“Konuşmamız lazım!” Bu cümle arkasından büyük bir fırtınanın geleceğini haber veren gök gürültüsünü andırmıyor mu?

İyi bir iletişimin bazı sihirli formülleri vardır. Konuşma esnasında sözcükler kadar beden dili de önemlidir. Ne söylediğinizden çok nasıl söylediğinizdir önemli olan.

Kadınların iletişim kurma isteği ne yazık ki kötü bir etiketle tanımlanır: “Dırdır yapmak!” Yapılan araştırmalara göre kadınların günde ortalama 20 bin, erkeklerinse ortalama 7 bin kelime kullandığı görülmüş. Evrimsel olarak kadınların iletişim konusunda daha erken geliştiği, kız çocuklarının oyun oynarken erkek çocuklarına göre dili daha çok kullandıkları biliniyor. Toplumbilimcilerinin çalışmalarına göre erkek ve kadınların dil kullanımı ve iletişim kurma şekilleri arasında ortaya çıkan farklılıkların temelinde ise evrimsek süreçler kadar toplumsal değer yargıları ve cinsiyete bağlı rol beklentileri de etkili oluyor. Kadınlar iletişimi arkadaşlık ve anlaşılma üzerine kurarken erkeklerin iletişimde hiyerarşik davrandıkları öne sürülen savlar arasında. Yani bir erkek iletişim kurarken de üstünlük sağlamak istiyor. Elbette bu sav yaşa, eğitim durumuna, içinde bulunulan kültüre göre değişiklik gösteren bir durum; ancak Türk kültüründe kadın ve erkeğin yaşam içindeki rollerini belirleyen atasözlerimize kadar girmiş bazı yargılar var. Özetle söz konusu kadın ve erkek iletişini olunca biyolojik ve toplumsal pek çok faktör devreye giriyor.

Çiftlerin ortak bir gerçekliği inşa etmesi için iletişim kurması kaçınılmaz. Ancak her iki taraf açısından iletişim kurmanın farklı beklentilerle gerçekleştiğini de söyleyebiliriz. Farklı araştırmalar bu konuda değişik tezler ileri sürse de genel olarak erkeklerin ve kadınların bazı durumlar karşısındaki davranışları ve tavırları konusunda bazı genellemeler var.

Örneğin:
— Kadınlar üzüntülü olduklarında kendilerini iyi hissedebilmek için konuşma eğiliminde olurlar. Buna karşılık erkekler susmayı tercih eder.

- Kadınlar yüksek sesle düşünürler.

- İçtenlik ve paylaşımın artması için kadınlar konuşma ihtiyacı hisseder. Böylelikle yakınlık kurma ve yalnız hissetmeme isteği onları konuşmaya iter.

Erkeklere yönelik olarak iletişim kurma pratikleri ile ilgili ek bir parantez daha açmak istiyorum. Erkekler hislerini ifade etmek, sorunlarını paylaşmak ve hatta güzel bir haberi bile söylemek konusunda kadınlara göre daha fazla enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu tip bir şeffaflık onlar için kendilerini riske atmakla eşdeğer algılanır. Kadınlar açısından ise konuşmak onların daha güvende hissetmesini sağlamanın bir yoludur. Bu yüzden genellikle bir sorun ortaya çıktığında kadınlar konuşmaya daha istekli davranırlar. Bir anlamda kendi içlerinde çözemedikleri mevzuların ve korkuların üstesinden gelmesinin bir yoludur konuşmak.

Eşinizle ya da sevgilinizle ters düştüğünüzde ya da bir sorun hakkında konuşmaya kalktığınızda kaçıngan bir tavırla karşılaşmak can sıkıcıdır. Konuşmaktan kaçmak, sorunların çözümünü ertelemek sağlıklı iletişimin yolunu tıkar. Ancak bir de meselenin bilimsel boyutları var, bir şekilde orta yol bulunacak.

Sürekli tartışmak ve sürekli problemler üzerine konuşmak ilişkinizi korumak adına iyi bir yol değildir ancak mevcut sorunların üzerine hiç konuşmamak ve çözüm yollarını açmamak da en az bunlar kadar kötüdür. Bunu ilişkinizin ortasına gelip oturan bir file benzetebilirsiniz, herkes fili görüyor ama hiç kimse fil hakkında konuşmak istemiyor, hatta fil yokmuş gibi davranıyor…

Özellikle erkekler kadınlara nazaran problemler üzerine konuşmaktan daha çok kaçan taraftır. Genellikle de kadın cephesinde meseleler büyür ve bir anda patlayarak ortalığa saçılır. Öfke patlamaları tartışmaları aracından uzaklaştıran ve kırıcı olabilen manzaralar ortaya çıkarır. Bunları engellemek için neler yapacaksınız?

- Yumuşak başlangıçlar yapın.

Herhangi bir konuda fikir beyan ederken yumuşak bir şekilde başlayın. Ne kadar yumuşak ve sakin bir tonla konuşursanız karşınızdakinin sizi dinleme isteği de o denli yüksek olur. Sert sözlerle konuşmaya başlamayın, ilk cümleleriniz direkt suçlayıcı ifadeler barındırmasın. Öncelikle olumsuzluklardan bahsetmek yerine olumlu noktalardan bahsederek konuşmaya başlayın. Örneğin “Seninle vakit geçirmeyi çok seviyorum, bana iyi geliyorsun ancak senden haber alamadığımda merak ediyorum ve endişeleniyorum” ya da “ Seni seviyorum ve bunu sana doğru bir şekilde aktarabilmeyi diliyorum, bu karar hakkında ne hissettiğimi seninle açıkça paylaşmak istiyorum çünkü bu benim için çok önemli, “ Bu konuda senden farklı hissediyorum ve yine de konuşmaya devam edersek yaşadıklarımıza bir şekilde çözüm bulabileceğimize eminim” gibi cümleler kurmak karşınızdakinde empati uyandıracak ve karşılıklı bir iletişim için köprü olacaktır.

Negatif tavırlar ve sözcükler karşı tarafın savunma mekanizmalarını çalıştıracağından mümkün olduğunca pozitif ve sakin konuşun.

- Tartışmaya ara verin.

Konuşma esnasında hararet yükselir ve tartışma başlarsa ara verin. Her iki taraf açısından da durum sinirleri zorlamaya başladığında bir süre susmak, sakinleştikten sonra konuşmaya devam etmekte fayda var. Çünkü öfkeli olmak konuşmanın odağının kaybolmasına yol açar, söylenmek istenenler yanlış anlaşılabilir ve çözüm zorlaşabilir.

“Zor bir konuşma yaptığımızın farkındayım, belki biraz ara verip üzerine akşam yemeğinden sonra konuşalım mı?” şeklinde izin isteyin ve daha sağlıklı bir iletişim için zaman yaratın.

- Zamanlamayı iyi ayarlayın.

Konuşma yapacağınız zamanı ayarlamanız çok önemlidir. Özellikle yoğun geçen bir günün ardından yorgun argın eve gelmiş biriyle problem çözmeye çalışmak çok sağlıklı olmayacaktır. Bu yüzden meseleleri kendi içinizde büyütmeden sakince ve rahatça konuşabileceğiniz zamanı kollayın. Gergin, mutsuz, yorgun hissedilen bir gün yerine daha iyimser duyguların içinde olduğu bir zamanı seçmeniz karşı tarafa duygu ve düşüncelerinizin daha iyi bir şekilde geçmesini sağlar. Meşgul olduğu zamanlarda konuşmaya çalışmayın. Örneğin maç izlerken Ya da evin kirasını yatırırken söyledikleriniz havada buharlaşabilir.

- Saygı gösterin.

İkinizin de iki ayrı karaktere sahip olduğunu unutmayın. Kadınların ve erkeklerin düşünme biçimleri birbirinden farklıdır. Her konuda ortak fikirde olmanızı beklemek saçma olur, herkesin her konuda farklı değer yargıları olabilir. Her şeye aynı pencereden bakmıyor oluşunuz sizi kırdırmasın ya da hayal kırıklığına uğratmasın. Öncelikle durumun doğal bir sonuç olduğunu kavrayın ve reddedici bir tavır yerine daha kabullenici olun. Saygı çerçevesini aşmamaya özen gösterin. Ne kadar sinirlenirseniz de kırıcı laflar etmekten uzak durun. Abartılı ve agresif tavırlar sergilemeyin. Bağırmak, duygusal şantaj yapmak, sinir krizi geçirmek veya ayrılmakla tehdit etmek gibi aşırı davranışlar çoğu erkek tarafından olumlu karşılanmaz. Bu tip davranışlar ilişki için son derece zarar vericidir.

. Sürekli tekrar yapmayın, bir süre sonra karşınızdakinin konuya duyarsızlaşmasına neden olursunuz. Makul zamanlarda makul bir şekilde kendinizi ifade edin.

. Dinlenmediğinizi fark ettiğinizde konunun sizin için önemli olduğunu belirtin. İlgisini ve odağını size yöneltmesini sağlayın.

. Tatlım, takdir edilmediğimi ve benimle hiç ilgilenmediğini hissediyorum. Günde on iki saat çalışıyorum, evi temizliyorum ve çocuklarla ilgileniyorum. Bu beni yoruyor, lütfen benimle ilgilenir misin veya bana yardım eder misin?“ Erkeklerin böyle bir konuşma başlangıcına kayıtsız kalmaları çok zordur. İstediğiniz şeylerin nedenlerini mutlaka açıklayın.

. Suçlayıcı bir tavırla karşılaşan her erkek kendini kapatır. “Sen zaten beni anlamazsın, zaten senin umrunda mıyım?“ gibi yargı cümleleri yerine “Birbirimize odaklanmak için neden biraz zaman yaratmıyoruz, buna ihtiyacımız var sanki…” demeyi seçin.

. Eğer konuşma ciddi bir konu üzerindeyse, dinlemesi gerektiğini ona açıklayın.

. Erkeklerin konuşmada en çok tahammül edemedikleri şey konuyu dolandırarak anlatmaktır. Söylemek istediğiniz şeyi dolandırmadan, direkt ve açık bir şekilde söylediğinizde sizi dikkate almaları daha muhtemeldir. Erkekler kadınlara oranla daha doğrudan bir iletişime açıktır.

Uzman Psikolog
Esra Ezmeci’nin Kararı Ben Veririm Kitabından yazılmıştır.