Osmanlı'nın sanat ve anlamla yoğrulmuş mezar taşları aslında konuşuyor

Her şeyi zarafet ve bilgelikle dolu Osmanlı'nın bu ince anlayışı mezar taşlarına da yansımış. Üstündeki semboller ve işaretlerle bize bilgiler veren bu taşlar, bakalım neler anlatıyor.

Osmanlı mezar taşlarında başlıklar, semboller, şekiller ve motifler ölen kişinin cinsiyeti, mesleği gibi konularda bilgi verirken ulemalık derecesi hakkında bile açıklama getirecek kadar zekice tasarlanmış.

Kadın mezar taşları

Bir kadının incelik ve letafetini en güzel şekilde ortaya koyan şeyler, yani çiçekler, buketler, bahar dalları, gerdanlık, küpe ve broşlarla süslüdür.

Genç yaşta ölen kadınlar için kullanılan taşlar

Bu mezarların ayak taşına da kırılmış bir gül goncası işlidir.

Burma sarıklı başlık

Daha çok paşa, defterdar gibi üst düzey devlet adamlarının tercih ettiği ve 16. yüzyıl'da kullanılan bu sarık çeşidini, Sokullu Mehmet Paşa türbesi civarındaki birçok mezar taşında görmek mümkündür.

Örfi destarlı kavuk

Bu kavuğu takanların büyük bölümü küçük dereceli ulema, küçük ve orta kademeden kadılar, müftüler, imamlar ve vakıflarda çalışanlar ile derviş ve şeyhlerdir.

Örfi destarlı kavuk

Üst dereceden ulemaya aittir. Bu tür kavuklar, şeyhülislamlar, kazaskerler, üst dereceden kadılar, Mekke ve Medine'de hizmette bulunan hocalar takardı.

Kallavi kavuk

Osmanlı yönetiminde sadrazam, kubbealtı vezirleri ve kaptan-ı deryalar için kullanılırdı. Bu kavuklar yalnızca orduyla birlikte sefere çıkıldığında ve arefe günlerinde giyilmekteydi.

Kâtibi kavuk

İstanbul mezarlıklarında en sık rastladığımız başlıklardandır. Baş kapı kethüdaları, kapıkulu görevlileri ve üst düzey yeniçeriler tarafından kullanılmıştır.

Fesli mezar taşları

Fesli başlıklar kişinin mesleği hakkında tam bir bilgi vermez. Sadece hangi dönemde yaşadıklarını anlarız. Fesli mezar taşlarının en büyük ve görkemlileri II. Mahmud döneminde kullanılan feslerdir.

Ressam mezar taşı

Taşın üstüne resime ait çeşitli motifleri görebileceğimiz yapılardır.

Servi ağacı

Kendine has bir kokusu olan ve yaz-kış yeşil kalan servi ağacı motifi, vahdeti yani Allah'ı, birlemeyi sembolize eder.

Servi içinde servi motifi

Mezar taşı üzerindeki servi içinde servi motifi, doğumda ölen kadını ve doğurduğu kız çocuğunu temsil etmektedir.

Geometrik şekiller

Mezar taşları üzerinde sıkça gördüğümüz geometrik şekiller, eşkenar dörtgen, altıgen, kare ve daire sonsuzun, kâinatın sembolleridir