Günlük Hayatta Yapılan dil yanlışları, Dil yanlışları istemeyerek yazarken veya konuşurken o dilin kurallarına uymamaktır. Türkçeyi düzenleyen ve kurallar koyan kurum Türk Dil Kurumudur. Günümüz de sosyal medya, gazetelerdeki köşe yazıları, televizyon kanallarındaki programlar gibi pek çok halk önünde olan kurumların veya kişilerinde bu hataları birçok kez yaptığını görüyoruz.

Günlük hayatta yapılan dil yanlışları ile ilgili örnekler
Türkçede konuşurken yanlış telaffuz edilen birçok kelime vardır ama en yanlışı da onları doğru sanmaları ve herkesin o yanlışı doğru kabul etmesidir.

Kelimelerin Yanlış telaffuz edilmesi;
Yanlış söylenen kelimelerin birçoğu yabancı dillerden çevrilmiştir bu yüzden konuşulurken yapılan hatalar ortaya çıkmıştır ama bu Türkçede de yanlış söylenen kelimeler yok anlamına gelmez onlarında yanlış söylenmesinin nedenleri halk tarafından doğru sanılması ve herkesin yanlışı kullanmasıdır.

"altmış" yerine "atmış" denilmesi,

"jelatin" yerine "celatin" denilmesi,

"sarımsak" yerine "sarmısak" denilmesi,

"herkes" yerine "herkez" denilmesi,

"film" yerine "filim" denilmesi,

"falan" yerine "felan" denilmesi,

Kelimelerin Yanlış Yazılması;
Yanlış yazılan yazıların birçoğu yabancı dillerden gelmiştir bu yüzden bizde olmayan harf veya yazım şekilleri neticesinde yanlış yazılabilir ama Türkçede de yanlış yazılan kelimeler yok anlamına gelmez onlarında yanlış yazılma nedenleri de okunduğu gibi yazılmaya çalışılmasıdır.

"tren" yerine "tiren" yazılması,

"ait" yerine "ayit" yazılması,

"birçok" yerine "bir çok" yazılması,

"iddia" yerine "idda" yazılması,

"laboratuvar" yerine "laboratuar" yazılması,

"alerji" yerine "allerji" yazılması,


Kelimelerin gereksiz kullanması;
Birden fazla sözcüğün aynı anlam ifade etmesiyle ortaya çıkar. Bu aynı anlam ifade edilen kelimelerden bir tanesi çıkartılıyor ve cümleden anlam kaybı olmuyor ise o kelime gereksizdir .İyi Bir yazar gereksiz kelimelere yer vermez çünkü; gereksiz kelimeler cümlenin hem sadeliğini bozar hem de anlam bozukluğu yaratır.

İki adam, altı saat süreyle buluşacaklar.
"süreyle" sözü gereksizdir çünkü; "altı saat" ile aynı anlamı ifade ediyor o yüzden gereksizdir.

Benim için dediklerin işitip, duyduk.
"işitip" gereksizdir çünkü; "duyduk" ile aynı anlamı ifade ediyor o yüzden gereksizdir.

Ablam odasında bulunup ders çalışıyor
"bulunup" gereksizdir çünkü; "odasında ders çalışıyor " ile aynı anlamı ifade ediyor o yüzden gereksizdir

Ahmet ile Ersin yolda yürürken karşılıklı selamlaştı.
"karşılıklı" gereksizdir çünkü; "selamlaştık" ile aynı anlamı ifade ediyor o yüzden gereksizdir.

Ali; Ahmet ve Can ile birlikte okula doğru gitmiş.
"birlikte" gereksizdir çünkü; "gitmiş" ile aynı anlamı ifade ediyor o yüzden gereksizdir.

Bireysel olarak bağlarımızı şekillendiren, geleceğe yönelik yol ve yönümüzü belirleyen bir “ağ” görevini gören iletişim; sözlü, düşünsel, fiziksel olarak birçok farklı alana ayrılıyor. Özellikle sözlü iletişimin sosyal ilişkilerimizi ve toplumsal hayatımızı şekillendirdiğini biliyoruz. Peki kurduğumuz iletişimi şekillendiren detaylar nelerdir? Yazımızda birlikte değinelim.

Bugün; bireysel iletişimlerimizde bir şekillendirici görevini üstlenen yazım kurallarından bahsedeceğiz. Yazım kurallarına uygun, hatasız ve öz verili bir yazım stili; kurmak istediğimiz iletişimi olumlu yönde tetikliyor.

Örneğin; iş başvurusu için bir metin hazırladığınızı ve e-posta yoluyla ileteceğinizi düşünün. Bu noktada yazdığınız metin ne kadar az yazım yanlışına sahipse, olumlu bir değerlendirmeye tabii olma koşulunuz o kadar artar. Aksini düşünecek olursak; kelime hataları yapılmış ve yazım kuralları açısından oldukça zayıf metinler ilk izlenimin olumsuz olmasına yol açar.

Günlük hayatta sosyal medya ve benzeri iletişim kanallarında sürekli yazım ile iç içe bir yaşam sürüyoruz. Dolayısıyla karşımıza her gün birçok farklı yazım hatası çıkıyor. Hatta bazılarının yalnış olduğunun bile okurken bazen farkına varmıyoruz. Tıpkı az önceki cümlede yaptığımız “yanlış” kelimesinin yazım hatasını okurken farkına varamadığımız anlar gibi. Gelin, karşımıza çıkan yanlışların, en çok maruz kaldığı kelimelere birlikte göz atalım.

En Çok Yazım Hatası Yapılan Kelimeler

“Her şey” yerine “herşey” yazmak

Her şey kelimesi en çok yazım yanlışı yapılan kelimeler arasında yer alır. Genellikle bu kelimelerin birbirinden ayrılmaması gerektiği düşünülür fakat bu tutum yanlıştır. Tüm ve bütün anlamına gelen her ve şey kelimeleri ayrı ayrı bir anlam ifade eder ve kendileri bir kelime bütününü oluşturur. Cümle içerisinde “her şey” kelimesinin ayrı yazılması gerekir.

Örneğin: Yanıma her şeyi aldım. Hiçbir şeyi unutmadım.
“Yanlış” yerine “yalnış” yazmak

Yanlış kelimesi de Türkçede cümle içerisinde en çok hata yapılan kelimelerden biridir. “n” ve “l” harflerinin yerlerinin yanlış kullanılması ile elde edilen kelime yanlışının doğrusu her zaman “yanlış” şeklinde olmalıdır.

Örneğin: Yanlış kapıdan çıktım. Öbür kapıyı kullanmalıydım.
“Sürpriz” yerine “süpriz” yazmak

Türkçede bazı kelimeleri okuduğumuz gibi yazmaya çalışırız. Bu kelimeler arasında genellikle “sürpriz” kelimesi de yer alır. Okurken “r” harfini yutmamız, yazarken de kullanmamamız gerektiği izlenimini yaratabilir fakat kelimenin doğru yazımı “sürpriz” şeklinde olmalıdır.

Örneğin: Sürpriz yapacağım derken her şeyi yanlış planladım.
"Entelektüel" yerine “entellektüel” yazmak

Günlük hayatta kullandığımız bazı kelimelerde harflerin fazlalığına başvurabiliriz. Fakat bazen bu yöntem, kelimelerin yanlış yazılmasına neden olabilir. Örneğin “entelektüel” kelimesinin tek “l” harfi ile yazılması doğrudur.

Örneğin: Kitapsever birçok insana entelektüellik zevkini yaşatan kütüphane misafirlerini ağırlamaya devam ediyor.
Stajyer yerine “stajer” yazmak

Fransızca kökenli olan “stagiaire” yani “stajyer” kelimesi de Türkçe yazım kurallarında en çok hata yapılan kelimelerden bir tanesi. Türk yazım kurallarında “stajer” kelimesinin kullanımı yanlış iken; “stajyer” kelimesinin kullanımı doğrudur.

Örneğin: Ofisimizde yeni bir stajyer çalışmaya başladı.
Bir şey yerine “birşey” yazmak

Türkçe dil bilgisinde olguyu, kavramı ve biçimi ifade eden “bir şey” kavramı daima ayrı yazılır. Birleşik yazımı en çok yapılan yazım yanlışlarından bir tanesidir.

Örneğin: İçeri girer girmez bir şey olduğunu fark ettim.
Novarge’de bugün Türk dil bilgisinde sıklıkla yanlış yazılan kelimelerden ve bu kelimelerin doğru yazımlarından bahsettik. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere hepinize sağlıklı, başarılı ve mutlu bir hafta diliyorum Sevgili Novarge Ailesi.

Unutmayın her şey geleceğiniz için.

ELİF AKSÜT