“Korku, karanlık tarafa giden yoldur. Korku öfkeyle; öfke nefrete; nefret ise acıya yol açar”.

Kontrol altına alınamayan öfke yıkım getirir. İncinmiş duygular kızgınlık yaratır, ancak bu kızgınlık geçmediğinde yerini intikam, kin, nefret gibi duygulara bıraktığında ilişkinizde karanlık bir tarafa geçmiş olursunuz.

Öfke doyurulmamış isteklere, istenmeyen sonuçlara ve karşılanmayan beklentilere verilen duygusal tepkidir. Herhangi bir engellenme ile karşılaştığımızda, saldırıya uğradığımızda, incindiğimizde ya da tehdit algıladığımızda hissettiğimiz bir duygudur. İlkel insanı hayatta tutmaya yarayan bu duygu modern insan için de hâlâ işlevseldir, tabii kontrol altında tutulduğunda.

Hayatınızdaki insanla bazı şeyler ters gittiğinde ya da size kötülük ettiğini düşündüğünüzde içinizde yanmaya başlayan bir öfke nöbetinin kıvılcımları mı beliriyor? Canınız yandığı için siz de onun canını mı yakmak istiyorsunuz?

Olumsuz duyguları yenmemin yolu onları dönüştürmektir. Bedel ödetmek ve intikam duyguları yapıcı duygular değildir. Bunun yerine izleyeceğiniz başka yollar var:

- Sizi incitecek ne yaptı? Telafi etmek için uğraştı mı yoksa hatasını inkâr mı etti? Eğer süreç yapıcı olmayan bir şekilde ilerlediyse olumsuz duygularınızdan arınıp, kendinizi kızgınlık bataklığına sokmayın. Olumsuz duygulardan arınmanın yolu affetmektir ancak affetmek her şeyi sineye çekmek değildir. Bu kişiyle aranızdaki mesafeyi ayarlayarak, ilişkinizi farklı bir yere konumlandırarak, en önemlisi de sınırlarınızı çizerek ilişkinizi sürdürün.

- İlişkinizi kurtarmayı deneyecekseniz kalbinizdeki en ufak olumsuz duyguyu bile temizlemeniz ve tamamen affetmeniz gereklidir. Isıtıp ısıtıp eskileri hatırlatmak, laf sokmak, iğnelemek, her fırsatta kötü deneyimi hatırlatmak bir kısırdöngüye girmenize neden olacak, samimi sevgi bağınızı zayıflatacaktır. Duygularınızı dönüştürmeyi öğrenin, öfke yerini sevgiye, intikam merhamete bıraksın. Her hatanın telafisinin olmayacağı aşikâr ancak karşınızda bunun için çaba gösteren biri varsa ona şans verin.

- İnsanların genel anlamda değişmeyeceğini unutmayın. Bir heykel yontar gibi onların sivriliklerini, sevmediğiniz taraflarını yontamazsınız, dahası yontmamalısınız da. Genelde insanlara yönelik sevmediğimiz özellikler bir anda pat diye belirmezler. Her insanın tabiatında iyi özelliklerinin yanı sıra sevimsiz, pek hoşumuza gitmeyen özellikler de mevcuttur. Ancak zamanla bu sivrilikler bizi daha çok rahatsız etmeye başlar ve tahammülümüz azalır. Hayatınızdaki kişiyle ilişkinize ilk başladığınız zamanlara gidin, rahatsız olduğunuz şey aslında hep orada mıydı? O zamanlar size cezp edici ve sempatik gelen şeyler mi artık sizi rahatsız ediyor? Travmalar, hastalıklar, belli dönemlerde yaşanan ruhsal krizler kişilik üzerinde büyük dönüşümlere neden olurlar. Ancak en başından beri var olan bazı kişilik özellikleri çatışma unsuru hâline geldiyse bakış açınızı değiştirin. Sizin için sürdürülebilir değilse kendinize sorun: “Böyle bir ilişki yürütmek ne kadar sağlıklı ve ben bunu ne kadar istiyorum? “

- Öfkenizi tam olarak ne yatıştırabilir? Gerçekten onun canının yanması size iyi gelecek mi? Yoksa tam olarak beklediğiniz şey samimi bir özür ve pişmanlıkla bakan gözler mi? Bu kargaşanın ortasında iken niyetinizi belirlemek zordur. Aslında istediğiniz şey kimsenin canının yanması değildir, anlaşılmaktır tüm derdiniz. Peki anlaşılmanın yolu karşımızdakine aynı acıyı yaşatmaktan mı geçer? Bu belki denenebilir bir yoldur ancak evrensel değerlerle örtüşmez. Sizi anlamasını sağlayacak daha farklı yollar bulmalısınız. Kendinizi ondan uzun bir süre mahrum bırakmak, iletişimi tamamen kesmek, size ulaşmaya çalıştığında ertelemek ve görüşme taleplerini bir süre askıya almak onun kendisini değerlendirmesi için bir fırsat yaratacaktır. Tam bir itiraf ve sağlam bir özürle karşınıza gelene kadar kendinizi uzak tutun.

- Pişman olmuş bir ifade görmek de size yetmedi mi? Konuşmanıza ve özür dilemesine rağmen hâlâ içinizdeki sertlikler yumuşamadı mı? Bu hisleri serbest bırakmak için tek başınıza ya da beraberce terapi almayı, bir ilişki danışmanına gitmeyi konuşabilirsiniz. İçinizden zorlansanız da yaşananların hâlâ ayağınıza takıldığını görüyorsanız durumu kabul edip onu hayatınızdan çıkarmanız daha da uygun olacaktır, unutmayın.

- Hayatınızdaki her ilişkide olması gereken şeylerden biri sınırlardır. Geçirgen sınırlar insanların sizin özenle baktığınız içsel bahçenizde gelişigüzel çamurlu ayaklarıyla gezinmesine neden olur. Ne yazıl ki sizin karşınızdaki insanın sınırlarına saygı göstermeniz onun bunu anlamasına da yetmez. Güven ve saygı sınırlar içinde kalmakla olur. “ Bu bana uymuyor mu” “Bu davranış bende kötü hisler uyandırıyor, lütfen benim için daha özen gösterir misin?” gibi cümlelerle kırmızı çizgilerimizi belirleyin. Söylemenize rağmen kırmızı çizgilerimiz aşılıyorsa burada iyi niyetten bahsedemeyiz.

- Geçmişte takılıp kalmayın. Geçmiş bir hapishanedir ve sizin nefes almanızı engeller. Zaman zaman gün yüzüne çıkan eski kırgınlıklar olumsuz duyguları dönüştürmenin önündeki engeldir. Her şey yolundaymış gibi akarken bile bir bakış, bir söz sizi geçmişe götürüp öfkenizi hatırlatabilir. Geçmişin görünmeyen bağlarına tutunmaktansa şimdiki zamanda ilişkinizin yeniden keşfine gözlerinizi açın. Yaşanmış hikayeyi yeniden kurgulamak ve olası ihtimalleri gözden geçirmek size hiçbir şey kazandırmaz, bu ilişkinizi de kurtarmaz. Şimdiki zamanınızı geçmişle gölgelemeyin. En derin yaralar bile iyileşir, yeter ki dönüşümü başlatın, iyileşmeye istekli olun. Geride bırakmak öğrenilmesi gereken bir alıştırma olsun sizin için.

Uzman Psikolog
Esra Ezmeci’nin Kararı Ben Veririm kitabından yazılmıştır.