Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.
Bir Psikiyatrist Nürnberg’de Nazi Zihniyetinin Derinliklerine Nasıl İndi?
Bir Psikiyatrist Nürnberg’de Nazi Zihniyetinin Derinliklerine Nasıl İndi?
Roger Viollet
Nüremberg Duruşmaları öncesinde Üçüncü Reich’ın üst düzey liderlerini değerlendirmekle görevlendirilen Amerikalı Douglas Kelley, sıradan insanların nasıl olağanüstü kötülükler işleyebildiğini araştırdı.
Müttefikler, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Nazi Almanyası’nın üst düzey liderlerini Nürnberg’de yargılamaya hazırlanırken, ABD Ordusu genç bir psikiyatrist olan Yüzbaşı Douglas McGlashan Kelley’e olağanüstü bir görev verdi. Kelley’nin görevi, dünyayı sarsan savaş suçlarından dolayı yargılanmayı bekleyen Hermann Göring ve Rudolf Hess gibi ele geçirilen Nazi elitlerinin zihinsel dengelerini değerlendirmek ve korumaktı.
Binlerce Amerikan askerine (G.I.) psikiyatri hizmeti sunan Kelley, bu emir karşısında şaşkına dönmüştü. Jack El-Hai, 2013 yılında yayımlanan The Nazi and the Psychiatrist: Hermann Göring, Dr. Douglas M. Kelley, and a Fatal Meeting of Minds at the End of WWII (Nazi ve Psikiyatrist: Hermann Göring, Dr. Douglas M. Kelley ve İkinci Dünya Savaşı’nın Sonunda Zihinlerin Ölümcül Buluşması) adlı kitabında Kelley’nin “savaş suçlularıyla ilgili hiç deneyimi olmadığını” yazmaktadır. Kelley’nin, özellikle Göring’in mücadele ettiği madde bağımlılığı yoksunluğu konusunda da bir tecrübesi yoktu.
Ancak Kelley, fırsatı hızla fark etti. Yalnızca mahkûmlarla ilgilenmek yerine çok daha iddialı bir proje tasarladı: Nazi zihninin derinliklerine inerek, herhangi bir insanın bu adamların suçlandığı iğrenç eylemleri nasıl işleyebileceğine dair bir açıklama aramak. Nazi liderleri bir şekilde insanlığın geri kalanından farklı mıydı?
Ulaştığı sonuçlar onu psikiyatri tarihinin en tartışmalı figürlerinden biri yapacak ve daha sonra şok edici bir kişisel trajedide rol oynayacaktı.
Kelley, Nürnberg’i “Bir Psikiyatristin Oyun Alanı” Olarak Niteledi
Kelley, görev raporunu ağustos 1945’te, 33 yaşına bastığı ay, Lüksemburg’un küçük bir kaplıca kasabası olan Mondorf-les-Bains’de verdi. Amerikalılar orada çok gizli bir sorgu merkezi kurmuş ve eski bir oteli, ele geçirilen Naziler için bir hapishaneye ("Camp Ashcan" / Kül Kovası Kampı) dönüştürmüştü. İşgalcileri arasında, Adolf Hitler’in intiharından sonra kısa süreliğine Almanya’nın devlet başkanı olan Amiral Karl Dönitz ve savaşın son günlerinde araları bozulmamış olsa Hitler’in halefı olacak olan, Hitler’in uzun süreli ikinci adamı Hermann Göring de vardı.
Savaş suçları duruşmasına hazırlık olarak Ordu, kısa süre sonra Göring ve diğer Nazi liderlerini Almanya’nın bombalarla yerle bir edilmiş Nürnberg şehrindeki bir hapishaneye nakletti. Kelley de onlarla birlikte hareket etti; mahkeme öncesinde 22 mahkûmla görüşmek ve onların zihinsel değerlendirmelerini yapmaktan sorumluydu.
El-Hai şöyle yazıyor: “Onları, bir biyoloğun laboratuvar kafeslerine kapatılmış hayvanları incelediği gibi birer denek olarak incelemeye başladı.” Kelley için hapishane “bir psikiyatristin oyun alanı” idi.
“King Kong’un Godzilla ile Buluşması Gibi”
Hitler ve birkaç kilit astının ya intihar ederek ölmesi ya da Güney Amerika’ya veya başka yerlere kaçtığı yönündeki söylentiler nedeniyle Göring, tutsaklar arasındaki en ünlü Nazi idi. Kelley’nin en çok vakit geçirdiği ve konuşmaları hakkında kapsamlı notlar tuttuğu kişi de oydu.
El-Hai’ye göre iki adam birkaç ortak özelliği paylaşıyordu. Her ikisi de büyüleyici ve zekice manipülatif olabiliyordu. El-Hai’nin görüşüne göre, devasa egolarının yanı sıra her ikisinin de narsist eğilimleri vardı.
Göring’in durumunda buna, işlediği suçlardan dolayı idam edilebilecek olsa da Alman tarihinin kendisini aklayacağına ve kahramanlaştıracağına olan inancı da dahildi. Kelley’ye “50 veya 60 yıl sonra Almanya’nın her yerinde Hermann Göring heykelleri olacak,” demişti. “Küçük heykeller belki ama her Alman evinde bir tane.”
El-Hai, kendisinin ve kitabın ana kaynaklarından biri olan Kelley’nin oğlu Douglas Jr.’ın, “Kelley’nin Göring ile buluşmasının King Kong’un Godzilla ile buluşmasına benzediği” şakasını yaptıklarını söylüyor.
El-Hai’nin yazdığına göre, Göring ve diğer Nazilerle aylarca süren mülakatlar yaptıktan ve Rorschach mürekkep lekesi testleri uyguladıktan sonra Kelley, “travmatik beyin hasarı geçiren [Robert] Ley hariç, üst düzey Nazi mahkûmlarının hiçbirinin akıl hastası olarak etiketlenmelerini sağlayacak herhangi bir akıl hastalığı veya kişilik bozukluğu belirtisi göstermediği” sonucuna vardı.
Göring özelinde ise El-Hai, Kelley’nin “bu kadar net bir şekilde zeki ve kültürlü bir adamın ahlaki pusuladan ve başkalarına karşı empatiden bu kadar yoksun olması karşısında dehşete düştüğünü” yazmaktadır.
Göring: Yargılama, Mahkûmiyet ve İntihar
Göring ve 21 diğer Nazi, Kasım 1945’te Nürnberg Adalet Sarayı’ndaki Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi karşısına çıktı.
Yaklaşık bir yıl süren duruşmanın başlamasından iki ay sonra Kelley, Nürnberg’den ayrılarak Chattanooga, Tennessee’ye döndü. Eşinin yanına dönmek, sivil kariyerine devam etmek ve deneyimlerine dayanan bir kitap üzerinde çalışmaya başlamak istediğini söyledi. Anılarında, Nürnberg’den ABD’ye ayrılırken Göring’in “utanmadan ağladığını” hatırlatıyordu.
The New York Times’ın haberine göre Göring, tanık kürsüsünde saatler geçirerek hem kendi davranışlarını hem de genel olarak Nazizmi coşkulu ve sık sık meydan okuyan bir tavırla savundu. Ancak savaş dönemindeki sicili her şeyi anlatıyordu.
Hakkındaki dört suçlamanın tamamından suçlu bulundu: savaşa yönelmek için komplo kurmak, barışa karşı suçlar, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar. 1 Ekim 1946’da mahkeme onu asılarak idama mahkûm etti. İdam mangası talebini ise reddettiler.
El-Hai’nin anlattığına göre, planlanan infazdan saatler önce Göring, potasyum siyanür dolu küçük bir cam kapsülü ağzına soktu ve dişleriyle ezdi; muhtemelen saniyeler içinde öldü.
Geride bıraktığı bir notta, siyanürün hapishanede olduğu süre boyunca yanında olduğunu ve hücresinde defalarca yapılan aramalara rağmen onu saklamayı başardığını iddia etti.
Göring’in intihar haberi Kelley’yi şaşırttı. Ancak olayın ardından Kelley, duruma kendi yöntemleriyle el koyma kararına yönelik tartışmalı bir hayranlık ifade ederek intiharı “ustaca, hatta muazzam bir son dokunuş” olarak nitelendirdi.
Müttefiklerin aklında başka bir son dokunuş vardı; bildirildiğine göre Göring’in cesadı, infazların ardından eski Dachau toplama kampına götürülerek oradaki meşhur fırınlardan birinde yakıldı. Kelley’nin en ünlü hastasıyla aynı şekilde ölmesinin trajik ironisi kimsenin gözünden kaçmadı. Hatta bazı ilk haberler zehri Nürnberg’den eve gizlice getirmiş olabileceğini öne sürdü, ancak zehrin ABD merkezli bir kimyasal tedarik firmasından geldiğine dair kanıtlar kısa sürede ortaya çıktı.
Arkadaşları ve yakınları onun bu kararını anlamakta güçlük çekti; birçok gazete manşeti bunu bir gizem olarak nitelendirdi. Berkeley polis şefi ve Kelley’nin yakın bir arkadaşı bir muhabire “Bunalıma girmiş olmalı — birdenbire, bir anda patladı,” dedi. Diğerleri ise aşırı çalışmayı veya bir mide rahatsızlığını suçladı.
En az bir gazete başka bir ironiye dikkat çekti: 6 Ocak’taki “Science in Action” (Eylemde Bilim) programı bölümünün “mutluluk bilimine” ayrılmış olması gerekiyordu.
Kelley’nin motivasyonu ne olursa olsun El-Hai şöyle yazıyor: “Siyanür, Göring’in meydan okuyan intiharının bilinçli bir anımsatmasıydı… Vücut üzerinde benzersiz derecede dramatik bir etkisi olan zehirli bir madde olan siyanürün, onların seçtiği kaçış yolu olması tesadüf değildir.”
Birçok açıdan çok farklı, diğer açılardan ise şaşırtıcı derecede benzer olan bu iki adam, artık tarihte sonsuza dek birbirine bağlanmış olacaktı.
[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]
|
28 Temmuz 2026, 21:53
Hybrid şeklinde göster
