Şeker ve Şekersiz Beslenme

**Arthur** · 14 Temmuz 2025, 21:14

[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]

Şeker ve Şekersiz Beslenme

Son zamanlarda sıkça duyduğumuz “şekersiz”, “şeker eklentisiz”, “meyve şekeri eklenmiş” gibi terimler sağlığımıza nasıl etki ediyor, şeker tüketimini azaltmak mı yoksa şekeri tamamen hayatımızdan çıkartmak mı gerekiyor? Konu ile ilgili tüm merak edilenlerin cevabını Gastronomi ve mutfak sanatları öğretim üyesi Dr. Dyt. (PhD) Gamze Ak kaleme aldı.

Şeker Nedir?
Şeker kamışı parçalanıp, suyu sıkılarak öz suyu ayrıldıktan sonra suyu buharlaştırılır ve geriye kristalleri ortaya çıkar. Sofra şekeri yeni sukroz bire bir oranında glikoz ve fruktozun birbirine bağlanmasıyla oluşur ve yüzde 50 glikoz, yüzde 50 fruktoz moleküler yapıdan oluşur.

Şekerin vücuttaki zararları
Diş çürükleri, cildin bozulması, bel ve kalça çevresinin genişlemesi, tip 2 diyabet, yüksek kan basıncı, felç ve bunama gibi ciddi sağlık sorunları ile şeker tüketiminin ilişkili olduğunu gösteren birçok çalışma bulunuyor.

Aşırı şeker tüketimi hareketsizlikle birleştiğinde karaciğer yağlanmasına neden oluyor, bu da insülin direnci ve metabolik sendrom denilen durumu tetikliyor.

Yüksek şekerli beslenmek, tat duyunuzu etkileyerek, sonrasında sizi daha çok bu tür besinler tüketmeye teşvik eder. Bir süre sonra tat duyunuz yoğun şeker tadını normal olarak görmeye başlıyor ve sebze ve meyve gibi doğal besinlerin tatlarını alamamaya başlıyorsunuz.

Hamileler üzerinde yapılan bir çalışmada, annenin hamilelik sürecinde tükettiği şekerli besinlerin, çocuğun ilerleyen zamanlardaki yiyecek tercihlerini etkilediğini de gösteriyor. Çocuklar, anne karnı dahil olmak üzere, ne kadar erken yoğun şekerli tatlarla tanışırlarsa, ilerleyen senelerde de bu tatları tercih etme ihtimalleri o kadar artıyor.

Şeker isimleri
Tükettiğiniz ya da aldığınız yiyeceğin etiketinde “şeker” yapmaması paketin içinde olmadığını ifade etmez. Şekerin birçok farklı adı vardır

-Glikoz şurubu . Esmer pirinç şurubu
-Mısır şurubu . Dektroz . Glikoz . Laktoz . Maltoz şurubu . Yüksek fruktozlu Mısır şurubu
. Melas (şeker pekmezi) . Sukroz .Fruktoz
. Üzüm suyu konsantresi . Elma suyu konsantresi . Maltodekstrin

Doğal Şeker Daha mı İyi?
Bal, şeker, esmerşeker ve şeker kamışı kulağa daha sağlıklı gibi geliyor olmasına rağmen şeker şekerdir. Şeker kamışından ya da arıdan geliyor olması bir şey fark etmez, sonuç olarak her ikisi de kan şekerini yükseltir. Bal, pekmez ve esmerşeker, beyaz şekere oranla besleyici yönü daha iyi olsa da hepsi kalori içerir. Bu nedenle tüketirken miktara dikkat edilmelidir.

Şeker ikameleri hakkında gerçekler
Şeker yerine tatlandırıcı kullanıyorsanız evet, aldığınız kalori oranı ciddi oranda düşüyor ancak tatlı tadını aldığınız için şekerden tamamen vazgeçemeyebilirsiniz. Sonuçta tatlı tadı yine insülininizi uyarıcı etki gösterecektir. Şekerden uzaklaşmak istiyorsanız tatlandırıcılardan da uzak durmanızı öneririm.

Kan şekeri yükselmesi
Tatlı, kek, pasta yendiğimizde (basit karbonhidrat), kan dolaşımında hızlıca glikoza çevrilir. Eğer basit karbonhidratları yalnız başına (yanında protein olmaksızın) yerseniz kan şekeriniz aniden yükselir. Devamında pankreastan salgılanan insülin hormonu glikozu kan dolaşımına taşır ve hücrelere enerji verir. Böylece kan şekeri seviyesi düşer. Yani ağzınıza attığınız şekerli bir besin kan şekerinizde dalgalanmaya sebep olacaktır ve büyük ihtimalle canınız yeniden şekerli bir şeyleri yemek isteyecektir. Kan şekeriniz düştüğü için de başınız dönebilir ve titremeye başlayabilirsiniz dolayısıyla şekerinizi yükseltmek için yeniden daha fazla tatlı isteyebilirsiniz. Bu kısır döngü her şekerli besin tükettiğinizde devam edecektir.

Ne kadar şeker fazladır?
Amerikan Kalp Derneği’nin önerilerinde; kadınların günde en fazla 6 çay kaşığı (100 kalori), erkeklerin ise günde en fazla 9 çay kaşığı (150 kalori) şekeri ekstra olarak kullanabileceği bildirilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınladığı son bildiriye göre günlük şeker tüketiminin, bireyin aldığı günlük kalorinin yüzde 10’unu geçmemesi gerekiyor. İdealini ise günlük kalorinin yüzde 5’i, yani 25 gram olarak düşünebilirsiniz.

330 ml kolanın 37.5 gram şeker içerdiğini düşünürsek tükettiğimiz yiyeceklerin ve içeceklerin içindeki ekstra şeker oranına dikkat etmemiz oldukça önemlidir. Ketçaptan kahvaltılık gevreklere, reçel, bal, şuruplar, meyve suları, meyveli yoğurtlar, salata sosları, hazır çorbalar hatta konserveler de dahil birçok ürünün içinde ilave şeker bulunuyor.

Bu nedenle etiket okumak şart. Meyve, sebze ve sütte zaten doğal olarak bulunan şeker ise rafine şeker yani zararlı şeker grubuna dahil değildir ve bunlar Dünya Sağlık Örgütü’nün sınıflandırmasına göre eklenti sınıfına girmez.

Şeker bağımlılığı nasıl anlaşılır?
“Tatlı yemeden duramam” diyorsanız, gerçekten şeker bağımlısı olabilirsiniz. Araştırmaları, şekerin beyinde mutluluk hormonlarını harekete geçirip, beynin ödül merkezini uyararak bağımlılık yaptığı ve daha çok yemeye teşvik ettiğini göstermiştir.

Şekerin beyinde aynı uyuşturucu gibi etki gösterip, bağımlılık yarattığına dair çalışmalar bulunmaktadır. Şeker konusunda bir kere çizgiyi aştığımızda durmak oldukça zorlaşır. Aşırı şeker tüketimi bağımlılık yanında obeziteye de sebep olur. Şekerli besinler beynin ödül merkezini aktivite ederek tatlı isteğini artırır. Dikkat edilmesi gereken nokta ise sadece tatlılar değil, kendisi tatlı olmadığı halde gizli şeker içeren ketçap, salata sosları vb aynı zamanda beyaz undan yapılmış makarna, ekmek gibi nişastalı besinlerin tüketimidir.

4 tip şeker bağımlısı vardır:
-Sürekli yorgun hisseden ve enerji almak İçin şekere yönelenler

-Hızlı atıştırmalıklar için şekere yönelenler

-Canı sürekli küçük tatlı bir şey isteyenler

-Hormonal dengesizliği olan ve mood’larını yükseltmek için şekere yönelenler

Şeker bağımlılığını tüm çeşitlerinde şekersiz nasıl hissedildiği ve sergilenen semptomlar belirleyicidir. Bağımlılığın hangi sınıfta olduğunu bulmak ve tedavi etmek gerekmektedir. Öncelikle hormonal dengesizlik sorgulanmalıdır, bunun için kan şekerini, insülin ve hama-ır (insülin direnci düzeyi) değerine bakılmalıdır. Bazı bağımlılıklar stresle tetiklenebileceğinden, stres kaynağını bulup yok etmek de önemlidir.

Şekersiz hayata geçiş
Aslında zannettiğimiz kadar şekere ihtiyacımız yok. Eğer şekeri kesebilirseniz, bir süre sonra şekerli tad olmayanlardan da hoşlanmaya başlayacaksınız. Bir hafta boyunca şekeri hayatınızdan uzaklaştırmayı deneyin. Akşam yemeğinden sonra tatlı yemeyin, kahveniz ya da çayınızda kullandığınız şekeri kademeli olarak azaltın böylece bu tada olan bağlılığınız azalmaya başlayacaktır.

Kendinize karşı çok sert ve kısıtlayıcı olmayın. Unutmayın, yasaklar vazgeçmeyi tetikler! Beslenmenizde küçük, basit değişiklikler yapın. Daha fazla meyve ve sebze yiyin, su İçin ve daha az işlenmiş yiyecek kullanın. Şekersiz ürünleri tercih edin ve her hafta birazcık daha şekeri azaltın. Birkaç hafta geçtikten sonra şeker ihtiyacınızın ne kadar azaldığına siz de şaşırtacaksınız.

Egzersiz yapmak, şeker bağımlılığınızı durdurmaz ancak genel beslenmenizi düzene sokmanıza yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz yapan bireyler kendilerini çok daha iyi hissettikleri için daha sağlıklı davranışlar sergiler, örneğin şekeri azaltabilirler. İster yürüyün, ister bisiklete binin, ister yüzün, hangi egzersiz yapan bireyler kendilerini çok daha iyi hissettikleri için daha sağlıklı davranışlar sergiler, örneğin şekeri azaltabilirler. İster yürüyün, ister bisiklete binin, ister yüzün, hangi egzersizi seçeceğiniz tamamıyla size kalmış. Haftanın 5 günü en az 30 dakikanızı ayırın.

Şekeri bıraktığınızda hayatınızda neler değilecek?
-Öncelikle, çok enerjik hissedeceksiniz. Gece yatağa girerken yorgun, bitkin olmayacaksınız çünkü kan şekerinde sürekli dalgalanmalar yaşamayacaksınız.

-Zayıflayacaksınız. Duymak istediğiniz tam da bu, biliyorum! Tabii ki, kilo vereceksiniz ve tartıdaki değişimi, şekeri bıraktığınız birinci haftadan itibaren göreceksiniz

-Yediklerinizin ve içtiklerinizin gerçek tadını almaya başlayacaksınız.

-Cildiniz düzelecek, sivilceleriniz yok olacak. Saçlarınızın parladığını ve tırnaklarınızın kırılmadığını göreceksiniz, çünkü güzellik içten gelir. Kendinizi içten ne kadar iyi beslerseniz dıştan da o kadar iyi görüneceksiniz.

-Yaşam kalitenizin arttığını hissedeceksiniz, sağlığınızda düzelmeler olacak. Egzersiz yapmak İçin daha fazla zaman ayırmaya başlayacaksınız.

Konu Bilgileri
	Konu Basligi Şeker ve Şekersiz Beslenme	Konudaki Cevap Sayisi 1
	Su an Bu Konuyu Goruntuleyenler Bu bilgi üye girişi gerektirir.	Goruntulenme Sayisi 199

14 Temmuz 2025, 21:14	# 1
Çevrimiçi Arthur Huysuz Ve Tatlı Adam Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Şeker ve Şekersiz Beslenme Şeker ve Şekersiz Beslenme [Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!] Şeker ve Şekersiz Beslenme Son zamanlarda sıkça duyduğumuz “şekersiz”, “şeker eklentisiz”, “meyve şekeri eklenmiş” gibi terimler sağlığımıza nasıl etki ediyor, şeker tüketimini azaltmak mı yoksa şekeri tamamen hayatımızdan çıkartmak mı gerekiyor? Konu ile ilgili tüm merak edilenlerin cevabını Gastronomi ve mutfak sanatları öğretim üyesi Dr. Dyt. (PhD) Gamze Ak kaleme aldı. Şeker Nedir? Şeker kamışı parçalanıp, suyu sıkılarak öz suyu ayrıldıktan sonra suyu buharlaştırılır ve geriye kristalleri ortaya çıkar. Sofra şekeri yeni sukroz bire bir oranında glikoz ve fruktozun birbirine bağlanmasıyla oluşur ve yüzde 50 glikoz, yüzde 50 fruktoz moleküler yapıdan oluşur. Şekerin vücuttaki zararları Diş çürükleri, cildin bozulması, bel ve kalça çevresinin genişlemesi, tip 2 diyabet, yüksek kan basıncı, felç ve bunama gibi ciddi sağlık sorunları ile şeker tüketiminin ilişkili olduğunu gösteren birçok çalışma bulunuyor. Aşırı şeker tüketimi hareketsizlikle birleştiğinde karaciğer yağlanmasına neden oluyor, bu da insülin direnci ve metabolik sendrom denilen durumu tetikliyor. Yüksek şekerli beslenmek, tat duyunuzu etkileyerek, sonrasında sizi daha çok bu tür besinler tüketmeye teşvik eder. Bir süre sonra tat duyunuz yoğun şeker tadını normal olarak görmeye başlıyor ve sebze ve meyve gibi doğal besinlerin tatlarını alamamaya başlıyorsunuz. Hamileler üzerinde yapılan bir çalışmada, annenin hamilelik sürecinde tükettiği şekerli besinlerin, çocuğun ilerleyen zamanlardaki yiyecek tercihlerini etkilediğini de gösteriyor. Çocuklar, anne karnı dahil olmak üzere, ne kadar erken yoğun şekerli tatlarla tanışırlarsa, ilerleyen senelerde de bu tatları tercih etme ihtimalleri o kadar artıyor. Şeker isimleri Tükettiğiniz ya da aldığınız yiyeceğin etiketinde “şeker” yapmaması paketin içinde olmadığını ifade etmez. Şekerin birçok farklı adı vardır -Glikoz şurubu . Esmer pirinç şurubu -Mısır şurubu . Dektroz . Glikoz . Laktoz . Maltoz şurubu . Yüksek fruktozlu Mısır şurubu . Melas (şeker pekmezi) . Sukroz .Fruktoz . Üzüm suyu konsantresi . Elma suyu konsantresi . Maltodekstrin Doğal Şeker Daha mı İyi? Bal, şeker, esmerşeker ve şeker kamışı kulağa daha sağlıklı gibi geliyor olmasına rağmen şeker şekerdir. Şeker kamışından ya da arıdan geliyor olması bir şey fark etmez, sonuç olarak her ikisi de kan şekerini yükseltir. Bal, pekmez ve esmerşeker, beyaz şekere oranla besleyici yönü daha iyi olsa da hepsi kalori içerir. Bu nedenle tüketirken miktara dikkat edilmelidir. Şeker ikameleri hakkında gerçekler Şeker yerine tatlandırıcı kullanıyorsanız evet, aldığınız kalori oranı ciddi oranda düşüyor ancak tatlı tadını aldığınız için şekerden tamamen vazgeçemeyebilirsiniz. Sonuçta tatlı tadı yine insülininizi uyarıcı etki gösterecektir. Şekerden uzaklaşmak istiyorsanız tatlandırıcılardan da uzak durmanızı öneririm. Kan şekeri yükselmesi Tatlı, kek, pasta yendiğimizde (basit karbonhidrat), kan dolaşımında hızlıca glikoza çevrilir. Eğer basit karbonhidratları yalnız başına (yanında protein olmaksızın) yerseniz kan şekeriniz aniden yükselir. Devamında pankreastan salgılanan insülin hormonu glikozu kan dolaşımına taşır ve hücrelere enerji verir. Böylece kan şekeri seviyesi düşer. Yani ağzınıza attığınız şekerli bir besin kan şekerinizde dalgalanmaya sebep olacaktır ve büyük ihtimalle canınız yeniden şekerli bir şeyleri yemek isteyecektir. Kan şekeriniz düştüğü için de başınız dönebilir ve titremeye başlayabilirsiniz dolayısıyla şekerinizi yükseltmek için yeniden daha fazla tatlı isteyebilirsiniz. Bu kısır döngü her şekerli besin tükettiğinizde devam edecektir. Ne kadar şeker fazladır? Amerikan Kalp Derneği’nin önerilerinde; kadınların günde en fazla 6 çay kaşığı (100 kalori), erkeklerin ise günde en fazla 9 çay kaşığı (150 kalori) şekeri ekstra olarak kullanabileceği bildirilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınladığı son bildiriye göre günlük şeker tüketiminin, bireyin aldığı günlük kalorinin yüzde 10’unu geçmemesi gerekiyor. İdealini ise günlük kalorinin yüzde 5’i, yani 25 gram olarak düşünebilirsiniz. 330 ml kolanın 37.5 gram şeker içerdiğini düşünürsek tükettiğimiz yiyeceklerin ve içeceklerin içindeki ekstra şeker oranına dikkat etmemiz oldukça önemlidir. Ketçaptan kahvaltılık gevreklere, reçel, bal, şuruplar, meyve suları, meyveli yoğurtlar, salata sosları, hazır çorbalar hatta konserveler de dahil birçok ürünün içinde ilave şeker bulunuyor. Bu nedenle etiket okumak şart. Meyve, sebze ve sütte zaten doğal olarak bulunan şeker ise rafine şeker yani zararlı şeker grubuna dahil değildir ve bunlar Dünya Sağlık Örgütü’nün sınıflandırmasına göre eklenti sınıfına girmez. Şeker bağımlılığı nasıl anlaşılır? “Tatlı yemeden duramam” diyorsanız, gerçekten şeker bağımlısı olabilirsiniz. Araştırmaları, şekerin beyinde mutluluk hormonlarını harekete geçirip, beynin ödül merkezini uyararak bağımlılık yaptığı ve daha çok yemeye teşvik ettiğini göstermiştir. Şekerin beyinde aynı uyuşturucu gibi etki gösterip, bağımlılık yarattığına dair çalışmalar bulunmaktadır. Şeker konusunda bir kere çizgiyi aştığımızda durmak oldukça zorlaşır. Aşırı şeker tüketimi bağımlılık yanında obeziteye de sebep olur. Şekerli besinler beynin ödül merkezini aktivite ederek tatlı isteğini artırır. Dikkat edilmesi gereken nokta ise sadece tatlılar değil, kendisi tatlı olmadığı halde gizli şeker içeren ketçap, salata sosları vb aynı zamanda beyaz undan yapılmış makarna, ekmek gibi nişastalı besinlerin tüketimidir. 4 tip şeker bağımlısı vardır: -Sürekli yorgun hisseden ve enerji almak İçin şekere yönelenler -Hızlı atıştırmalıklar için şekere yönelenler -Canı sürekli küçük tatlı bir şey isteyenler -Hormonal dengesizliği olan ve mood’larını yükseltmek için şekere yönelenler Şeker bağımlılığını tüm çeşitlerinde şekersiz nasıl hissedildiği ve sergilenen semptomlar belirleyicidir. Bağımlılığın hangi sınıfta olduğunu bulmak ve tedavi etmek gerekmektedir. Öncelikle hormonal dengesizlik sorgulanmalıdır, bunun için kan şekerini, insülin ve hama-ır (insülin direnci düzeyi) değerine bakılmalıdır. Bazı bağımlılıklar stresle tetiklenebileceğinden, stres kaynağını bulup yok etmek de önemlidir. Şekersiz hayata geçiş Aslında zannettiğimiz kadar şekere ihtiyacımız yok. Eğer şekeri kesebilirseniz, bir süre sonra şekerli tad olmayanlardan da hoşlanmaya başlayacaksınız. Bir hafta boyunca şekeri hayatınızdan uzaklaştırmayı deneyin. Akşam yemeğinden sonra tatlı yemeyin, kahveniz ya da çayınızda kullandığınız şekeri kademeli olarak azaltın böylece bu tada olan bağlılığınız azalmaya başlayacaktır. Kendinize karşı çok sert ve kısıtlayıcı olmayın. Unutmayın, yasaklar vazgeçmeyi tetikler! Beslenmenizde küçük, basit değişiklikler yapın. Daha fazla meyve ve sebze yiyin, su İçin ve daha az işlenmiş yiyecek kullanın. Şekersiz ürünleri tercih edin ve her hafta birazcık daha şekeri azaltın. Birkaç hafta geçtikten sonra şeker ihtiyacınızın ne kadar azaldığına siz de şaşırtacaksınız. Egzersiz yapmak, şeker bağımlılığınızı durdurmaz ancak genel beslenmenizi düzene sokmanıza yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz yapan bireyler kendilerini çok daha iyi hissettikleri için daha sağlıklı davranışlar sergiler, örneğin şekeri azaltabilirler. İster yürüyün, ister bisiklete binin, ister yüzün, hangi egzersiz yapan bireyler kendilerini çok daha iyi hissettikleri için daha sağlıklı davranışlar sergiler, örneğin şekeri azaltabilirler. İster yürüyün, ister bisiklete binin, ister yüzün, hangi egzersizi seçeceğiniz tamamıyla size kalmış. Haftanın 5 günü en az 30 dakikanızı ayırın. Şekeri bıraktığınızda hayatınızda neler değilecek? -Öncelikle, çok enerjik hissedeceksiniz. Gece yatağa girerken yorgun, bitkin olmayacaksınız çünkü kan şekerinde sürekli dalgalanmalar yaşamayacaksınız. -Zayıflayacaksınız. Duymak istediğiniz tam da bu, biliyorum! Tabii ki, kilo vereceksiniz ve tartıdaki değişimi, şekeri bıraktığınız birinci haftadan itibaren göreceksiniz -Yediklerinizin ve içtiklerinizin gerçek tadını almaya başlayacaksınız. -Cildiniz düzelecek, sivilceleriniz yok olacak. Saçlarınızın parladığını ve tırnaklarınızın kırılmadığını göreceksiniz, çünkü güzellik içten gelir. Kendinizi içten ne kadar iyi beslerseniz dıştan da o kadar iyi görüneceksiniz. -Yaşam kalitenizin arttığını hissedeceksiniz, sağlığınızda düzelmeler olacak. Egzersiz yapmak İçin daha fazla zaman ayırmaya başlayacaksınız. Eğlence ❤Kalp Fırlat 🌸Çiçek Fırlat 💧Su Fırlat 💣Bomba Fırlat ↕Titret Benzer Konular Şeker Yerine Ne Kullanılabilir?... Şekersiz Hindistancevizli Bar Tarifi... Şekersiz Yeşil Tart Tarifi... "Çocukken Çok Şeker Yersen Şeker Hastası Olursun.” Sözü Ne Kadar Doğruyu Yansıtı... Şekersiz sütsüz kahve içmek... 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

14 Temmuz 2025, 21:17	# 2
Çevrimiçi Sürmenaj Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Yanıt: Şeker ve Şekersiz Beslenme 🔒 İçerik Kilitli Bu mesajı görüntüleyebilmek için üye olmalı ve giriş yapmalısınız. 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)

İçerik Kilitli

ForumKalbi