[Krizantem]

KPSS Genel Kültür Konu Konu Çıkmış Sorular

Türk İslam Tarihi

1- Selçukluların, Türk-İslâm mimarisine kazandırdığı yapı aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2018)

A) Otağ B) Ribat C) Şadırvan D) Cami E) Kümbet

Çözüm:
Otağ hükümdar çadırı anlamına gelen bir kavram olup mimari bir yapı değildir.

Ribat adı verilen ilk kervansaraylar Karahanlılar tarafından inşa edilmiştir.

Cami ve şadırvan ise Araplar tarafından İslam mimarisine kazandırılan yapı unsurlarıdır.

Kümbet adı verilen anıt mezar yapı tipini islam mimarisine kazandıran Selçuklulardır.

Cevap:E

2- Türk-İslam devletlerinde gelirleri; bilim, eğitim, sağlık gibi alanlardaki kurumların yapım ve onarımı ile görevlilerinin maaşlarının ödenmesi için ayrılan arazilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2018)

A) Has arazi B) İkta arazi C) Mülk arazi
D) Vakıf arazi E) Mirî arazi

Çözüm: D

Has arazi: Geliri hükümdara ait olan araziler.
İkta arazi: Geliri asker ve memura maaş karşılığı verilen arazi
Mülk arazi: Kişiye ait arazi (Özel mülkiyet)
Vakıf arazi: Geliri kamu yararına hayır işlerine ayrılan arazi
Miri arazi: Devlete ait toprakların genel adı

Cevap:

3- Büyük Selçuklular Dönemi’nde, Hasan Sabbah tarafından kurulan ve önemli devlet adamlarına suikastlar düzenleyen Batinî anlayıştaki gizli örgütün mensupları için kullanılan yaygın ifade aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2017)

A) Haşhaşiler B) Babaîler C) Kalenderîler
D) Selefîler E) Haricîler

Çözüm:
Haşhaşiler: Büyük Selçuklu Döneminde Hasan Sabbah tarafından kurulan Batıni Örgütü üyeleri
Babailer: Anadolu Selçuklu Döneminde Orta ve Güneydoğu Anadolu’da Baba İlyas’a bağlı Türkmenlere verilen isim.
Kalenderiler: Dünyayı ve içinde yaşadıkları toplumun geleneklerine karşı çıkan sufi inancı ve taraftarları
Selefiler: Temeli İbni Teymiye tarafından atılan İslam dini itikadi mezhebi taraftarlarına verilen isim
Hariciler: Sıffın Savaşı’ndan sonra Hz. Ali ve Muaviye’yi olaylardan sorumlu tutan grup

Cevap:A

4- Gazneliler Devleti, bir başka İslam devletinin (Samaniler) hizmetindeki Türk komutanlar tarafından kurulmuştur.

Aşağıdaki Türk-İslam devletlerinden hangisi kuruluş şekli açısından bu durumla benzerlik gösterir? (KPSS -2017)

A) Büyük Selçuklu Devleti
B) Karahanlı Devleti
C) Altınordu Devleti
D) Tolunoğulları Devleti
E) Babürlüler Devleti

Çözüm: Tolunoğulları Devleti de Abbasilerin Mısır valisi Tolunoğlu Ahmet tarafından kurulmuştur. Bu yönüyle kuruluş biçimleri Gazneli Devleti ile benzerlik göstermektedir.

Cevap: D

5- İslam dünyasındaki fütüvvet anlayışı, Anadolu Selçuklu Devleti’nde ve Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında, aşağıdakilerden hangisinin ahlak ve davranış kurallarının şekillenmesinde önemli rol oynamıştır? (KPSS - 2016)

A) Ahîlik Teşkilatı B) Tımar Sistemi C) İltizam Sistemi D) Devşirme Usulü E) Enderun Mektebi

Çözüm:
- İslam dünyasındaki fütüvvet anlayışı,
- Anadolu Selçuklu Devleti’nde ve Osmanlı Devleti’nde kuruluş yıllarında ahlak ve davranış kurallarının şekillenmesinde Ahilik Teşkilatı etkili olmuştur.

Cevap: A

6- Türk-İslam devletlerinin ilk dönemlerinde başkent olan ve Timur Dönemi’nde “şehirlerin şahı” ünvanıyla bilinen stratejik öneme sahip şehir aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2015)

A) İsfahan B) Semerkant C) Taşkent D) Buhara E) Kaşgar

Çözüm: B

Önemli Türk -İslam kentleri ve unvanları:

- Semerkant > Şehirlerin Şahı
- İsfahan > Nısf-ı Cihan
- Buhara > İslam’ın Roma’sı
- Kaşgar > Işıldayan İnci.

Cevap : B

7- Kaşgarlı Mahmut’un “Türk’ün kanadıdır.” diye nitelendirdiği savaş aracı aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2015)

A) At B) Ok C)Yay D) Mızrak E) Kalkan

Çözüm: Kaşgarlı Mahmut’un “Türk’ün kanadıdır.” diye nitelendirdiği savaş aracı “At”tır. İslâmiyet öncesi Türklerde de “At” ticarette en önemli değişim aracı olarak kullanılmıştır.

Cevap : A

8- 963-1187 yılları arasında Afganistan, Özbekistan, İran, Horasan, Pakistan ve Kuzey Hindistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyaya hâkim olan devlet aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2014)

A) Karahanlı B) Akkoyunlu C) Gazneli D) Büyük Selçuklu E) Karakoyunlu

Çözüm: 963-1187 yılları arasında Afganistan, Özbekistan, İran, Horasan, Pakistan ve Kuzey Hindistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyaya hakim olan devlet “Gazneliler”dir.

Diğer seçeneklere bakacak olursak;
- Karahanlılar Orta Asya’da,
- Büyük Selçuklular İran, Anadolu, Suriye, Azerbaycan’da,
- Akkoyunlular Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da,
- Karakoyunlular ise Doğu Anadolu ve Azerbaycan’da hüküm sürmüşlerdir.

Cevap:C

9- Saltuk Buğra Han, amcası Oğulcak Kadir Han devletin başındayken İslamiyet’i benimsemiş, amcasından sonra hükümdar olunca da İslâmiyet’i resmi din olarak kabul etmiştir. Bu bilgiyle Karahanlılarda,

İ. Devleti yönetme yetkisinin hanedana ait olduğu,
II. İslamiyet’in Türkler arasında yayılmasının hızlandığı,
III. Arapçanın resmi dil olarak kabul edildiği
Yargılardan hangilerini ulaşılabilir? (KPSS - 2012)

A) Yalnız I. B) Yalnız II. C) Yalnız III.
D) I ve II. E) I, II ve III

Çözüm: İlk Türk-İslam siyasi kuruluşu Karahanlılar’dır. Karahanlılar’ın resmi dili Türkçe’dir. Saltuk Buğra Han’ım amcası yerine tahta geçmiş olması yönetme yetkisinin hanedana ait olduğunun göstergesidir.

Cevap: A

10- Cengiz Han’ın torunu Hülagu tarafından İran’da kurulan ve 1258 yılında Bağdat’ı alarak Abbasi Devleti’ne son veren devlet aşağıdakilerden hangisidir? (KPSS - 2011)

A) İlhanlı Devleti B) Timur Devleti C) Altın Orda Devleti D) Çağatay Devleti E) Memluk Devleti

Çözüm:

İlhanlı Devleti (1256-1335)
Cengiz Han’ın torunu Hülagu Han tarafından kurulmuştur. İran, Anadolu ve Kafkasya’ya egemen olmuştur. 1243 Kösedağ Savaşı’nda Türkiye Selçuklularını yenilgiye uğratmıştır. 1335 yılında ise yıkılmışlardır.

Timur Devleti (1369-1501)
Çağatay Hanlığı’nı yıkan Timur tarafından kurulmuştur. Altınordu Devleti’ni yenmeleri Rusların güneye inmesine, 1402 Ankara Savaşı’nda Osmanlı Devleti’ni yenmeleri ise Anadolu’da Fetret Devri’nin yaşanmasına neden olmuştur.

Altınorda Devleti (1227-1502)
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kurulan devlet Hazar - Karadeniz eksenli büyümüştür. Kiev ve Moskova knezliklerinin güneye inmesini engellemişlerdir. Timur İmparatorluğu ile yapılan savaşı kaybetmişler ve 1502 yılında yıkılmışlardır.

Çağatay Devleti (1227-1369)
Maveraünnehir bölgesinde kurulan devlet 1369 yılında Timur tarafından yıkılmıştır.

Memlük Devleti (1250-1517)
Aybek tarafından Mısır’da kurulmuşlardır. XVI. yüzyılın İslam dünyasında en güçlü devletlerinden biri olan Memlükler Abbasi halifeleri himaye etmişlerdir. 1517 yılında Osmanlı Devleti tarafından yıkılmışlardır.

Cevap : A

11- Aşağıdakilerden hangisi, Türk-İslam devletlerine pazarlarda fiyatları, tartı ve ölçü aletlerini, üretilen ve satılan malların kalitesini denetleyen görevlidir? (KPSS - 2011)

A) Ulak B) Silahtar C) İğdişbaşı D) Muhtesip E) Câmedâr

Çözüm:
Türk - İslâm devletlerinde,
Ulak, posta ve haber alma örgütü görevlisidir.
Silahtar, hükümdar, vezir gibi devlet büyüklerinin silahlarına bakan görevlidir.
İğdişbaşı, esnaf temsilcilerine verilen ünvandır.
Muhtesip, pazar fiyatları, tartı ve ölçü aletlerini, üretilen ve satılan malların kalitesini denetleyen görevlidir.
Câmedâr, hükümdarın elbiselerini muhafaza eden görevlidir.

Cevap: D

12- Türk-İslâm mimarisinin temelleri aşağıdaki devletlerden hangisinin zamanında atılmıştır? (KPSS - 2010)

A) Memlükler B) Karahanlılar C) Eyyûbîler D) Gazneliler E) Selçuklular

Çözüm: Karahanlılar Orta Asya’da kurulmuş ilk Türk İslam devletidir. Karluk, Yağma ve Çiğil Türk boyları tarafından kurulmuştur. (840)

920’ye doğru İslâmiyeti resmi din olarak kabul etmişlerdir. Karahanlılar 999’da Samanoğulları Devleti’ne son vererek büyük bir kültür merkezi olan Buhara şehrini almışlardır. Yusuf Has Hacib, Kaşgarlı Mahmut, Farabi gibi ünlü düşünürler bu dönemde eser vermişlerdir. Karahanlılar aynı zamanda İslam mimarisine Türk damgasını vurmaya başlayan ilk devlettir. Türk İslam mimarisine ilişkin ilk mimari yapılar X. yüzyılda ortaya çıkmaya başlamıştır. Bölgenin geleneksel yapı malzemesi olan kerpiçten yavaş yavaş tuğla mimarisine geçilmiştir. Kerpiçten yapılan eserler günümüze ulaşamamıştır.

Cevap: B
—-

Eğlence

❤Kalp Fırlat🌸Çiçek Fırlat💧Su Fırlat💣Bomba Fırlat↕Titret

👍1