.

●● Dilekçe Hakkı başlıklı 41. maddenin başlığı “Dilekçe Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” şeklinde değiştirilmiş bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı anayasaya girmiştir. Maddeye kamu denetçiliği ile ilgili hükümler eklenmiştir.

9

2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ

●● Milletvekilliğinin Düşürülmesi başlıklı 84. maddenin son fıkrası kaldırılmıştır. Bu fıkranın kaldırılması ile partisinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olmak nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi kaldırılmıştır.

●● Başkanlık Divanı başlıklı 94. maddede yapılan değişiklikle eski hali 3 yıl olan başkanlık divanına ikinci devre için seçilenlerin görev süresi “o yasama döneminin sonuna kadar devam eder” hükmü ile yeniden düzenlenmiştir.

●● Yargı Yolu başlıklı 125. maddede yapılan değişiklikle Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır. Ayrıca yine yapılan değişiklikle yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu hükmüne “hiç bir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı” ifadesi eklenmiştir.

●● Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler başlıklı 128. maddenin 2. fıkrasının sonuna “Ancak malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” ifadesi eklenmiştir.

●● Görev ve Sorumluluklar Disiplin Kovuşturulmasında Güvence başlıklı 129. maddede yapılan değişiklikle eski halde yargı denetimi dışında tutulan uyarma ve kınama cezalarına yargı yolu açılmıştır.

●● Hâkim ve Savcıların Denetimi başlıklı 144. maddenin başlığı “Adalet Hizmetlerinin Denetimi” olarak değişmiş maddede sadece idari denetim düzenlenmiştir. Maddenin son hali; “Adalet hizmetleri ile savcıların idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığınca denetimi adalet müfettişleri ile hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçiler; araştırma inceleme ve soruşturma işlemleri ise adalet müfettişleri eliyle yapılır. Buna ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.” şeklindedir.

●● Askeri Yargı başlıklı 145. maddede yapılan değişiklikle “savaş hali haricinde askeri yargıda asker olmayan kişiler” yargılanmayacaktır. Yine aynı maddede yapılan değişiklikle “Devletin güvenliğine anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür.” hükmü getirilmiştir.

●● Anayasa Mahkemesinin Kuruluşunu düzenleyen 146. maddede köklü değişiklikler yapılmıştır. Anayasa mahkemesinin üye sayısı 17’ye çıkartılmıştır. 14 üyeyi çeşitli adaylar arasından Cumhurbaşkanı 3 üyeyi ise yine çeşitli adaylar arasından TBMM seçecektir. Maddenin son şekli şu şekildedir:

“Anayasa Mahkemesi on yedi üyeden kurulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden yapacağı gizli oylamayla seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak bu seçimde her boş üyelik için ilk oylamada
üye tam sayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapılır; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmiş olur.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay iki üyeyi Danıştay bir üyeyi Askerî Yargıtay bir üyeyi Askerî Yüksek İdare Mahkemesi genel kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; en az ikisi hukukçu olmak üzere üç üyeyi Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının hukuk iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden; dört üyeyi üst kademe yöneticileri serbest avukatlar birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından seçer.

Yargıtay Danıştay Askerî Yargıtay Askerî Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay genel kurulları ile Yükseköğretim Kurulundan Anayasa Mahkemesi üyeliğine aday göstermek için yapılacak seçimlerde en fazla oy alan üç kişi aday gösterilmiş sayılır. Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday için yapılacak seçimde de en fazla oy alan üç kişi aday gösterilmiş sayılır.

10

2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ

Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için kırk beş yaşın doldurulmuş olması kaydıyla; yükseköğretim kurumları öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanını kazanmış avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış üst kademe yöneticilerinin
yükseköğrenim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dahil en az yirmi yıl çalışmış olması şarttır.

Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile dört yıl için bir Başkan ve iki başkanvekili seçilir. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Anayasa Mahkemesi üyeleri aslî görevleri dışında resmi veya özel hiçbir görev alamazlar.”

●● Anayasa Mahkemesi ile ilgili Üyeliğin Sona Ermesi başlıklı 147. maddenin başlığı ”Üyelerin Görev Süresi ve Üyeliğin Sona Ermesi” olarak değişmiştir. Maddeye eklenen hüküm ile Anayasa Mahkemesi
üyeliği 12 yıl ile sınırlandırılmıştır. Zorunlu emeklilik yaşı aynı kalırken maddeye “Emeklilik yaşından önce görev süresi dolan üyelerin başka bir görevde çalışmaları ve özlük işleri kanunla düzenlenir.” hükmü eklenmiştir.

●● 148. maddede yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesi’nin Görevleri arasına “bireysel başvuruları karara bağlayacağı” eklenmiştir. Bireysel başvuru hakkı ile ilgili eklenen düzenlemeler şunlardır:

“Herkes Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

Bireysel başvuruda kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.”

Yine aynı maddede yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesi’nin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılayacağı kişiler arasına TBMM Başkanı Genelkurmay Başkanı Kara Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile Jandarma Genel Komutanı eklenmiştir.

Yüce Divan kararları için yeniden inceleme başvurusu hakkı tanınmıştır. Eklenen hükümlere göre: Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir.

●● Anayasa Mahkemesinin Çalışma ve Yargılama Usulü ile ilgili 149. Maddede değişiklikler yapılmıştır. Maddeye eklenen fıkralar şunlardır: Anayasa Mahkemesi iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışır. Bölümler başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır. Genel Kurul Mahkeme Başkanının veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az on iki üye ile toplanır. Bölümler ve Genel Kurul kararlarını salt çoğunlukla alır.

Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi için komisyonlar oluşturulabilir.

Siyasî partilere ilişkin dava ve başvurulara iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılır bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanır.

Anayasa değişikliğinde iptale siyasî partilerin kapatılmasına ya da Devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilebilmesi için toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu şarttır.

Şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenip karara bağlanır. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu Genel Kurul ve bölümlerin yargılama usulleri Başkan başkanvekilleri ve üyelerin disiplin işleri kanunla; Mahkemenin çalışma esasları bölüm ve komisyonların oluşumu ve işbölümü kendi yapacağı İçtüzükle düzenlenir.

Bireysel başvuru kurumunun da anayasaya girmesiyle “bireysel başvurularda duruşma yapılmasına karar verilebileceği” hükmü maddeye eklenmiştir.

11

2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ
●● Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin düzenlendiği 156. ve 157. maddelerde yapılan değişiklikle bu mahkemelerin “kuruluşu işleyişi mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenecektir.”

●● Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 2010 anayasa değişikliği ile köklü değişikliklere uğramıştır. Kurulun yapısı üye sayısı kurul üyelerinin seçimi ve kurul kararlarının niteliği değişmiş hâkimlerin görevleri ile ilgili denetim hükümleri ilgili maddeye eklenmiştir. 159. maddenin son hali şu şekildedir:

“Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yirmi iki asıl ve on iki yedek üyeden oluşur; üç daire halinde çalışır. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabî üyesidir.

Kurulun dört asıl üyesi nitelikleri kanunda belirtilen; yükseköğretim
kurumlarının hukuk bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Cumhurbaşkanınca üç asıl ve üç yedek üyesi Yargıtay üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca iki asıl ve iki yedek üyesi Danıştay üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca bir asıl ve bir yedek üyesi Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından yedi asıl ve dört yedek üyesi birinci sınıf olup birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından adlî yargı hâkim ve savcılarınca üç asıl ve iki yedek üyesi birinci sınıf olup birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından idarî yargı hâkim ve savcılarınca dört yıl
için seçilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilir.

Kurul üyeliği seçimi üyelerin görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde yapılır. Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan Kurul üyeliğinin boşalması durumunda boşalmayı takip eden altmış gün içinde yeni üyelerin seçimi yapılır. Diğer üyeliklerin boşalması halinde asıl üyenin yedeği tarafından kalan süre tamamlanır.

Yargıtay Danıştay ve Türkiye Adalet Akademisi genel kurullarından seçilecek Kurul üyeliği için her üyenin birinci sınıf adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları arasından seçilecek Kurul üyeliği için her hâkim ve savcının; seçimlerde en fazla oy alan adaylar sırasıyla asıl ve yedek üye seçilir. Bu seçimler her dönem için bir defada ve gizli oyla yapılır.

Kurulun Adalet Bakanı ile Adalet Bakanlığı Müsteşarı dışındaki asıl üyeleri görevlerinin devamı süresince; kanunda belirlenenler dışında başka bir görev alamazlar veya Kurul tarafından başka bir göreve
atanamaz ve seçilemezler.

Kurulun yönetimi ve temsili Kurul Başkanına aittir. Kurul Başkanı dairelerin çalışmalarına katılamaz. Kurul kendi üyeleri arasından daire başkanlarını ve daire başkanlarından birini de başkanvekili olarak seçer. Başkan yetkilerinden bir kısmını başkanvekiline
devredebilir.

Kurul adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme atama ve nakletme geçici yetki verme yükselme ve birinci sınıfa ayırma kadro dağıtma meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme disiplin cezası verme görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar; Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; ayrıca Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri
yerine getirir.

Hâkim ve savcıların görevlerini; kanun tüzük yönetmeliklere ve genelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetleme; görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini hal ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemleri ilgili dairenin teklifi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkanının oluru ile Kurul
müfettişlerine yaptırılır. Soruşturma ve inceleme işlemleri hakkında soruşturma ve inceleme yapılacak olandan daha kıdemli hâkim veya savcı eliyle de yaptırılabilir.

12
2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ

Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz. Kurula bağlı Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter birinci sınıf hâkim ve savcılardan Kurulun teklif ettiği üç aday arasından Kurul Başkanı tarafından atanır. Kurul müfettişleri ile Kurulda geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcıları muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir.

Adalet Bakanlığının merkez bağlı ve ilgili kuruluşlarında geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcılar ile adalet müfettişlerini ve hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçileri muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanına aittir.

Kurul üyelerinin seçimi dairelerin oluşumu ve işbölümü Kurulun ve dairelerin görevleri toplantı ve karar yeter sayıları çalışma usul ve esasları dairelerin karar ve işlemlerine karşı yapılacak itirazlar ve bunların incelenmesi usulü ile Genel Sekreterliğin kuruluş ve
görevleri kanunla düzenlenir.”

●● Ekonomik Hükümler başlıklı 166. maddenin başlığı “Ekonomik ve Sosyal Konsey” olarak değişmiştir.

Maddeye son fıkra olarak şu hüküm eklenmiştir: Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında hükümete istişarî nitelikte görüş bildirmek amacıyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kuruluş ve işleyişi kanunla düzenlenir.

●● Değişiklikle Milli Güvenlik Konseyi’nin ve 1982 anayasasının hazırlanmasında kurucu meclisi oluşturan Danışma Meclisi’nin cezai mali ve hukuki yönden sorumlu tutulmasını engelleyen geçici 15. madde kaldırılmıştır.

Alıntı

Konu Bilgileri
	Konu Basligi Anayasa Değişiklikleri	Konudaki Cevap Sayisi 0
	Su an Bu Konuyu Goruntuleyenler Bu bilgi üye girişi gerektirir.	Goruntulenme Sayisi 113

18 Aralık 2024, 11:36	# 1
Çevrimiçi Sürmenaj Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Anayasa Değişiklikleri Anayasa Değişiklikleri 2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ ●● Anayasanın Kanun Önünde Eşitlik başlıklı 10. maddesine “Çocuklar yaşlılar özürlüler harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.” hükmü eklenmiştir. ●● Yine anayasanın 10. maddesinde “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.” hükmünün sonuna “Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.” cümlesi getirilmiştir. ●● Anayasanın Özel Hayatın Gizliliği başlıklı 20. maddesine “Herkes kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme bu verilere erişme bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.” hükmü getirilerek kişisel veriler ile ilgili koruma sağlanmıştır. ●● Anayasanın Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti başlıklı 23. maddesinde “Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti vatandaşlık ödevi ya da ceza soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanabilir.” hükmü “Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.” şeklinde değiştirilerek yurt dışına çıkma hürriyetinin kısıtlanması hâkim kararına bağlanmış ve vatandaşlık ödevi sebebiyle sınırlandırma kaldırılmıştır. ●● Ailenin Korunması başlıklı 41. maddenin başlığı “Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları” şeklinde değiştirilmiş maddenin sonuna 2 fıkra olarak “Her çocuk korunma ve bakımdan yararlanma yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.” “Devlet her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.” hükümleri eklenmiştir. ●● Anayasanın Sendika Kurma Hakkı başlıklı 51. maddesinin “Aynı zamanda ve aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olmayı yasaklayan 4. fıkrası kaldırılmıştır. ●● Toplu İş Sözleşmesi Hakkı başlıklı 53. maddenin başlığı “Toplu İş Sözleşmesi ve Toplu Sözleşme Hakkı” şeklinde değiştirilmiş maddenin 3. ve “Aynı işyerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapmayı ve uygulamayı” yasaklayan 4. fıkraları kaldırılmıştır. Kaldırılan fıkraların yerine; “Memurlar ve diğer kamu görevlileri toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.” “Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.” “Toplu sözleşme hakkının kapsamı istisnaları toplu sözleşmeden yararlanacaklar toplu sözleşmenin yapılma şekli usulü ve yürürlüğü toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.” fıkraları getirilmiştir. Bu fıkralarla memurlar ve kamu görevlilerine toplu sözleşme hakkı getirilmiş uyuşmazlık durumları için Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kurulmuştur. ●● Grev Hakkı ve Lokavt başlıklı 54. maddenin “Grev esnasında greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan işyerinde sebep oldukları maddî zarardan sendika sorumludur.” fıkrası ve“Siyasî amaçlı grev ve lokavt dayanışma grev ve lokavtı genel grev ve lokavt işyeri işgali işi yavaşlatma verim düşürme ve diğer direnişler yapılamaz.” fıkrası kaldırılmıştır. ●● Dilekçe Hakkı başlıklı 41. maddenin başlığı “Dilekçe Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” şeklinde değiştirilmiş bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı anayasaya girmiştir. Maddeye kamu denetçiliği ile ilgili hükümler eklenmiştir. 9 2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ ●● Milletvekilliğinin Düşürülmesi başlıklı 84. maddenin son fıkrası kaldırılmıştır. Bu fıkranın kaldırılması ile partisinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olmak nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi kaldırılmıştır. ●● Başkanlık Divanı başlıklı 94. maddede yapılan değişiklikle eski hali 3 yıl olan başkanlık divanına ikinci devre için seçilenlerin görev süresi “o yasama döneminin sonuna kadar devam eder” hükmü ile yeniden düzenlenmiştir. ●● Yargı Yolu başlıklı 125. maddede yapılan değişiklikle Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır. Ayrıca yine yapılan değişiklikle yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu hükmüne “hiç bir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı” ifadesi eklenmiştir. ●● Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler başlıklı 128. maddenin 2. fıkrasının sonuna “Ancak malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” ifadesi eklenmiştir. ●● Görev ve Sorumluluklar Disiplin Kovuşturulmasında Güvence başlıklı 129. maddede yapılan değişiklikle eski halde yargı denetimi dışında tutulan uyarma ve kınama cezalarına yargı yolu açılmıştır. ●● Hâkim ve Savcıların Denetimi başlıklı 144. maddenin başlığı “Adalet Hizmetlerinin Denetimi” olarak değişmiş maddede sadece idari denetim düzenlenmiştir. Maddenin son hali; “Adalet hizmetleri ile savcıların idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığınca denetimi adalet müfettişleri ile hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçiler; araştırma inceleme ve soruşturma işlemleri ise adalet müfettişleri eliyle yapılır. Buna ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.” şeklindedir. ●● Askeri Yargı başlıklı 145. maddede yapılan değişiklikle “savaş hali haricinde askeri yargıda asker olmayan kişiler” yargılanmayacaktır. Yine aynı maddede yapılan değişiklikle “Devletin güvenliğine anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür.” hükmü getirilmiştir. ●● Anayasa Mahkemesinin Kuruluşunu düzenleyen 146. maddede köklü değişiklikler yapılmıştır. Anayasa mahkemesinin üye sayısı 17’ye çıkartılmıştır. 14 üyeyi çeşitli adaylar arasından Cumhurbaşkanı 3 üyeyi ise yine çeşitli adaylar arasından TBMM seçecektir. Maddenin son şekli şu şekildedir: “Anayasa Mahkemesi on yedi üyeden kurulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden yapacağı gizli oylamayla seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak bu seçimde her boş üyelik için ilk oylamada üye tam sayısının üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapılır; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmiş olur. Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yargıtay iki üyeyi Danıştay bir üyeyi Askerî Yargıtay bir üyeyi Askerî Yüksek İdare Mahkemesi genel kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; en az ikisi hukukçu olmak üzere üç üyeyi Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının hukuk iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden; dört üyeyi üst kademe yöneticileri serbest avukatlar birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından seçer. Yargıtay Danıştay Askerî Yargıtay Askerî Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay genel kurulları ile Yükseköğretim Kurulundan Anayasa Mahkemesi üyeliğine aday göstermek için yapılacak seçimlerde en fazla oy alan üç kişi aday gösterilmiş sayılır. Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday için yapılacak seçimde de en fazla oy alan üç kişi aday gösterilmiş sayılır. 10 2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için kırk beş yaşın doldurulmuş olması kaydıyla; yükseköğretim kurumları öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanını kazanmış avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış üst kademe yöneticilerinin yükseköğrenim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dahil en az yirmi yıl çalışmış olması şarttır. Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile dört yıl için bir Başkan ve iki başkanvekili seçilir. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Anayasa Mahkemesi üyeleri aslî görevleri dışında resmi veya özel hiçbir görev alamazlar.” ●● Anayasa Mahkemesi ile ilgili Üyeliğin Sona Ermesi başlıklı 147. maddenin başlığı ”Üyelerin Görev Süresi ve Üyeliğin Sona Ermesi” olarak değişmiştir. Maddeye eklenen hüküm ile Anayasa Mahkemesi üyeliği 12 yıl ile sınırlandırılmıştır. Zorunlu emeklilik yaşı aynı kalırken maddeye “Emeklilik yaşından önce görev süresi dolan üyelerin başka bir görevde çalışmaları ve özlük işleri kanunla düzenlenir.” hükmü eklenmiştir. ●● 148. maddede yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesi’nin Görevleri arasına “bireysel başvuruları karara bağlayacağı” eklenmiştir. Bireysel başvuru hakkı ile ilgili eklenen düzenlemeler şunlardır: “Herkes Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Bireysel başvuruda kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.” Yine aynı maddede yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesi’nin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılayacağı kişiler arasına TBMM Başkanı Genelkurmay Başkanı Kara Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile Jandarma Genel Komutanı eklenmiştir. Yüce Divan kararları için yeniden inceleme başvurusu hakkı tanınmıştır. Eklenen hükümlere göre: Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir. ●● Anayasa Mahkemesinin Çalışma ve Yargılama Usulü ile ilgili 149. Maddede değişiklikler yapılmıştır. Maddeye eklenen fıkralar şunlardır: Anayasa Mahkemesi iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışır. Bölümler başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır. Genel Kurul Mahkeme Başkanının veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az on iki üye ile toplanır. Bölümler ve Genel Kurul kararlarını salt çoğunlukla alır. Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi için komisyonlar oluşturulabilir. Siyasî partilere ilişkin dava ve başvurulara iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılır bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanır. Anayasa değişikliğinde iptale siyasî partilerin kapatılmasına ya da Devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilebilmesi için toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu şarttır. Şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenip karara bağlanır. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu Genel Kurul ve bölümlerin yargılama usulleri Başkan başkanvekilleri ve üyelerin disiplin işleri kanunla; Mahkemenin çalışma esasları bölüm ve komisyonların oluşumu ve işbölümü kendi yapacağı İçtüzükle düzenlenir. Bireysel başvuru kurumunun da anayasaya girmesiyle “bireysel başvurularda duruşma yapılmasına karar verilebileceği” hükmü maddeye eklenmiştir. 11 2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ ●● Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin düzenlendiği 156. ve 157. maddelerde yapılan değişiklikle bu mahkemelerin “kuruluşu işleyişi mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenecektir.” ●● Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 2010 anayasa değişikliği ile köklü değişikliklere uğramıştır. Kurulun yapısı üye sayısı kurul üyelerinin seçimi ve kurul kararlarının niteliği değişmiş hâkimlerin görevleri ile ilgili denetim hükümleri ilgili maddeye eklenmiştir. 159. maddenin son hali şu şekildedir: “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yirmi iki asıl ve on iki yedek üyeden oluşur; üç daire halinde çalışır. Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabî üyesidir. Kurulun dört asıl üyesi nitelikleri kanunda belirtilen; yükseköğretim kurumlarının hukuk bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Cumhurbaşkanınca üç asıl ve üç yedek üyesi Yargıtay üyeleri arasından Yargıtay Genel Kurulunca iki asıl ve iki yedek üyesi Danıştay üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca bir asıl ve bir yedek üyesi Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından yedi asıl ve dört yedek üyesi birinci sınıf olup birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından adlî yargı hâkim ve savcılarınca üç asıl ve iki yedek üyesi birinci sınıf olup birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından idarî yargı hâkim ve savcılarınca dört yıl için seçilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Kurul üyeliği seçimi üyelerin görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde yapılır. Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan Kurul üyeliğinin boşalması durumunda boşalmayı takip eden altmış gün içinde yeni üyelerin seçimi yapılır. Diğer üyeliklerin boşalması halinde asıl üyenin yedeği tarafından kalan süre tamamlanır. Yargıtay Danıştay ve Türkiye Adalet Akademisi genel kurullarından seçilecek Kurul üyeliği için her üyenin birinci sınıf adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları arasından seçilecek Kurul üyeliği için her hâkim ve savcının; seçimlerde en fazla oy alan adaylar sırasıyla asıl ve yedek üye seçilir. Bu seçimler her dönem için bir defada ve gizli oyla yapılır. Kurulun Adalet Bakanı ile Adalet Bakanlığı Müsteşarı dışındaki asıl üyeleri görevlerinin devamı süresince; kanunda belirlenenler dışında başka bir görev alamazlar veya Kurul tarafından başka bir göreve atanamaz ve seçilemezler. Kurulun yönetimi ve temsili Kurul Başkanına aittir. Kurul Başkanı dairelerin çalışmalarına katılamaz. Kurul kendi üyeleri arasından daire başkanlarını ve daire başkanlarından birini de başkanvekili olarak seçer. Başkan yetkilerinden bir kısmını başkanvekiline devredebilir. Kurul adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme atama ve nakletme geçici yetki verme yükselme ve birinci sınıfa ayırma kadro dağıtma meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme disiplin cezası verme görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar; Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; ayrıca Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir. Hâkim ve savcıların görevlerini; kanun tüzük yönetmeliklere ve genelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıp yapmadıklarını denetleme; görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerini hal ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını araştırma ve gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemleri ilgili dairenin teklifi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkanının oluru ile Kurul müfettişlerine yaptırılır. Soruşturma ve inceleme işlemleri hakkında soruşturma ve inceleme yapılacak olandan daha kıdemli hâkim veya savcı eliyle de yaptırılabilir. 12 2010 YILI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz. Kurula bağlı Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter birinci sınıf hâkim ve savcılardan Kurulun teklif ettiği üç aday arasından Kurul Başkanı tarafından atanır. Kurul müfettişleri ile Kurulda geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcıları muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir. Adalet Bakanlığının merkez bağlı ve ilgili kuruluşlarında geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcılar ile adalet müfettişlerini ve hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçileri muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanına aittir. Kurul üyelerinin seçimi dairelerin oluşumu ve işbölümü Kurulun ve dairelerin görevleri toplantı ve karar yeter sayıları çalışma usul ve esasları dairelerin karar ve işlemlerine karşı yapılacak itirazlar ve bunların incelenmesi usulü ile Genel Sekreterliğin kuruluş ve görevleri kanunla düzenlenir.” ●● Ekonomik Hükümler başlıklı 166. maddenin başlığı “Ekonomik ve Sosyal Konsey” olarak değişmiştir. Maddeye son fıkra olarak şu hüküm eklenmiştir: Ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında hükümete istişarî nitelikte görüş bildirmek amacıyla Ekonomik ve Sosyal Konsey kurulur. Ekonomik ve Sosyal Konseyin kuruluş ve işleyişi kanunla düzenlenir. ●● Değişiklikle Milli Güvenlik Konseyi’nin ve 1982 anayasasının hazırlanmasında kurucu meclisi oluşturan Danışma Meclisi’nin cezai mali ve hukuki yönden sorumlu tutulmasını engelleyen geçici 15. madde kaldırılmıştır. Alıntı Eğlence ❤Kalp Fırlat 🌸Çiçek Fırlat 💧Su Fırlat 💣Bomba Fırlat ↕Titret Benzer Konular Zamana Bağlı Vücut İlaç Konsantrasyonu Değişiklikleri, Birinci Derece (Eksponensiyel,... AB, Meta’dan Ödeme veya Rıza Modelindeki Değişiklikleri 1 Eylül’e Kadar Açıklamasını ... 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)

ForumKalbi