Uluslararası ilişkilere Giriş Ders Notları - Ünite 4

**Sürmenaj** · 20 Aralık 2024, 13:37

GİRİŞ: Küresel bir nitelik kazanan günümüz uluslararası siyasal sistemi çeşitli alt sistemlerden oluşmaktadır. Alt sistemler uluslararası siyasal sistemin temel kurullarından ne oranda az etkilenirse o oranda otonomdurlar. Uluslararası siyasal sistemde başlıca iki tür alt sistem yer alır. Coğrafi alt sistemler ve fonksiyonel alt sistemlerdir.

1-COĞRAFİ ALT SİSTEMLER:
Bütün olarak uluslararası siyasal sisteme ilişkin temel kuralların geçerliliğinin yaygınlığının derecesi belirlenir.

Alt sistemlerde ortaya çıkan değişmelerin sadece uluslararası siyasal sistemin temel kuralları ile açıklanamayacak olan coğrafi bölgelerin özgür koşullarınca etkilenen bazı durumlar açıklanır.

2-FONKSİYONEL ALT SİSTEMLER:
Coğrafi bütünlük taşımayan veya varlık nedeni sadece bu türden bir zemindeki birlikteliğe dayanmayan alt sistemdir. Fonksiyonel alt sisteme BM AB örnek verilebilir. Bu düzeyde yapılan analizlerin iki açıdan önemi vardır.

Uluslar arası siyasal sisteme ilişkin temel kuralların bu sistemi oluşturan ögeler arasındaki bazı fonksiyonel birliktelikleri etkileme derecesi ortaya koyar.

Fonksiyonel birlikteliklerin kendi özgün dinamiklerinden etkilenen; dolayısıyla sadece uluslararası siyasal sistemin temel kurallarıyla açıklanamayacak olan durumlar değerlendirilir.

YENİ DÜNYA DÜZENİ:
Soğuk savaş sonrası dönem için kullanılır. Birinci körfez savaşı öncesi 1991de ABD cumhurbaşkanı G.Bush tarafından beşinci objektif olarak ortaya atılan ve daha sonra hem siyasi hem de uluslararası ilişkiler literatüründe benimsenmiş bir kavramdır. Çoğunlukla küreselleşme kavramı ile özdeşleştirilir.

SOĞUK SAVAŞ SONRASI GELİŞMELER:
1935de Michael Gorbaçovun Sovyetler Birliğinin başına gelmesiyle başlayan sürecin iki temel sonucu ortaya çıkmıştır.

1. Sovyet tipi Sosyalizm modelinin çöküşü ve etnik temele dayalı federatif yönetim biçimlerinde dağılma ya da ciddi krizlerin belirginleşmesidir. Önce Doğru Avrupa sonra Sovyetler Birliğindeki değişimlerle 1917 Rus devrimi ile Sovyet modeli olarak adlandırılan toplumsal örgütlenme biçimi ortadan kalkmıştır. Eski SSCB tipi örgütlenmeyi Çin Halk Cumhuriyeti Kuzey Kore Vietnam Moğolistan gibi örnekler verilir.

2. Etnik temele dayalı federasyonlar ideolojilerin veya liderliklerin zayıflaması veya ortadan kalkması sonucu dağılmışlardır. Sovyetler birliğine göre nispeten yumuşak Yugoslavya örneğinde ise çatışma dolu süreç içerisinde ortaya çıkan bu gelişmelerin bir başka örneği Çekoslovakynın çok yumuşak bir süreç içerisinde Çekler ve Slovaklara ayrılmasıdır.

SSCBnin dağılması komünist ideoloji ile yönetilen birçok federal ülkenin de milli birliğinin dağılmasına ve her ülkeden yeni bir ulus devlet çıkmasına neden olmuştur. Çekoslovakya ve Yugoslavyyı örnek olarak verilebilir.

YENİ ULUSLARARASI SİSTEM:
Uluslar arası sistem hiyerarşik ve çok merkezli ilişki kalıplarının iç içe geçtiği birlikte fonksiyon gördüğü bir yapıya sahiptir.

Bu noktada en belirgin endişe daha önceden de yaşanan istikrarsızlık ve çatışma sıklığıdır.

Uluslar arası sistemi askeri-stratejik olarak değerlendirirsek; askeri-siyasi açıdan yumuşak bir piramidal hiyerarşide Süper Güçler den ayakta kalan dünyanın en güçlü devleti olan ABD en tepede yer alacaktır. Ancak ABD askeri-siyasi anlamda en tepede olsa da uluslararası sistemin ekonomik-teknolojik kapasiteleri ve bunları harekete geçebilme açısından tek değildir. ABD çok büyük bir ekonomik güçtür; fakat başka güçler de vardır.

Bu iki düzen birlikte ele alındığında günümüz uluslararası sistemi ABDnin yönlendirici liderliği ndeki güçlü devletler oligarşisi tarafından belirlenir-denetlenir. ABD AB Çin Halk Cumhuriyeti Rusya Japonya bu oligarşinin üyeleri olarak belirginleşmektedir. Bu nedenle günümüzde küresel ve bölgesel güç dengeleri de bu aktörler tarafından belirlenmektedir belirlenecektir.

GÜNÜMÜZ ULUSLARARASI SİSTEMİNİ ANLAMAK AÇISINDAN KATOLİZOR BELİRLEYİCİLER:
İdeolojik faktörlerin öneminde nispi bir azalma jeopolitik faktörlerin öneminde ise nispi bir artış vardır.

Ülkelerin maddi kapasitelerinin oluşturan gücün ekonomik-teknolojik bileşenlerinin önemi askeri-siyasal ögelere göre artmıştır.
Alt sistemin çoğunda klasik güç dengesi sisteminin özellileri gözlenir.

Samuel P. Huntigtonun eseri Uygarlıklar Çatışması tezine göre uluslararası sistemde etnik ve dinin faktörler birincil öneme sahip olacaktır. Böylece dünya düzeninde yeni ortaklar çıkacaktır.

Batı demokrasisinin yarattıklarına ve dünyada var olan sahip olan ve olmayanlar ayrımına bir tepki doğacaktır. Sahip olmayanların bir kısmını radikal İslam oluşturmaktadır. Radikal İslam batı demokrasi modeline bir tepkidir. Ve İslam coğrafyasında küresel düzende olmasa da bir güç dengesidir.

Uluslar arası sistemin geleceğine baktığımızda sistemde iki süreç ağırlığını arttıracaktır. Ayrışma ve bütünleşme eğilimleri.

Uluslar arası toplumun en önemli sorunu ulusların kendi kaderlerini tayini ilkesinin işlemselleştirilmesi yani bu ilkenin kimlere uygulanıp kimlere uygulanmayacağının genel kabul gören kriterlerin oluşmasıdır.

Bütünleşmeye örnek AB dir ve 27 üyeli bir örgüttür. Doğu Avrupa ülkeleri ve Türkiyenin katılmasıyla üye sayısı artacaktır. 1994 yılında ABD Kanada ve Meksika arasındaki Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması (NAFTA) imzalanmıştır.

Etnik temele dayalı milliyetçilik fikrinin giderek yaygınlaşması bütünleşme fikrine ters düşen bir ilerlemedir.

Alıntı

Konu Bilgileri
	Konu Basligi Uluslararası ilişkilere Giriş Ders Notları - Ünite 4	Konudaki Cevap Sayisi 0
	Su an Bu Konuyu Goruntuleyenler Bu bilgi üye girişi gerektirir.	Goruntulenme Sayisi 115

20 Aralık 2024, 13:37	# 1
Çevrimiçi Sürmenaj Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Uluslararası ilişkilere Giriş Ders Notları - Ünite 4 Uluslararası ilişkilere Giriş Ders Notları - Ünite 4 GİRİŞ: Küresel bir nitelik kazanan günümüz uluslararası siyasal sistemi çeşitli alt sistemlerden oluşmaktadır. Alt sistemler uluslararası siyasal sistemin temel kurullarından ne oranda az etkilenirse o oranda otonomdurlar. Uluslararası siyasal sistemde başlıca iki tür alt sistem yer alır. Coğrafi alt sistemler ve fonksiyonel alt sistemlerdir. 1-COĞRAFİ ALT SİSTEMLER: Bütün olarak uluslararası siyasal sisteme ilişkin temel kuralların geçerliliğinin yaygınlığının derecesi belirlenir. Alt sistemlerde ortaya çıkan değişmelerin sadece uluslararası siyasal sistemin temel kuralları ile açıklanamayacak olan coğrafi bölgelerin özgür koşullarınca etkilenen bazı durumlar açıklanır. 2-FONKSİYONEL ALT SİSTEMLER: Coğrafi bütünlük taşımayan veya varlık nedeni sadece bu türden bir zemindeki birlikteliğe dayanmayan alt sistemdir. Fonksiyonel alt sisteme BM AB örnek verilebilir. Bu düzeyde yapılan analizlerin iki açıdan önemi vardır. Uluslar arası siyasal sisteme ilişkin temel kuralların bu sistemi oluşturan ögeler arasındaki bazı fonksiyonel birliktelikleri etkileme derecesi ortaya koyar. Fonksiyonel birlikteliklerin kendi özgün dinamiklerinden etkilenen; dolayısıyla sadece uluslararası siyasal sistemin temel kurallarıyla açıklanamayacak olan durumlar değerlendirilir. YENİ DÜNYA DÜZENİ: Soğuk savaş sonrası dönem için kullanılır. Birinci körfez savaşı öncesi 1991de ABD cumhurbaşkanı G.Bush tarafından beşinci objektif olarak ortaya atılan ve daha sonra hem siyasi hem de uluslararası ilişkiler literatüründe benimsenmiş bir kavramdır. Çoğunlukla küreselleşme kavramı ile özdeşleştirilir. SOĞUK SAVAŞ SONRASI GELİŞMELER: 1935de Michael Gorbaçovun Sovyetler Birliğinin başına gelmesiyle başlayan sürecin iki temel sonucu ortaya çıkmıştır. 1. Sovyet tipi Sosyalizm modelinin çöküşü ve etnik temele dayalı federatif yönetim biçimlerinde dağılma ya da ciddi krizlerin belirginleşmesidir. Önce Doğru Avrupa sonra Sovyetler Birliğindeki değişimlerle 1917 Rus devrimi ile Sovyet modeli olarak adlandırılan toplumsal örgütlenme biçimi ortadan kalkmıştır. Eski SSCB tipi örgütlenmeyi Çin Halk Cumhuriyeti Kuzey Kore Vietnam Moğolistan gibi örnekler verilir. 2. Etnik temele dayalı federasyonlar ideolojilerin veya liderliklerin zayıflaması veya ortadan kalkması sonucu dağılmışlardır. Sovyetler birliğine göre nispeten yumuşak Yugoslavya örneğinde ise çatışma dolu süreç içerisinde ortaya çıkan bu gelişmelerin bir başka örneği Çekoslovakynın çok yumuşak bir süreç içerisinde Çekler ve Slovaklara ayrılmasıdır. SSCBnin dağılması komünist ideoloji ile yönetilen birçok federal ülkenin de milli birliğinin dağılmasına ve her ülkeden yeni bir ulus devlet çıkmasına neden olmuştur. Çekoslovakya ve Yugoslavyyı örnek olarak verilebilir. YENİ ULUSLARARASI SİSTEM: Uluslar arası sistem hiyerarşik ve çok merkezli ilişki kalıplarının iç içe geçtiği birlikte fonksiyon gördüğü bir yapıya sahiptir. Bu noktada en belirgin endişe daha önceden de yaşanan istikrarsızlık ve çatışma sıklığıdır. Uluslar arası sistemi askeri-stratejik olarak değerlendirirsek; askeri-siyasi açıdan yumuşak bir piramidal hiyerarşide Süper Güçler den ayakta kalan dünyanın en güçlü devleti olan ABD en tepede yer alacaktır. Ancak ABD askeri-siyasi anlamda en tepede olsa da uluslararası sistemin ekonomik-teknolojik kapasiteleri ve bunları harekete geçebilme açısından tek değildir. ABD çok büyük bir ekonomik güçtür; fakat başka güçler de vardır. Bu iki düzen birlikte ele alındığında günümüz uluslararası sistemi ABDnin yönlendirici liderliği ndeki güçlü devletler oligarşisi tarafından belirlenir-denetlenir. ABD AB Çin Halk Cumhuriyeti Rusya Japonya bu oligarşinin üyeleri olarak belirginleşmektedir. Bu nedenle günümüzde küresel ve bölgesel güç dengeleri de bu aktörler tarafından belirlenmektedir belirlenecektir. GÜNÜMÜZ ULUSLARARASI SİSTEMİNİ ANLAMAK AÇISINDAN KATOLİZOR BELİRLEYİCİLER: İdeolojik faktörlerin öneminde nispi bir azalma jeopolitik faktörlerin öneminde ise nispi bir artış vardır. Ülkelerin maddi kapasitelerinin oluşturan gücün ekonomik-teknolojik bileşenlerinin önemi askeri-siyasal ögelere göre artmıştır. Alt sistemin çoğunda klasik güç dengesi sisteminin özellileri gözlenir. Samuel P. Huntigtonun eseri Uygarlıklar Çatışması tezine göre uluslararası sistemde etnik ve dinin faktörler birincil öneme sahip olacaktır. Böylece dünya düzeninde yeni ortaklar çıkacaktır. Batı demokrasisinin yarattıklarına ve dünyada var olan sahip olan ve olmayanlar ayrımına bir tepki doğacaktır. Sahip olmayanların bir kısmını radikal İslam oluşturmaktadır. Radikal İslam batı demokrasi modeline bir tepkidir. Ve İslam coğrafyasında küresel düzende olmasa da bir güç dengesidir. Uluslar arası sistemin geleceğine baktığımızda sistemde iki süreç ağırlığını arttıracaktır. Ayrışma ve bütünleşme eğilimleri. Uluslar arası toplumun en önemli sorunu ulusların kendi kaderlerini tayini ilkesinin işlemselleştirilmesi yani bu ilkenin kimlere uygulanıp kimlere uygulanmayacağının genel kabul gören kriterlerin oluşmasıdır. Bütünleşmeye örnek AB dir ve 27 üyeli bir örgüttür. Doğu Avrupa ülkeleri ve Türkiyenin katılmasıyla üye sayısı artacaktır. 1994 yılında ABD Kanada ve Meksika arasındaki Kuzey Amerika Serbest Ticaret Antlaşması (NAFTA) imzalanmıştır. Etnik temele dayalı milliyetçilik fikrinin giderek yaygınlaşması bütünleşme fikrine ters düşen bir ilerlemedir. Alıntı Eğlence ❤Kalp Fırlat 🌸Çiçek Fırlat 💧Su Fırlat 💣Bomba Fırlat ↕Titret Benzer Konular Uluslararası ilişkilere Giriş Ders Notları - Ünite 5... Çalışma Ekonomisi Ders Notları 2 - AÖF... Çalışma Ekonomisi Ders Notları 3 - AÖF... Çalışma Ekonomisi Ders Notları 4 - AÖF... Çalışma Ekonomisi Ders Notları 5... 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)

ForumKalbi