Kendinize Rol Model Olarak Aldığınız Birisi Var mı?

Rol model nedir?
Toplum tarafından kabul edilmiş, örnek davranışlar sergileyen kişiler, başkalarınca “rol model”olarak görülürler.

İnsan gelişiminde çocukluk döneminden başlayarak rol model edinme ve örnek alma ihtiyaçları kaçınılmazdır. Bireyin rol model olarak gördüğü kişiler çevre koşulları, yetenekleri ve ilgisi oranında değişiklik göstermektedir.

Bir çocuğun ilk model aldığı kişi anne veya babasıdır. Erkek çocukları bazen babası gibi giyinmeye çalışır, traş olmaya kalkar ya da babası gibi futbol izlemek veya oynamak en büyük tutkusudur. “Büyüyünce babam gibi erkek adam olacağım” sözünü çoğu erkek çocuğundan duyabilirsiniz.

Kız çocuklar ise annelerini örnek alıp süse düşkün olurlar. Aynanın karşısına geçip ruj sürmeye çalışır, annelerinin topuklu ayakkabılarıyla gezerler. Model alarak öğrenmek aynı zamanda eğitimde de kullanılan bir öğrenme şeklidir.

Çırak, ustasını model alarak işinde başarıya ulaşır. Rol model aracılığıyla öğrenmek toplumsallaşma boyutunda da bireye katkılar sağlar.

Hızla gelişen teknoloji ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte kişilerin “rol model” olarak alacağı kişilerin seçiminde hatalar yaptıklarını da görebiliriz. Televizyon dizilerindeki kahramanların kişilik özellikleri ve davranışları özellikle çocukları ve gençleri oldukça etkilemektedir.

Araştırmalar sonucunda da davranış üzerinde sosyal medyanın etkisinin fazla olduğu görülmektedir. Öğrenciler şiddet içeren programlardan etkilenmekte, modelin gösterdiği şiddetin normalleştirilmesi ve ödüllendirilmesi durumunda, birey tarafından şiddet içeren davranışların yapılma sıklığı artmaktadır.”

Hayat algısı

Çocuklar çok keskin gözlemcilerdir ve bir kez benimsedikleri bir şeyin yaşam boyu onlarla kalma olasılığı yüksektir. Hayata, yakın oldukları veya olmak istedikleri kişinin gözlerinden bakma eğilimindedirler. Rol modelleri iyimserse bardağın dolu kısmını görme şansları daha fazladır.

Rol model onlar için bir ölçme standartı veya idol olur. Kendilerini nasıl algıladıkları da rol modelle ne kadar benzerlik gösterdiklerine veya onların gözünde rol modelin nasıl görüldüğüne bağlıdır.

Kişilik ve tutum

Rol modellerinin davranış biçimlerini çok yakından takip ettikleri için çocuklar kişilik özelliklerini ve tavırlarını rol modellerine uydururlar. Örnek aldıkları kişinin olaylar karşısında verdiği tepki ve reaksiyonlar çocukların takınacağı tavırları da belirler. Çocuklar bazı şeyleri sevmeyi ya da sevmemeyi, hayran oldukları kişinin tavırlarını kriter olarak kullanarak öğrenirler.

Tutku ve hevesler

Çocukların, “büyüyünce ne olacaksın” sorusuna verdikleri cevapları değiştirmelerinin bir nedeni de birinden belli bir konuda ilham veya nefret şeklinde etkilenmiş olmalarıdır.

Ne kadar ileriye gitmek isteyecekleri, ne kadar efor sarfetmeye hazır oldukları ve hayallerini gerçekleştirmek için neye ihtiyacı oldukları hakkındaki düşünceleri, rol modelleri tarafından gösterilen azim ve kararlılığın gücüne veya yetersizliğine bağlıdır.

Sosyal ilişkiler

İnsanın sosyal bir hayvan olduğu söylenir; ancak tüm hayvanlar evcil olmayabilir. Burada en ömenli nokta, çocukların genelde, sosyal ilişkileri(ailesel veya toplumsal), bu ilişkilerin, rol modellerinin hayatlarındaki öneminin ışığında görüyor olmalarıdır. Duygularını ifade biçimleri çoğu zaman örnek aldıkları kişilerin bakış açısının bir yansımasıdır.

Hayatınızda rol model olarak örnek aldığınız ''idol'' olarak gördüğünüz kişiler var mı?