Felsefe A-Z Her Şey: Aristoteles'in Felsefe Okulu Lykeion'un Kuruluşu Nedir?

Aristoteles Platon’dan sonra Akademeia’nın başına geçen Speusippos’un yönetiminde çalışamayacağını anlayınca okuldan ayrılıp Assos’a, Hermeias’ın yanına gitmek zorunda kalmıştır. Çünkü Speusippos’un eğilimi felsefeyi matematiğe dönüştürmekten yanaydı ve bu yüzden Aristoteles Speusippos’la birlikte çalışamayacağını düşünmüştür. Aristoteles Assos şehrinde tam üç yıl yaşamış ve burada Hermeias’ın yeğeni ve aynı zamanda evlatlığı olan Pythias’la evlenmiştir; ama yazık ki Pythias’ın ömrü uzun olmamıştır. Aristoteles sonraları kendi memleketlisi bir kadınla beraberlik yaşamış ve ondan “Nikomakhos” adını verdiği ve ileride kaleme alacağı “Nikomakhos’a Etik” adlı kitabını da ithaf edeceği bir erkek çocuk sahibi olmuştur.Aristoteles Assos’tan sonra Midilli adası açıklarındaki Mitylene’ye, Akademeia’dan arkadaşı ve adanın yerlilerinden olan Theophrastos’un yanına gitmiştir. Mitylene’deyken Makedonya Kralı Philippos’tan bir davet almıştır. Philippos'un davetinin amacı Philippos’un o sırada 13 yaşlarında olan oğlu İskender’in bütün eğitimini Aristoteles’e devretmek arzusuydu. Geleceğin hükümdarlarının sıradan insanların çok üstünde bir eğitim ve öğrenim görmeleri gerektiğine yürekten inanan Aristoteles bu daveti seve seve kabul etmiştir. Aristoteles, Philippos’un ölümünün ardından Atina’ya geri dönmüştür (İÖ 334-335) ve İskender’e verdiği derslerle tarttığı hocalık vasfını bu kez daha geniş bir öğrenci kitlesine ulaştırmak ve araştırmalarına da daha rahat devam edebilmek maksadıyla, zamanında Sokrates’in de uğrak yeri olan Atina yakınlarındaki Lyceum (Yun. Λύκειον: Lykeion) koruluğunda birkaç bina kiralayarak aynı adı vereceği okulunu kurmuştur. Aslında bir “Gymnasion” (Spor Okulu) olan Lyceum, Apollo Lyceus’a adanmış kutsal bir alandır ve M.Ö. 6. yüzyılda bu adı almıştır. Önceleri Yunan askerlerinin ve atletlerinin talim yeridir. Bu okulun zemini Keoslu Prodikos, Protagoras, Sokrates ve Platon gibi birçok filozofun, sofistin ve ozanın ayak izleriyle doludur. Ayrıca Atina Meclis binası Pnyx tepesindeki resmi yerine yerleşmeden önce burada toplanır, değişik tanrılara adanan bayramların kutlaması yine burada gerçekleştirilirdi.


KAYNAK: FELSEFE TARİHİ KİTABI