Heyecanlısınız ve hayatınızın aşkını buldunuz. Tek isteğiniz onunla evlenmek ve sonsuza kadar gözlerinin içine bakmak… Peki evlilik sadece tatlı kalp çarpıntılarından ve uçuşan kelebeklerden mi ibaret?

Bir de madalyonun öte tarafı var. Sorumluluklar, çocuklu bir hayat, araya giren diğer aile üyeleri, evlilikte biçilen roller, kültür karmaşası, ev kirası, ödenecek faturalar… Evet bu kısımlar kulağa biraz tatsız gelebilir.

Aşk, sevgi, bağlılık uyum gibi konular bir tarafa bir de ortak sorumlulukların ve görevlerin işin içine girdiği bir kurumdur evlilik. Farklı kültürlerden, yaşantılardan gelen insanların bir arada yaşayacağı ve beraberce çocuk yetiştireceği bir ortaklık… Bu nedenle de evlilik kararını almadan önce dikkat edilmesi gereken şeylere bakmak önemli.

- İlişkilerde uyumlu olmak önemlidir ancak aşk ve tutku gibi güçlü duygular farklılıklar ve zıtlıklardan beslenir. Etkilendiğiniz insandaki farklılıklar zamanla size batmaya başlayabilir. Çekici ve sıra dışı kişilikler evlilik içinde size hiç de düşündüğümüz gibi hoş gelmeyebilir. Yani tutkulu bir ilişkiyi başlatacak şeyler evlilik içinde işlevini yitirebilir. Evlilikte esas konu zıtlıklardan çok uyumdur, birlikte hareket etmek, beraber karar almak ve uygulamak evlilik için çok çok önemlidir. Duygularınızdan biraz sıyrılarak aklınızla da değerlendirme yapın. Bu heyecandan ve tutkundan uzak bir evlilik inşa edin demek değil aksine tutkunun da olduğu ama ortaklığın da bir birlikteliği hedefleyin.

- Evlenmeyi planladığınız kişi dış dünyada nasıl birisi? Örneğin sıkışık trafikte nasıl davranıyor? Lokantada garsona nasıl yaklaşıyor? Arkadaşlarıyla ilişkisi nasıl? Eleştiriye nasıl tepki veriyor? Çok stresli ve gergin zamanlarında nasıl davranıyor? Ünlü psikolog ve psikiyatr Carl Gustav Jung’un ortaya attığı maske kavramından bahsetmeden geçmeyelim. Jung bilinç ve bilinçdışı arasında sürekli bir yer değiştirmenin olduğunu ileri sürer. Örneğin işyerinde sakin, uyumlu, Güler yüzlü olan biri kendi evinde ailesine karşı son derece sinirli, aksi ve çekilmez biri haline gelebilir. Jung bu noktada devreye girer ve şu soruyu sorar: Hangisi gerçek kişiliktir? Gündelik hayatta hepimizin maskesi vardır Jung’a göre ve hiçbirimiz tam olarak kendi gerçekliğimizi sergilemeyiz, bir anlamda saklanırız, bazı taraflarımızı gölgede bırakırız. Ancak karakter baskı altında ortaya çıkar. Bu nedenle evleneceğiniz kişiyi farklı ortamlarda gözlemleyin, mümkün olduğunca evlenmeden önce kişiliği ile ilgili veriler toplayın. İlk izlenimlerin büyüsü dağılınca hiç beklemediğiniz gerçeklerle karşılaşabilirsiniz. Bunun için de yeterince zamanı ayırdığınızdan emin olun.

- Her ilişkide sürprizler kaçınılmazdır. Hayatınızdaki insanın alışkanlıkları, yaşam tarzı belli nedenlerle değişim gösterebilir. Ancak bazı alışkanlıklar ve tutumlar daha ilişkinin başında kendini gösterir. Alkolizm, kumar ya da madde bağımlılığı gibi…. Karşınızdaki insanı kaybetmemek ya da onu kırmamak pahasına bazı şeyleri görmezden gelmeyi tercih edebilirsiniz. Henüz çocuklu bir hayata adım atmamışken ve aile düzeniniz kurulmamışken bunlar size batmayabilir. Evlendiğimizde görmezden geldiğiniz her şey su yüzüne çıkacaktır, öncesinde batmayan huyların da size daha çok batacağı gibi. Bu tip durumları göz aradı etmeyin, çözüme kavuşturma niyetiniz varsa konuşmayı ertelemeyin ve adım atın.

- Evlendiğiniz kişiyle yaşam tarzınız birbirine ne kadar benziyor bakın. Genelde yaşam tarzı birbirine benzeyen çiftlerin daha uzun süreli birlikteliklere imza attığını söyleyebiliriz. Benzer kültürlerden gelen, eğitim seviyesi birbirine yakın, aynı dili konuşan birinin hayatınızda olması uyum açısından önemlidir. Aradaki sosyal ve ekonomik farklılıkları göz ardı etmeyin. Çünkü ilişkide göz ardı ettiğiniz şeylerin ileride çatışma doğurma ihtimali vardır.

- Evlilikte rutin ve monotonlukla boğuşabilir hale gelebilirsiniz. Psikolojik ve ruhsal olarak güçlü ve dirençli olmanız gereken durumlarla sınanabilirsiniz. Kimse yüklenebileceğinden fazlasıyla uğraşmak zorunda değildir ancak bazen inişli çıkışlı yolları dolanmak durumunda kalabilirsiniz. Bu anları da hesap ederek kendinizi sınayın. Bazı anlarda fedakarlık yapabilir misiniz? Evliliğinizi korumak ve kollamak adına kendinizden ne kadar ödün verebilirsiniz? Bunun maliyeti bazen hiç planlamadığınız kadar ağır olabilir. Endişelerinizi mutlaka gözden geçirin.

- Çocuk konusundaki beklentileriniz birbirinize açık ve net bir şekilde ifade edin. Ve bazen bu konuda insanların fikrinin değişebileceğine dair sürprizlere de açık olun. Çocuk hayaliyle kurulan bir yuvada pek çok nedenden dolayı bu kararın ertelenmesi istediğini duyabilirsiniz. Ya da fizyolojik sebeplerden dolayı istediğiniz halde bir çocuk sahibi olamayabilirsiniz. İlerleyen zamanlarda problem yaşamamak adına her şeyi netleştirin.

- Yaşadığınız ilişki evlilik öncesi bir simülasyon gibidir. İlişkinizde yaşadıklarınız size az çok fikir verir. Tartışırken nasıl bir ruh hali içine girdiğini gözlemleyin. Kavga ederken saygı boyutlarını aşıyor mu? Sürekli birbirinizi taşlıyor musunuz? Özür dileyen taraf hep siz mi oluyorsunuz yoksa herkes suçunu kabul etme noktasında adil mi? Duygularınızı ifade edebilmek için Özgür bir alana sahip misiniz yoksa sürekli susturuluyor musunuz? Agresif mi, şiddete başvuruyor mu? Peki Ya siz? Sinirlendiğinizde kontrolden çıkıyor musunuz, bir şeyleri kırıp döküyor musunuz? Öfkeli anlarda sakinliği korumak zordur ancak ateşle barut gibi iki sinirli insanın yan yana gelmesi telafisi zor şeylerin yaşanmasına neden olabilir.

En sağlıklı ilişkiler tartışma yaşansa da saygı çerçevesinde sorunların çözüldüğü ve uzlaşmaya varıldığı ilişkidir.

- Evlilikte en önemli başlıklardan biri de ailelerdir. Eşinizle kurduğunuz ilişki kadar onlarla da kurduğunuz ilişkinin evliliğinizi etkileyeceğini unutmayın. Çok sık olmasa da görüşmek, vakit geçirmek durumunda kalacağınız anlar olacak. Hatta çocuğunuz olduğunda bakım konusunda onların desteğine de ihtiyaç duyacaksınız. Genellikle düğün hazırlıkları sırasında aileler arasında gerginlikler yaşanabilir. Her iki taraf kendi beklentisini diğer tarafa dayatmaya kalkabilir. Evlendikten sonra da evliliğinize müdahale etmek, karışmak, ekonomik konularında yönlendirmek söz konusu olabilir. Bu gibi durumlarla karşılacağınızı hesap ederek değerlendirmenizi yapın. Sıcak ama mesafeli ilişkiler kurmak en başından belki de alabileceğiniz bir önlem olabilir. Artık onların çok da dahil olmayacağı, eşinizin ve sizin kararlarınızla yürüyeceği bir birlikteliğin inşa edildiğini onlara hissettirebilirsiniz. Bu anlamda özgürlüğünüzü hem kendiniz hem de eliniz olarak kişi için korumalısınız. Eğer evleneceğiniz kişi bu konuda tutucu ise bunu da gözden geçirmelisiniz.

- Evlilikte en çok gündemde olacak konulardan bir diğeri de paradır. Her şey her zaman iyi gitmeyebilir. Ekonomik olarak zorlandığınız, borçlandığınız hatta bazen geçim sıkıntısı çekeceğiniz zamanlar olacaktır. Tüm bunları göğüslemeye hazır olmalısınız. Daha evlilik aşamasında düşün masrafları, ev, eşya giderleri derken yollarını ayıran çiftlerle karşılaşıyorum. Para her şey değildir ama çok şeydir. Huzurunuz, sağlığınız, güvenliğiniz, özgürlüğünüz paraya bağlıdır. Klişe sözlerden biridir ancak günümüz dünyasında iki gönül bir olunca samanlığın seyran olacağı fikri gerçeklikten oldukça uzaktır. Eğer mümkünse herkesin kendi finansal özgürlüğünü eline alması da çok mühimdir. Özellikle bazı kadınların evlendikten sonra çalışmak istememesi Ya da çalışmamaya zorlanması gibi durumlar gözden geçirilmelidir. Eğer her şey eşit şartlarda kurulursa denge ve huzur da beraberinde gelir. Parasal tutumlarınız, bu tip sorunlarla karşılaştığınızda nasıl çözeceğiniz, ne kadar kazandığınız gibi konularda birbirinize karşı ne kadar dürüst olursanız evliliğinizi o kadar iyi temele oturtmuş olursunuz.

- Evlenmeden önce kendiniz için yapabileceğiniz her şeyi evlendikten sonra yapabiliyor olmalısınız. Kendinize özel alan yaratmak, hobilerinize devam etmek, eğitim alıyorsanız kesintiye uğratmamak, arkadaşlarınızla görüşebilmek evlendikten sonra kenara kaldırmanız gereken şeyler olmamalı. Tüm konuları özgürce konuşun. Kişisel özgürlüklerinize saygı göstermeyi en başta kabul edin ve ettirin.

- Evleneceğiniz kişinin çalışma arkadaşlarıyla yakınlıkları, iletişimi, eğer yapıyorsa seyahatlerinin sıklığı sizin için sorun teşkil edebilir mi? Özellikle farklı alanlarda çalışan çiftlerde çalışma saatlerinden rutinlere kadar her şey değişkenlik gösterecektir. Sarkan toplantılar, ani gelişen iş yemekleri konusunda yeterince tolere edici olabilir misiniz? Eşinizin çalışma saatlerinden memnun olmadığınızda ya da arkadaşlarıyla kurduğu iletişiminden mutlu olmadığınızda yani eşinizi kıskanmayı gerektirecek herhangi bir durum içerisinde bulunduğunuzda nasıl davranacağınızı ve bunun ne kadarını kabulleneceğinizi iyi düşünmelisiniz. İlk zamanlar tolere edilebilir şeyler gibi gözükse de zamanla bu gibi durumlara alışamadığınızı görür ve bunlar yüzünden tartışma yaşayabilirsiniz.

- Bazı çiftler evlilik öncesinde cinselliği deneyimlenen isterler. Bazıları da bu özel gün İçin evlenmeyi bekleyebilirler. Peki bu konuda ortak beklentileriniz neler? Ne kadar açıksınız? Birbirinizi ne kadar istiyorsunuz? Çoğunlukla ilişki başında daha ateşli olan seks hayatı sonrasında sizi tatmin etmeyecek bir noktaya getirebilir. Ya da tam tersi aranızda tensel olarak bir çekimin olmadığını hissediyor olabilirsiniz. Karşılıklı iletişim ve anlayışla sorunlarınızı çözebilecek misiniz? Herkes bu konuda tabularını yıkmaya hazır mı? Açıklıkla üzerinde durulması gereken önemli sorunlardan bazıları da bunlardır.

Uzman Psikolog
Esra Ezmeci Kararı Ben Veririm kitabından yazılmıştır.