[Krizantem]

KPSS Tarih 7- KPSS Genel Kültür Konu Konu Çıkmış Sorular

XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

1- Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti’nde islamcılık düşüncesini savunan yayın organlarından biridir? (KPSS - 2019)

A) Sebilürreşat B) Tercüman-ı Ahval
C) Genç Kalemler D) İçtihat E) Öğüt

Çözüm: Soru kökünde yer alan Sebilürreşat Mehmet Akif İslamcılık düşüncesinin savunucusu olduğu için çıkardığı dergide İslamcılık düşüncesini savunmaktadır.

Ayrıca Sebilürreşat İstiklal Marşı’nın yayımlandığı ilk dergidir. Gazete ise Açıksöz’dür.

Cevap: A

2- Birinci Dünya Savaşı sırasında Medine’yi müdafaa eden Osmanlı kuvvetlerinin komutanı, aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2019)

A) Cemal Paşa B) Fahrettin Paşa C) Halil Paşa D) Cevat Paşa E) Sakallı Nurettin Paşa

Çözüm: I. Dünya Savaşı sırasında Medine’yi müdafaa eden Osmanlı kuvvetlerinin komutanı “Çöl Kaplanı ve Medine Müdafii” olarak adlandırılan Fahrettin Paşa’dır.

Cevap: B

3- Birinci Dünya Savaşı sonunda toplanan Paris Barış Konferansı’na katılarak Osmanlı Devleti’nden ayrıılma, isteklerini belirten Müslüman ve gayrimüslim unsurların temsilcileri, Wilson Ilkeleri’ne dayanarak bağımsızlık taleplerini aşağıdaki etkenlerden hangisi üzerine inşa etmişlerdir? (KPSS - 2019)

A) Din B) Nüfus C) Ekonomi D) Sosyal sınıf E) Rejim

Çözüm: Wilson İlkelerinde “Her ulus çoğunlukta yerde kendi geleceğini kendisi belirleyecektir.” maddesi yer almaktadır. Paris Barış Konferansı’ndaki Müslüman ve gayrimüslim unsurların temsilcileri de bağımsızlık taleplerini bu maddeye dayandırmışlardır. Sonuç olarak cevabımız “nüfus”tur.

Cevap: B

4- Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti tarafından 27 Mayıs 1915’te çıkarılan Sevk ve İskân Kanunu ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır? (KPSS - 2018)

A) Osmanlı ülkesinde güvenliğin sağlanması
B) Vilayet sınırlarının yeniden belirlenmesi
C) Doğudaki aşiretler arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi
D) Orduya asker alımının düzenlenmesi
E) Olası doğal afetler için tedbir alınması

Çözüm: 1915 Sevk ve İskân (Techir) Kanunu, I. Dünya Savaşı sırasında doğuda yaşayan Ermenilerin Ruslar ile işbirliği yaparak ülke güvenliğini tehdit etmeleri üzerine çıkarılmıştır.

Cevap: A

5- Mustafa Kemal Paşa, “Osmanlı Devleti bu mütareke ile kendisini kayıtsız ve şartsız düşmanlara teslim etmeye razı olmuştu. “ ifadesini aşağıdakilerden hangisi için kullanmıştır? (KPSS - 2018)

A) Mudanya Anlaşması
B) Montrö Sözleşmesi
C) Mondros Anlaşması
D) Londra Ön Barışı
E) Selanik Anlaşması

Çözüm: Mustafa Kemal’in sözünü ettiği antlaşma Osmanlı Devleti’nin fiilen sona ermesine neden olan Mondros Anlaşması’dır.

Cevap: C

6- Mondros Ateşkes Anlaşması sonrasında, 13 Kasım 1918’de İstanbul’a dönen Mustafa Kemal, 18 Kasım 1918’de Vakit gazetesinde yayımlanan demecinde, “Herhalde ulusun ve memleketimizin pek çok muhtaç olduğu barışı sağlayacak hükümetin bugünkü Mebuslar Meclisine dayanması bir zorunluluktur.” demiştir.

Mustafa Kemal bu sözlerle, aşağıdakilerden hangisinin gerekliliğini vurgulamıştır? (KPSS - 2016)

A) Hükümetin meclisle uyumlu olmasının
B) Çok partili siyasal hayata geçilmesinin
C) Her koşulda barışın imzalanmasının
D) Yeni bir meclisin toplanmasının
E) Padişahın meclis kararlarına uymasının

Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması sırasında İstanbul’a dönen Mustafa Kemal, Vakit gazetesinde yayımlanan demecinde, “Herhalde ulusumuzun ve memleketimizin pek çok muhtaç olduğu barışı sağlayacak hükümetin bugünkü Mebuslar Meclisi’ne dayanması bir zorunluluktur. “ ifadesini kullanması “Hükümetin meclisle uyumlu olmasının” gerekliliğini kanıtlar.

Cevap: A

7- Osmanlı Devleti’nde padişaha tanınan, suçluları sürgün etme yetkisi ilk kez aşağıdakilerden hangisiyle kaldırılmıştır? (KPSS - 2014)

A) II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Kanuniesasi’ye eklenen yeni hükümlerle
B) Kanuniesasi’nin kabulüyle
C) Sened-i İttifak Fermanı’nın ilanıyla
D) Tanzimat Fermanı’nın ilanıyla
E) Islahat Fermanı’nın ilanıyla

Çözüm: 1908 yılında II. Meşrutiyet’in ilanından sonra, 1909 yılında Kanuniesasi’de yapılan demokratik düzenlemelerle “padişaha tanınan, suçluları sürgün etme yetkisi” ilk kez kaldırılmıştır.

8- Aşağıdakilerden hangisi 31 Mart Olayı’nın ortaya çıkmasında etkili olmamıştır? (KPSS - 2014)

A) Halkın, Trablusgarp’ın işgaline tepki göstermesi
B) Volkan Gazetesi’nin yazarı Derviş Vahdeti’nin tahrikleri
C) Serbesti Gazetesi’nin başyazarı Hasan Fehmi Bey’in öldürülmesi
D) Orduda Alaylı - Mektepli çekişmesinin artması
E) Bazı kesimlerin Meşrutiyet’in ilanına tepki göstermesi

Çözüm: B, C, D ve E seçeneklerinde verilenler 31 Mart Olayı’nın ortaya çıkmasında etkili olan gelişmelerdir.

Ancak 31 Mart Olayı, 1909 yılında gerçekleşmiştir. A seçeneğindeki Trablusgarp Savaşı ise 1911’de başladığından bu olayla ilişkilendirilmez.

Cevap: A

9- I. Dünya Savaşı’nda Brest - Litowsk Antlaşması’nın imzalanmasıyla kapanan cephe aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS- 2014)

A) Çanakkale B) Irak C) Kafkasya D) Kanal E) Suriye - Filistin

Çözüm: 3 Mart 1918 yılında imzalanan Brest - Litowsk Antlaşması ile Rusya I. Dünya Savaşı’ndan çekilmiş, Kafkasya Cephesi kapanmış ve Ruslar Kars, Ardahan, Batum’u da Osmanlı Devleti’ne geri vermiştir.

Cevap: C

10- Aşağıdakilerden hangisi Fatih Rıfkı Atay’ın, I. Dünya Savaşı’nda Suriye ve Kanal cephelerinde geçen olayların konu edildiği eseridir? (KPSS - 2014)

A) Çankaya
B) Zeytin Dağı
C) Atatürk’ten Hatıralar
D) Medine Müdafaası
E) Ateşten Gömlek

Çözüm: Falih Rıfkı Atay’ın I. Dünya Savaşı’nda Suriye ve Kanal cephelerinde geçen olayların konu edildiği eseri “Zeytin Dağı”dır. Çankaya’da Falih Rıfkı Atay’ın eseridir. Ancak bu eserde Cumhuriyet Dönemi anlatılmıştır.

Bunların dışında;

Atatürk’ten Hatıralar - Hasan Rıza Soyak
Ateşten Gömlek - Halide Edip Adıvar
Medine Müdafaası - İsmail Bilgin’e
Ait eserlerdir.

11- Osmanlı Devleti’nde XX. yüzyılın başlarında görülen;

I. İkinci Meşrutiyet’in ilanı,
II. Babıali Baskını,
III. 31 Mart Vakası

Olaylarının kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2013)

A) I, II, III B) I, III, II C) II, I, III D) III, I, II E) III, II, I

Çözüm: Osmanlı’da XX. yüzyılda;
I. 23 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet ilan edilmiş.
II. 31 Mart 1909’da 31 Mart Vakası yaşanmış
III. 23 Ocak 1913’te Babıali Baskını gerçekleştirilmiştir.
Doğru kronolojik sıra I - III - II’dir.

Cevap: B

12- Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. Maddesine işlerlik kazandırmak amacıyla;
I. Mavri Mira,
II. Pontus Rum,
III. Hürriyet ve itilaf,
IV. Ingiliz Muhipleri

kuruluşlarından hangileri, fiili hareketlerde bulunmuştur? (KPSS - 2013)

A) I ve II B) II ve IV C) III ve IV D) I, II ve III E) II, III ve IV

Çözüm: Mondros Müterekesi’nin 7. maddesinde “İtilaflar kendilerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik bölgeyi işgal edebileceklerdir. “ kararı yer almaktadır. Azınlıklar bu maddeden hareketle Anadolu’nun bazı bölgelerinde ayrılıkçı ve aykırı hareketlere girişmişler, karışıklık yaratarak Anadolu’nun işgal edilmesine zemin hazırlamaya çalışmışlardır.

Rumların kurmuş olduğu Mavri Mira ve Pontus Rum Cemiyetleri de bu amaç doğrultusunda çalışmışlar. Batı Anadolu ve Karadeniz bölgesinde karışıklık çıkarmışlardır.

Hürriyet ve İtilaf ve İngiliz Muhipleri cemiyetleri Anadolu’nun işgali, karşısında ABD ve İngiltere gibi devletlerin mandası altına girmeyi savunmuşlar bu nedenle zararlı cemiyetler arasında yer almışlardır. Ancak Anadolu’da yapılan işgalleri destekleme gibi bir amaçları tabiki bulunmamaktadır.

Cevap: A

13- Mustafa Kemal Paşa’nın Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Istanbul’a gelerek düşüncelerini yaymak için Fethi Bey’le birlikte çıkardığı gazete aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2012)

A) Tasvir-i Efkâr B) Yenigün C) Minber D) İkdam E) Hakimiyet-i Milliye

Çözüm: Minber: Mustafa Kemal Paşa’nın Fethi Bey’le ortak olduğu bu gazetenin ilk sayısı 1918 Kasım ayında çıkmıştır. Bu sayıda şu başlığı kullanmıştır. “Felaketten ibret alalım”

Minber
Cevap: C

14- Aşağıdakilerden hangisi, İttihat ve Terakki Partisi’nin milli ekonomi oluşturma çabaları arasında gösterilemez? (KPSS - 2012)

A) Kapitülasyonları 1914’te tek taraflı kaldırma girişiminde bulunulması
B) Tarıma destek amacıyla Ziraat Bankası’nın kurulması
C) Yabancı şirketlere belirli sayıda Türk çalıştırma zorunluluğu getirilmesi
D) Halkın yerli malı kullanmaya teşvik edilmesi
E) Gümrük tarifelerinin yükseltilmesi

Çözüm: İttihat ve Terraki Partisi’nin milli ekonomi oluşturma çabaları şunlardır. (1908 - 1918)

Kapitülasyonları tek taraflı olarak kaldırması
İtibari Milli Bankasını kurması
Gümrük vergilerini tek taraflı olarak yükseltmesi
Yerli sermayenin sanayi yatırımlarına bir dizi ayrıcalık tanıyan Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkarılması
Yerli sermayenin şirketleşmesi için çaba gösterilmesi
Milli bir burjuva sınıfı oluşturmaya çalışılması
Ancak savaş döneminde gösterilen bu çabaların başarıya ulaştığı söylenemez.

Ziraat Bankası 1888’te kurulmuş olup İttihat ve Terraki iktidarından öncedir.
Cevap: B

15- Aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı Devleti’nin ve Almanya’nın, Kafkas Cephesi’nin açılmasıyla elde etmeyi sağladığı planladıkları kazanımlardan biri olduğu savunulamaz? (KPSS - 2011)

A) Bakü petrollerini ele geçirmek
B) Kafkaslar üzerinden Hindistan’a ulaşmak
C) Rusya’nın güneye inmesini önlemek
D) Kafkaslar’daki bağımsızlık mücadelesini desteklemek
E) Süveyş Kanalı’nı ele geçirerek İngilizlerin sömürgelerine giden yolu kapatmak

Çözüm: I. Dünya Savaşı (1914-1918) çerçevesinde Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesi hem savaşta cephe sayısını arttırmış hem de savaş süresinin uzamasına neden olmuştur. Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesi ile birlikte açtığı ilk cephe Kafkas Cephesi olmuştur. Bu cepheyi açmasında;

Bakü petrolünü geçirmek
Kafkaslar üzerinden Hindistan’a ulaşıp buradaki Müslümanlara İngilizler karşısında destek olmak
Rusya’nın yayılmacı güney siyasetine engel olmak
Kafkasya’da Rusya baskısı altındaki Müslüman nüfuslara yardım etmek

Gibi nedenler belirleyici olmuştur.

Ancak İngilizler sömürge yolunu kapatmak için Almanya isteğiyle açılan cephe Kanal (Süveyş) Cephesi olmuştur.

Cevap: E

16- Aşağıdakilerden hangisi Wilson ilkelerinden biri değildir? (KPSS - 2011)

A) Devletler arasındaki anlaşmazlıkları barış yoluyla çözecek bir teşkilat kurulması
B) Yenen devletlerin, yenilen devletlerden toprak almaması
C) Yenilen devletlerin, yenen devletlere savaş tazminatı ödemesi
D) Boğazların her devletin ticaret gemilerine açık olması
E) Devletler arasında gizli anlaşmalar yapılmaması

Çözüm: I. Dünya Savaşı sonlarında ABD’nin savaşa girmesi ile savaş İtilaf Devletleri lehinde sonuçlanmıştır. Dönemin ABD başkanı W. Wilson İlkeleri’ni (8 Ocak 1918) yayınlanmış ve dünya politikasına ağırlık vermeye başlamıştır. Yenilen devletlerin ateşkes dayanağı konumundaki bu belgede;

Devletlerarası anlaşmazlıkların barış yoluyla çözülmesi için bir teşkilat kurulması (Cemiyet-i Akvam)
Yenen devletlerin, yenilen devletlerden toprak ve savaş tazminatı almaması gerektiği
Boğazların tüm dünya ticaret gemilerine açık hale getirilmesi
Gizli antlaşmaların yapılmaması gerektiği
Gibi konulara yer verilmiştir. İşte Osmanlı Devleti Wilson İlkeleri’ne güvenerek 30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzalamıştır.

Cevap : C

17-
I. İslam Teâli Cemiyeti
II. İngiliz Muhipleri Cemiyeti
III. Sulh ve Selâmet-i Osmaniye Fırkası

Yukarıdakilerden hangisi ulusal mücadeleye karşı çıkmıştır? (KPSS - 2011)

A) I, II ve III B) II ve III C) I ve II D) Yalnız III E) Yalnız I

Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında işgaller karşısında Anadolu’da ve Trakya’da Milli Mücadele yanlısı birçok cemiyeti kurulmuştur. Osmanlı Devleti işgaller karşısında teslimiyetçi politikalar izlemiş ulusal direniş yönünde adımlar atmamıştır. Bu itibar ile İstanbul Hükümeti destekli ulusal mücadele karşıtları çeşitli cemiyetler kurmuşlardır. Bunlar arasında;

İslam Teali Cemiyeti
İngiliz Muhipleri Cemiyeti
Sulh ve Selamet-i Osmaniye Cemiyeti
Amerikan Muhipleri Cemiyeti
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
Askeri Nigehban Cemiyeti
Gibi teşkilatlar faaliyet alanı bulmuşlardır.

Cevap : A

Eğlence

❤Kalp Fırlat🌸Çiçek Fırlat💧Su Fırlat💣Bomba Fırlat↕Titret