Okuma, geçmiş deneyimlerle oluşturulmuş anlamların hatırlanması ve okuyucunun edinmiş olduğu kavramaları kullanarak yeni anlamlar kurmasıdır. Okumanın gerçekleşmesi okunanların anlamlandırılmasına bağlıdır.

Verimli bir okuma yapabilmeniz için bilmeniz ve uygulamanız gereken bazı kurallar vardır.

Öncelikle okuyacağınız dokümanı belirlenmelisiniz. Sonra okuma ortamını hazırlanmalısınız. Bunun için bir masa ve sandalye olmalıdır. Sandalyede oturup, masada okumalısınız. Kesinlikle yatarak okumayı tercih etmemelisiniz. Işık yeterli olmalıdır. Okuma sırasında not almak için kullanacağınız kâğıt ve kalemi önceden hazırlamalısınız.

Okumaya başlamadan önce nefes egzersizi yapmanız okumanın verimli olmasını sağlayacaktır. Egzersiz için, burnunuzdan yavaş yavaş nefes alıp biraz bekleyip ağzınızdan yavaş yavaş vermeniz yeterli olacaktır.

Okuma eylemine başladığınızda, "Şu sürede, şuradan şuraya kadar okuyacağım." şeklinde bir hedef belirlemelisiniz.

Okumayı niçin gerçekleştirdiğinizi, öğrendiklerinizi nerede kullanacağınızı düşünmelisiniz. Çünkü kullanmak için yapılan okuma hem verimli hem kalıcı olur.

Anlayarak okuma her şeyden önce istekli ve ilgili olmayı gerektirir. Bunun için önce okuyacağınız bilgilere ihtiyacınız olduğunu düşünerek motivasyonunuzu; sonra da konuya dikkatinizi vererek konsantrasyonunuzu sağlamalısınız.

Okumada amaç, okunanı anlamaktır. Bu nedenle okuma esnasında başka iş yapmamalı; sadece okuma işiyle uğraşmalısınız. Yani dikkatinizi okuma işine yoğunlaştırmalısınız.

Dudaklarınızı kıpırdatmadan okumalısınız. İçinizden de tekrarlama yapmamalısınız. Çünkü bu işlemler okuma hızını yavaşlatır, konsantrasyonu bozabilir. Yapılan araştırmalar, bir sözcüğün sesle hecelenmesinin, gözle anlaşılmasından dört kez daha fazla zaman aldığını ortaya koymuştur. Okuma sırasında sözcükleri gözlerinizle izlemelisiniz. Parmak ya da kalem kullanarak izleme yapmamalısınız. Gözlerinizi, sayfanın tam ortasına odaklamalı; okuma sırasında baş ve gözlerinizi sağa sola çevirmemelisiniz. Geriye dönerek yinelemeli okuma yapmak, konsantrasyonu bozabilir. Bu nedenle okumada geriye dönmemeye çalışmalısınız.

Ana fikir ve yardımcı fikirleri belirlemeye çalışmalısınız. Ana fikri belirlemek için dikkatinizi, okuduğunuz metin üzerine yoğunlaştırmalı ve okumayı öğrenmek amacıyla yapmalısınız. Okuduğunuz metinde anlamını bilmediğiniz kelimeler varsa, sözlüğe bakıp bu kelimelerin anlamını öğrenmelisiniz. Eğer anlamı bilinmeyen kelime çoksa, sürekli sözlüğe bakmak konsantrasyonunuzu bozabilir; okumanızı yavaşlatabilir, aksatabilir. Bu durumda kontekst denilen, cümleden anlam çıkarma metodu uygulanabilir. Bu metot, anlamı bilinmeyen kelimenin cümledeki kullanılışına bakılarak cümlenin gelişinden anlamının çıkarılmasıdır.

Anlamadığınız yerleri, öğretmenlerinize sormak üzere not etmelisiniz. Uyarılara, tanımlara dikkat etmelisiniz. Konunun özü olan anahtar kelimeleri belirlemeye çalışmalısınız. Yerleri, kişileri, tarihleri not etmelisiniz.

Not alma ve sözlerin altının çizilmesi eğer okumanın daha verimli olması, önemli yerlerin görülmesinin sağlanması amacı ile yapılırsa faydalı olur. Öbür türlü, rastgele not alma ve satırların altını çizerek okuma konsantrasyonu bozabilir.

Okumanızı bitirince genel bir tekrar yaptıktan sonra öğrendiğiniz bilgilerle okuduğunuz metindeki bilgileri karşılaştırmalı, varsa eksiklikleri gidermelisiniz.