Şaman Giysisi

**Krizantem** · 19 Şubat 2025, 01:33

Şamanlar dinsel törenlerde kendilerine özgü bir giysi giyerler. Kuzey Asya’da şaman giysisi bir kült aracı gibi kullanılmaktadır. Giysilerin üstünde çeşitli şekiller ve resimler bulunur. Bu şekillerin önemine inanılır. Örneğin, şaman giysisinin üstünde kuş resmi varsa şamanın kuş yardımı ile öte dünyaya uçabileceğine inanılmaktadır.

Giysilerdeki bu resimlerin kökeni hakkında değişik görüşler bulunuyor. Kimi araştırıcılar bu şekilleri totemizme bağlarken, kimileri de bu giysilerin bir zamanlar insanları korkutmak amacıyla maske olarak kullanıldığını, zamanla giysiye dönüştüğünü ifade etmektedirler.

Şaman giysisi kutsaldır. Birtakım yasakları vardır. Bu bakımdan herkesin ulaşabildiği, elalarında sayılan yerlerde bulunmaz. Çadırın veya kulübenin özel bir yerinde muhafaza edilir. Şamanlarda giysi, davul ve cin figürleri çocuk ve kadınlar el sürmesin diye özenle korunmaktadır. Aksi halde bunların sinirlerinin, güç ve kudret veren özelliklerinin kaybolacağına inanılır.

Şaman ölünce veya yaşlılık, hastalık nedeni ile şamanlığı bırakınca, giysisi, davulu, diğer kült araçları ya ölü ile birlikte mezara konur veya ormandaki bir ağacın üstüne asılarak terkedilir.

Şaman giysilerindeki resimler genellikle bilinen hayvanları sembolize etmektedir. Bunlar yaşayan hayvan olduğu gibi masal, mitoloji hayvanı da olabilir ve şamanın koruyucu hayvanı olarak kabul edilir. Bu hayvanlar kuş, ren geyiği, ayı olabilmektedir. Giysi hangi hayvanı sembolüze ediyorsa giysi üstüne o hayvanın tüyleri, boynuzları, kemikleri vs takı olarak takılır. Örneğin; Karyaklarda, Çukçilerde, Samoyetlerde şaman giysileri sade iken, Tunguzlarda şaman giysisinde; hırka, göğüslük, başörtü, eldiven vs gibi kısımlar bulunur ve daha süslüdür.

Sibirya’d şamanlar törenlerde özel bir elbise giyerler. Fakat Şamanizm’e inanan çoğu toplumlarda takım halinde şaman giysisine rastlanmıyor. Birçok yerde şaman günlük giysisi ile ibadet yapar. Altay Türklerinde şaman sadece bir davul ile Şamanlık yaparmış. Törenlere elde davul ile gidermiş. Giysiler zamanla sadeleşmiş ve normal giysiye dönüşmüştür.

Ayin sırasında mutlaka farklı bir giysi giymesi şart olan halklarda da bu kural zayıflamıştır. Cübbe ve başlık en uzun korunan giysiler arasındadır.

Araştırmacı, Anohin; Altaylılar’daki cübbenin sonradan başka halklardan alındığına inanmaktadır. Ona göre; Ülgen ile dağ ve yer ruhlarının aralarında olduğu iyi ruhlara ayin yapanlar şaman cübbesini giymezler. Ama yeraltındaki Erlik ve ona bağlı kötü ruhlar için yapılan ayinlerde cübbe giymek şarttır. Şaman bu cübbeyi kendi isteğine bağlı olarak değil, ruhların istediği şekilde yapmak zorundadır.

Şaman elbisesi şu parçalardan oluşmaktadır: 1) Cübbe veya hırkaya benzeyen bir üstlük, 2) Serpuş, 3) Göğüslük, 4) Eldiven, 5) Yüksek ökçeli ayakkabı

Altaylıların bir kısmında şaman elbisesinin bütünü kuş veya başka bir hayvanı temsil etmektedir. Elbise üstünde ise puhu kışı tüyleri, katır boncuğu, madeni boncuk, dizi dizi boncuklar vs bulunur. Bugün nerede ise sadece cübbesi ile başlığı gelenekte kalan şaman (kam) elbiseyi giyince bir puhu kuşunu andırmaktadır.

Altaylılarda şamanın giysisinde bundan başka şu özellikler görülür: Şaman ruhları kovmak için elbisesine, kollara, sırta küçük zil ve çıngıraklar takar. Cübbenin kollarının alt kısmına 5’i solda 4’ü sağda bakır çıngıraklar asılıdır. Cübbenin arka kısmında iki, üç dizi halinde sıralanmış 20 veya 70 çıngırak bulunur. Çıkan metalik seslerin ruhları ürküttüğü düşünülür. Çıngırakların üst sırasında ise 9 küçük yay bulunur. Bunlar da kötü ruhlara karşı silah vazifesi görürler. Ayrıca sırta serpiştirilmiş yıldızları temsil eden madeni parçacıklar vardır. Bu kısımda sıra sıra dizili katır boncuklarının kötü ruhları uzaklaştıracağına inanılır. Cübbenin omuz kısmında ise Güneş ile ayrı temsil eden iki büyük madeni levha göze çarpar. Cübbenin omuz başı ile dirsek ve bilek hizasına gelen yerlere vaşak kürkü dikilir. Cübbede mitolojik birtakım şekiller de bulunur. Sırt kısmında yakanın altından dokuz bebek sarkar. Bunlar tanrı Ülgen’in kızlarını sembolize ederler.

Cübbenin bir yanında ise, “yutpa” adlı yeraltı canavarını temsil eden siyah kumaştan yapılmış bir şerit vardır. Sarkan şerit çatal kuyruklu, dört ayaklı, ağzı açık yılana benzer. Şamanı körü ruhlardan korur. Cübbenin diğer yanında ise “arba” adı verilen yeraltı tanrısı Erlik’in ülkesindeki denizde yaşadığına inanılan bir canavar resmi bulunur.

Cübbede bunlardan başka çeşitli ruhları temsil ettiklerine inanılan; sincap, ağaçkakan derisi ile bezden yapılmış kurbağa, ağaçkakan ve kartal tüyleri, Kartal pençeleri, ayı ayakları vs. bulunur. Omuzlarda 8 demet halinde bulunan tüyler dinsel tören sırasında şaman ile kurbanı gökyüzüne taşıyan kartal veya şahini sembolize eder.

Bir şaman cübbesi 60 esas parçadan oluşur. Diğer yardımcı parçalar ile bu sayı 600’ü bulmaktadır. Cübbeyi şamanın evinde kadınlar diker. Cübbe özel itina ve temizlik anlayışı içinde dikilir. Şaman bu cübbeyi büyük bir kalabalık önünde yapılan tören ile giyer. Ruhlar bu törende cübbe üstünde bazı değişiklik isterlerse bu değişiklikler derhal yerine getirilir. Erkek şamanların cübbesi ile kadın şamanların cübbesi arasında fazla bir fark yoktur. Kadınlarınki genellikle biraz süslüdür. Şamanın belinde kırmızı renkli bir kuşak bulunur. Cübbenin maliyeti oldukça pahalıdır. Fakir şamanlar bu cübbeyi elde etmede zorluk çekerler.

Şamanın başlığı iki çeşittir. Biri cübbe ile diğeri günlük giysi ile giyilebilir. Cübbe ile giyileni biraz daha süslüdür, buna “kuş pörük” de denilir. Bazı araştırmacılara göre, şaman giysisi kötü ruhlara karşı onu bir maske gibi korur. Örneğin bazı yörelerde şamanın puhu kuşu kılığına girmesi, bu kuşun kötü ruhları kaçıracağına inanıldığındandır. Sibirya’da şamanın boynuz takması da aynı amaca yönelik bir uygulamadır.

—

Konu Bilgileri
	Konu Basligi Şaman Giysisi	Konudaki Cevap Sayisi 0
	Su an Bu Konuyu Goruntuleyenler Bu bilgi üye girişi gerektirir.	Goruntulenme Sayisi 127

19 Şubat 2025, 01:33	# 1
Çevrimdışı Krizantem Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Şaman Giysisi Şaman Giysisi Şamanlar dinsel törenlerde kendilerine özgü bir giysi giyerler. Kuzey Asya’da şaman giysisi bir kült aracı gibi kullanılmaktadır. Giysilerin üstünde çeşitli şekiller ve resimler bulunur. Bu şekillerin önemine inanılır. Örneğin, şaman giysisinin üstünde kuş resmi varsa şamanın kuş yardımı ile öte dünyaya uçabileceğine inanılmaktadır. Giysilerdeki bu resimlerin kökeni hakkında değişik görüşler bulunuyor. Kimi araştırıcılar bu şekilleri totemizme bağlarken, kimileri de bu giysilerin bir zamanlar insanları korkutmak amacıyla maske olarak kullanıldığını, zamanla giysiye dönüştüğünü ifade etmektedirler. Şaman giysisi kutsaldır. Birtakım yasakları vardır. Bu bakımdan herkesin ulaşabildiği, elalarında sayılan yerlerde bulunmaz. Çadırın veya kulübenin özel bir yerinde muhafaza edilir. Şamanlarda giysi, davul ve cin figürleri çocuk ve kadınlar el sürmesin diye özenle korunmaktadır. Aksi halde bunların sinirlerinin, güç ve kudret veren özelliklerinin kaybolacağına inanılır. Şaman ölünce veya yaşlılık, hastalık nedeni ile şamanlığı bırakınca, giysisi, davulu, diğer kült araçları ya ölü ile birlikte mezara konur veya ormandaki bir ağacın üstüne asılarak terkedilir. Şaman giysilerindeki resimler genellikle bilinen hayvanları sembolize etmektedir. Bunlar yaşayan hayvan olduğu gibi masal, mitoloji hayvanı da olabilir ve şamanın koruyucu hayvanı olarak kabul edilir. Bu hayvanlar kuş, ren geyiği, ayı olabilmektedir. Giysi hangi hayvanı sembolüze ediyorsa giysi üstüne o hayvanın tüyleri, boynuzları, kemikleri vs takı olarak takılır. Örneğin; Karyaklarda, Çukçilerde, Samoyetlerde şaman giysileri sade iken, Tunguzlarda şaman giysisinde; hırka, göğüslük, başörtü, eldiven vs gibi kısımlar bulunur ve daha süslüdür. Sibirya’d şamanlar törenlerde özel bir elbise giyerler. Fakat Şamanizm’e inanan çoğu toplumlarda takım halinde şaman giysisine rastlanmıyor. Birçok yerde şaman günlük giysisi ile ibadet yapar. Altay Türklerinde şaman sadece bir davul ile Şamanlık yaparmış. Törenlere elde davul ile gidermiş. Giysiler zamanla sadeleşmiş ve normal giysiye dönüşmüştür. Ayin sırasında mutlaka farklı bir giysi giymesi şart olan halklarda da bu kural zayıflamıştır. Cübbe ve başlık en uzun korunan giysiler arasındadır. Araştırmacı, Anohin; Altaylılar’daki cübbenin sonradan başka halklardan alındığına inanmaktadır. Ona göre; Ülgen ile dağ ve yer ruhlarının aralarında olduğu iyi ruhlara ayin yapanlar şaman cübbesini giymezler. Ama yeraltındaki Erlik ve ona bağlı kötü ruhlar için yapılan ayinlerde cübbe giymek şarttır. Şaman bu cübbeyi kendi isteğine bağlı olarak değil, ruhların istediği şekilde yapmak zorundadır. Şaman elbisesi şu parçalardan oluşmaktadır: 1) Cübbe veya hırkaya benzeyen bir üstlük, 2) Serpuş, 3) Göğüslük, 4) Eldiven, 5) Yüksek ökçeli ayakkabı Altaylıların bir kısmında şaman elbisesinin bütünü kuş veya başka bir hayvanı temsil etmektedir. Elbise üstünde ise puhu kışı tüyleri, katır boncuğu, madeni boncuk, dizi dizi boncuklar vs bulunur. Bugün nerede ise sadece cübbesi ile başlığı gelenekte kalan şaman (kam) elbiseyi giyince bir puhu kuşunu andırmaktadır. Altaylılarda şamanın giysisinde bundan başka şu özellikler görülür: Şaman ruhları kovmak için elbisesine, kollara, sırta küçük zil ve çıngıraklar takar. Cübbenin kollarının alt kısmına 5’i solda 4’ü sağda bakır çıngıraklar asılıdır. Cübbenin arka kısmında iki, üç dizi halinde sıralanmış 20 veya 70 çıngırak bulunur. Çıkan metalik seslerin ruhları ürküttüğü düşünülür. Çıngırakların üst sırasında ise 9 küçük yay bulunur. Bunlar da kötü ruhlara karşı silah vazifesi görürler. Ayrıca sırta serpiştirilmiş yıldızları temsil eden madeni parçacıklar vardır. Bu kısımda sıra sıra dizili katır boncuklarının kötü ruhları uzaklaştıracağına inanılır. Cübbenin omuz kısmında ise Güneş ile ayrı temsil eden iki büyük madeni levha göze çarpar. Cübbenin omuz başı ile dirsek ve bilek hizasına gelen yerlere vaşak kürkü dikilir. Cübbede mitolojik birtakım şekiller de bulunur. Sırt kısmında yakanın altından dokuz bebek sarkar. Bunlar tanrı Ülgen’in kızlarını sembolize ederler. Cübbenin bir yanında ise, “yutpa” adlı yeraltı canavarını temsil eden siyah kumaştan yapılmış bir şerit vardır. Sarkan şerit çatal kuyruklu, dört ayaklı, ağzı açık yılana benzer. Şamanı körü ruhlardan korur. Cübbenin diğer yanında ise “arba” adı verilen yeraltı tanrısı Erlik’in ülkesindeki denizde yaşadığına inanılan bir canavar resmi bulunur. Cübbede bunlardan başka çeşitli ruhları temsil ettiklerine inanılan; sincap, ağaçkakan derisi ile bezden yapılmış kurbağa, ağaçkakan ve kartal tüyleri, Kartal pençeleri, ayı ayakları vs. bulunur. Omuzlarda 8 demet halinde bulunan tüyler dinsel tören sırasında şaman ile kurbanı gökyüzüne taşıyan kartal veya şahini sembolize eder. Bir şaman cübbesi 60 esas parçadan oluşur. Diğer yardımcı parçalar ile bu sayı 600’ü bulmaktadır. Cübbeyi şamanın evinde kadınlar diker. Cübbe özel itina ve temizlik anlayışı içinde dikilir. Şaman bu cübbeyi büyük bir kalabalık önünde yapılan tören ile giyer. Ruhlar bu törende cübbe üstünde bazı değişiklik isterlerse bu değişiklikler derhal yerine getirilir. Erkek şamanların cübbesi ile kadın şamanların cübbesi arasında fazla bir fark yoktur. Kadınlarınki genellikle biraz süslüdür. Şamanın belinde kırmızı renkli bir kuşak bulunur. Cübbenin maliyeti oldukça pahalıdır. Fakir şamanlar bu cübbeyi elde etmede zorluk çekerler. Şamanın başlığı iki çeşittir. Biri cübbe ile diğeri günlük giysi ile giyilebilir. Cübbe ile giyileni biraz daha süslüdür, buna “kuş pörük” de denilir. Bazı araştırmacılara göre, şaman giysisi kötü ruhlara karşı onu bir maske gibi korur. Örneğin bazı yörelerde şamanın puhu kuşu kılığına girmesi, bu kuşun kötü ruhları kaçıracağına inanıldığındandır. Sibirya’da şamanın boynuz takması da aynı amaca yönelik bir uygulamadır. — Eğlence ❤Kalp Fırlat 🌸Çiçek Fırlat 💧Su Fırlat 💣Bomba Fırlat ↕Titret Benzer Konular Nasıl Şaman Olunur?... Şaman Kelimesinin Kökeni (Etimoloji)... Şaman ve Anadolu Büyüleri... Hande Erçel'in bu giysisi 12 milyon kişinin takip ettiği ünlü modacı tarafından payla... Şaman Tanımı... Asrevya bunu beğendi. 👍 1 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)

ForumKalbi