Büyük heyecanlarla, yüksek duygularla başlayan ilişkilerin saman Alevi gibi geçip gittiğini görürüz. Alevlenmiş ateş yerini iç karartıcı bir sessizliğe ve monotonluğa bırakır. Sanki yapılacak her şey yapılmış, görülecek her şey görülmüş gibidir. Konuşacak konu bulamaz, adeta aynı odanın içinde iki yabancı gibi kalakalırsınız. İlişkinin başlangıcında çoğu şeye karşı körüzdür. Beğeni, dürtüler, hormonlar araya karışınca aklımız bacadan kaçıp gider. Ancak kalbimiz ve aklımız zaman içinde bazı şeylerin eksikliğini daha net olarak fark etmeye başlar.

Mutlu bir ilişkinin en önemli göstergelerinden biri de birbirinden sıkılmadan beraberce vakit geçirebilmektir. Elbette her birimizin özel ilgi alanları ya da meraklı olduğu özel şeyler var ancak sağlıklı ilişkide bu farklılıklar sorun olmaktan ziyade aksine ilişkiyi zenginleştirdiği bir faktör haline gelir. Fakat yine de ilişki içinde her iki taraf da aynı şeyi yapmaktan hoşlanmayabilir. Ortak paylaşımın haricinde herkesin kendi ilgi alanlarına yönelebildiği zamanların da olması gerekir. Bu hem birlikteliğiniz hem de sizin kişisel gelişiminiz için gereklidir.

İkili öncesinde ortak zevkleri mümkün olduğunca keşfetmeye çalışmak ve bunları görmek çok önemlidir. Mutlu beraberliğinizin devamında göze batmaya başlayan şeyler varsa ne yapacaksınız?

- Sürekli aynı şeyleri yapmak bir yerden sıkıcı hale gelir. Bu da partnerinizle geçireceğiniz zamanın kalitesini düşürür. Bunu engellemek için değişiklik yapmak, farklı şeyler planlamak ve yeni şeyler denemek işe yarayacaktır. Manzaranızı değiştirmek için bazen ters köşe yapın, ortak zevkler yerine farklılıkları kovalayın. Elbette bunun İçin her iki tarafın da istekli olması şartıyla. Rutine binmiş bir ilişkiyi canlandırmak İçin her iki tarafın da biraz fedakarlık yapması gerekir. Hiç gitmediğiniz bir yeri birlikte keşfetmek, farklı bir spor dalında beraber gelişmek için kursa başlamak gibi örneğin. Unutmayın rutini bozmak her zaman işe yarar.

- Bir kursa ya da kulübe katılmak yeni yeteneklerinizi keşfetmek ve sıkıcı rutinden uzaklaşmak İçin birebirdir. Üstelik beraberce katılacağınız etkinlikler hem yeni insanlarla tanışmanızı hem de birlikte hoşça vakit geçirmenizi sağlar.

- Sürekli baş başa olmak yerine planlarınıza arkadaşlıklarınızı da dahil edin. Geniş sosyal bir çevreye yayılan ilişkiler çok daha güçlenirler. Hatta zaman zaman partnerinizin kendi arkadaşlarıyla programlar yapmasına da önayak olabilirsiniz. Arkadaşlarınızla sık sık bir araya gelmek, yemek yemek, sohbet etmek onlardan artakalan zamanlarınızı da daha değerli ve derinlikli bir hale getirir.

Hayatınızdaki insanın size olan kayıtsızlığın arkasında bir kişilik bozukluğunun olacağı ihtimalini de aklınızda bulundurun.

Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler fiziksel ve ruhsal yönden kendilerini aşırı beğenen ve üstün gören, sürekli olarak diğer insanların beğeni, ilgi ve onayını bekleyen, her zaman her yerde özel ilgi hak ettiğine inanan ve bu beklentide olan kişilerdir. Peki karşınızdaki kişinin size mi yoksa kendine mi aşık olduğunu nasıl anlayacaksınız? İşte en belirgin yedi özellik:

1. Her zaman en iyiyi onlar bilir: İster doktor olun İster avukat olun, bu eğitime sahip olmasalar da sizin uzman olduğunuz konuda karşıt bir fikir savunurlar. Her zaman her konu hakkında en doğruyu bildiklerini düşünürler. Kendi fikirlerine karşı çıkanlar öfke duyup, bu kişileri hızla değersizleştirirler.

2. En güzel, en üstün, en zeki onlardır: Üstün, özel Ya da eşi bulunmaz kişiler olduklarına inanırlar ve başkalarının da kendilerini öyle görmesini beklerler. Kendilerini olduklarından daha yetenekli görürler ve başarılarıyla böbürlenirler. Benlik saygıları ise her zaman çok kırılgandır. Sürekli olarak ne kadar iyi işler yaptıklarını ve çevrelerinden ne kadar iyi değerlendirmeler aldıklarını vurgularlar. Sürekli ilgi görme ve beğenilme gereksinimi duyarlar.

3. Çok güçlü bir ilk intiba yaratırlar ama bir sonra özlerine dönerler: Narsistik kişiler tanıştıkları kişilerin beğeni ve övgülerini kazanmak İçin bütün iyi özelliklerini, başarılarını abartarak kendilerini özel göstermek için çabalarlar. Fakat zaman içinde bencil ve sadece övgü bekleyen, eleştiriye tahammülsüz taraflarıyla çevrelerindeki insanların uzaklaşmasına neden olurlar.

4. Kendi egolarını başkalarını aşağıda görerek şişirirler: Hemen herkesi kendilerinden aşağı görürler ama herkesin onlara saygı duymasını İster, özel davranılmayı ve beğenilmeyi beklerler. Böyle bir karşılık alamazlarsa şaşkınlığa düşerler Ya da çok öfkelenirler. Örneğin sırada beklemek zorunda olmadıklarını, kendi önceliklerinin daha önemli olduğunu ve başkalarının buna saygı göstermesi gerektiğini düşünürler. Çok özel insanlar olduklarına inandıkları İçin onlara özel birtakım ayrıcalıklar tanınması için zorlamalarda bulunabilirler.

5. Başkalarının duygularını ve gereksinimlerini anlama konusunda isteksizdirler: Bu kişiler genelde empati yapamazlar ve başkalarının isteklerini ve duygularını anlamakta ve özelliklerini tanımakta zorluk çekerler. Söyledikleriyle diğer insanları incittiklerinin farkında bile olmayabilirler. Başkalarının ihtiyaçlarını, isteklerini Ya da yaşadıkları duyguları gördüklerinde eleştiren bir tutumla, bunları zayıflığın ya da kolay incinebilir olmanın birer belirtisi olarak görürler. Duygusal olarak soğuk ve ilgisiz görünebilirler.

6. Başkalarını kıskanır ya da başkalarının kendisini kıskandığına inanırlar: Diğer insanların daha başarılı olmalarından ya da onların sahip oldukları şeylerden rahatsızlık duyarlar. Başkalarının elde ettikleri bu başarılara ve beğeniye kendilerinin layık olduğunu düşünürler. Onların başarılarını ve katkılarını değersizleştirneye çalışır, her zaman en kıskanılan, en imrenilen kişinin kendileri olması gerektiğini düşünürler.

7. Sadece üstün bulduğu kişilerle arkadaşlık kurarlar: Özel ve eşi bulunmaz biri olduklarını düşündükleri için sadece toplumsal olarak üstün Ya da özel kişilerin kendilerini anlayabileceğini düşünüp, bu kişilerle arkadaşlık etmeleri gerektiğine inanırlar. İlişki kurdukları kişilere mükemmel Ya da üstün yetenekli gibi nitelikler yükler ve böylece kendi benlik saygılılarını güçlendirirler.

Narsistik kişilik bozuklukla olan kişi, rahatsızlığını çoğu zaman kabullenmez, yanlış davranışlarının nedenlerini haklı göstererek üste çıkar ve karşısındakini suçlama yoluna gider. Psikoterapi desteği almak narsisler için küçümsenecek bir durumdur. Ancak kriz anlarında, yani istediğini elde edemediğinde Ya da elindekilerini kaybettiğinde ortaya çıkan depresyon hallerinde tedaviyi bir seçenek olarak görebilirler. Başvurdukları terapistin de kendilerini beğenmesini, takdir etmesini ve onaylamasını isterler. Egoları yeterince beslenmezse terapiyi bırakabilirler. Eğer terapide Narsistik kişiyle dengeli bir iletişim sağlanırsa kişilik yapısında gelişim sağlanabilir.

Uzman Psikolog
Esra Ezmeci’nin Kararı Ben Veririm kitabından yazılmıştır.