Genelde kadınlar erkekler tarafından dinlenmediklerinden şikayetlenirler. İlgisizlik, kayıtsızlık, adına ne derseniz deyin erkeklere yakıştırılan etiketlerden bazıları bunlar olur. Erkeklerse genelde kadınların fazla konuşmalarından söz ederler ve hatta “dırdır yapmak”la etiketlerler kadınları.

Erkeklerin, konuşmadan kaçmaları, sıkılmaları kadınlar cephesinde anlattıklarının umursanmadığı hissi şeklinde kendini gösterir. Kadınların fazla konuşma çabasıyla erkekte bıkkınlıkla.

Erkeklerin sözcükleri kadınlardan daha az kullanmayı sevdiği aşikardır. Ancak konuşmaya, her şeyi dille ifade etmeye doğası gereği daha yatkın olan kadın, erkeğin bu tavrı karşısında kendisini belirsiz bir alanda bulur. Bu büyük belirsizlik alanı kadın için tedirgin edicidir.

Basit bir problemi çözmek için bazen fazla detaylı yapılan bir konuşmanın sonunda sadece kuru bir sözcük duymak bazen kadını çileden çıkarabilir. Kadınların beklentisi genelde kendisi gibi daha detaylı ve uzun açıklamalar duymaktır. Aksi halde kendisini değersiz ve umursanmıyor gibi hisseder. Kaygı ve merak dürtüsünü bastırmak isteyen kadınsa geri adım atması gerektiği yerde daha da fazla erkeği sıkıştırır. Zaten kendini sıkışmış hisseden bir erkeğin böyle bir tavırla karşılaşmasıysa çok daha büyük iletişim sorunlarının başlangıcı olur. İşte size erkek-kadın ilişkilerinde sıklıkla karşılaşılan bir kısırdöngü.

Bu tarz bir kısırdöngüden kurtulmanın ilk adımı haklılık - haksızlık algısını ortadan kaldırmaktır. Erkek ve kadın doğasından doğan farklılıkların iletişimimizde yarattıklarını unutup meseleleri krize sürüklemek yumurta mı tavuktan tavuk mu yumurtadan çıkar sorusunu tartışmak gibidir.

Erkekler, bir sorunla karşılaştıklarında hissettikleri olumsuz duygularla kadınlara göre daha zor baş ederler. Çünkü kadınlar yoğun duygular altındayken bile ortalama bir stres seviyesini koruyabilirler, erkeklerse yoğun duygular altındayken daha fazla stresli olurlar. Baskı altındayken kadının stresini yönetme becerisi erkeğe göre çok daha iyidir. Tartışma ya da problemler üzerine konuşurken stresini yönetemeyen erkeğin uzaklaşma ihtiyacının altında bu neden yatar. Kadınlar olumsuz duygular altındayken daha dayanıklıdırlar, problem çözme ve yönetme konusunda bu yüzden daha iyidirler.

Çevremize şöyle bir baktığımızda kadınların stresli zamanlarında genelde sıkıntılarını yakınlarındaki insanlara daha kolayca açtığını görürüz. Kötü bir olay yaşandığında hemen bir arkadaş aranır, kadın kadına dertleşilir. Kadınlar birbirine konuşarak ve dinleyerek destek olur. Çünkü kadınlar konuşarak rahatlamayı tercih ederler, çünkü anlaşılmak onlara iyi gelir. Konuştuklarında ve anlaşıldıklarını hissettiklerinde oksitosin ve östrojen hormonu salgılarlar ve bu da stres seviyelerinin düşmesine yardımcı olur. Gerçekten de konuştukça, kendimizi ve olayları daha etraflıca düşünür ve anlarız. Bu da olayların üzerimizdeki yıkıcı etkisini azaltmaya ve yeni çözüm yolları üretmemize yardımcı olur.

Pek çok kültürde erkeklerin duygularını dışa vurması bir zayıflık olarak görülür, “Erkekler ağlamaz!” söylemi bu yanlış algının bir sonucudur, oysa erkeklerin de duyguları vardır. Erkekler konuşmadan baş etme stratejilerinde kadınlara göre daha gelişmişlerdir. Konuşmayı sevmeyen erkeklerin başvurduğu stratejilerden em yaygını unutmaktır. Erkekler duygularını konuşarak dışa vurmak yerine, dikkatlerini dağıtıp konuyu ve duygularını unutarak stres seviyelerini düşürmeye çalışırlar. Hatta meselelerin üzerine konuşmayı gereksiz bulurlar. Bu onların sorunlarla başa çıkma stratejisidir. Erkekler stres başa çıkılmaz bir hal aldığında konuyu kapatıp stres seviyelerini düşürme eğilimindedirler. Bu yüzden problemler çözülmemiş olsa dahi genelde kadınları konuyu uzatmakla ve abartmakla suçlarlar. Kadınlar ise anlaşılma ihtiyaçlarını karşılayamadıklarında oksitosin hormonu salgılayamadıklarından stres seviyelerini düşüremezler. Nihayetinde durum bir kısırdöngüye hapsolur. Kısırdöngüden çıkmak için iki taraf da birbirine aslında ihtiyaç duydukları şeyi veremezler, çünkü ikisi de birbirine zıt çalışan eğilimlerin içinde olurlar. Kadın yapışmak erkekse çözülmek ister.

Erkekler yapıları gereği sıklıkla mağaralarına kaçma eğiliminde olurlar. Mağaraları onlar için gereklidir, orada güç toplarlar.

Buraya kadar anlatılanlarla şimdi artık erkeklerin stres yaratan bir durumda susmayı tercih ettiğini ve unutarak rahatladığını biliyoruz. Kadınların da konuşarak ve anlaşıldığını hissederek rahatladığını gördük. Bize düşense aklıselim davranmak, böyle durumlarda kadın ve erkek doğası her iki cins tarafından bilinir ve anlayışla karşılanırsa huzuru yakalamak çok da zor olmaz. Ancak dediğim gibi haklılık- haksızlık kavgasını bir kenara bırakarak… Unutmayın bu kitabı okumaya başlama nedeniniz aslında çözüme ulaşmak, sorunların üzerindeki gölgeyi kaldırmak, meseleleri çıkmazlara sokmak değil. Kadın ya da erkek fark etmez niyetimiz problemleri çözmek ve rahatlamaksa küçük de olsa bir adım atmalı ve işlerin içinden çıkılmaz, yıpratıcı bir hale gelmesini önlemeliyiz.

Burada erkeklerin imdadına testosteron koşar. Bir erkek konuşmaktan ve dinlemekten kaçarak olanları tamamen unutmaya niyetlense de içten içe suçluluk ve beceriksizlik hissetmeye başlar. Bu da onda östrojen hormonunun artmasına neden olur, devamındaysa depresyona benzer duyguların ortaya çıkmasına neden olur. Yani erkek aslında kaçmamış olur.

Peki, erkekler bu kısırdöngüden nasıl kurtulur?

Erkek, kadının kendini anlatmaya ihtiyaç duyduğu anda biraz sabredip onu dinlediğinde, anladığını gösterdiğinde, sarıldığında ve onu yatıştırmaya çalıştığında kadında oksitosin salgılanır. Kadında oksitosinin algılanması erkekte başarılı olma ve işe yarama, yani kahraman hissetme ihtiyaçlarını besler. Bu durumda erkek de testosteron salgılanmaya başlar. Erkekte testosteron hormonunun salgılanmasıyla stres seviyesi hızla düşer ve erkek kendini çok daha iyi hisseder.

Ya kadınlar?

Kadınlara burada düşen en önemli görev, suçlayıcı konuşmaların, erkekte östrojen salgılattığının farkında olmalarıdır. Erkeği konuşmada tutmak ve iletişimin verimini artırmak için yapılması gereken onu yaptığı en küçük şeylerde bile takdir etmektir. Erkek iyi bir şey söylediğinde, güzel bir fikir sunduğunda bunları gözden kaçırmamak ve “Mantıklı!” , “Çok iyi fikir!”, “Haklısın” gibi basit ama etkili tepkilerle karşılık vermek bu yüzden önemlidir. Takdir edilmek bir erkeğin buzlarını çözmede epeyce etkilidir.

Kadın ve erkek doğasına el olarak iletişimde etkili olan şeylerden biri de kişilik ve mizaç farklılıklarıdır. Kişilik tip dediğimizde iki çeşit insandan söz ederiz:

İçedönükler ve dışadönükler.

İçedönük insan tipi dünyayla olan ilişkisini yönetmenin gücünü kendi içinden alır. Onlar için dış dünyanın istek ve beklentileri zorlayıcıdır ve sıklıkla kendi başlarına kalabilmenin yollarını kovalarlar. İçedönükler fazla konuşmayı ve iletişim kurmayı yorucu bulurlar ve bir süreliğine de kendilerini olsa insanlarla beraber vakit geçirdikten sonra kendi köşelerine dönmek onlar için önemli bir ihtiyaçtır. Kendi kendilerine vakit geçirdiklerinde enerjilerini toplarlar ve onlar için aşırı sosyal ortamlarda bulunmak neredeyse bir işkence gibi olabilir.

Dışadönüklerse motivasyonlarını dışarıdan gelen etkilere bağlarlar, onlar için insanlarla sürekli etkileşim halinde olmak ve onlardan yorum almak, temas kurmak çok önemlidir. Dışadönükler her zaman fazla sosyaldirler, güçlerini dışarıdan gelen etkilerden alırlar.

Dışadönükler karar vermede ve kararlarını uygulamada daha hızlıdırlar. Eğer ortada bir plan varsa en hızlı uygulamaya geçenler dışadönüklerdir. İçedönüklerse her zaman daha temkinli olurlar, onlar bir ölçüp biçme ustasıdır. Dışadönüklerin sosyal çevresi daha kalabalıktır, hızlı arkadaşlık kurarlar, içedönüklerse insanlarla zor iletişim kurar, belki bir elin parmağını geçmeyecek sayıda arkadaşları vardır, onlar az ama derin ilişkileri tercih ederler.

Dışadönük insanlar, duygusal olarak daha güçlü olurlar, özgüvenleri yüksektir. Genellikle flörtleri ilk başlatanlardır. İçedönüklerse daha hassastır, ilk adımı karşı taraftan beklerler. Tavşan dağa küsmüş dağın haberi olmamış deyimindeki tavşan bilin bakalım kim? İçedönükler duygularını ifade etmekte zorlanırlar, biraz anlaşılmayı bekleyen taraf olduklarından sessiz sedasız çekip gitme eğilimleri de baskındır.

Bazen susan her zaman erkek olmaz, içedönük bir kadın da konuşmaktan çok susmayı tercih edebilir. Ya da dışadönük bir erkek kadına göre daha girişimci ve problem çözme konusunda daha maharetli olabilir.

İki farklı insan tipi sıklıkla birbirini yanlış anlayabilir. Kendi köşesine çekilmek isteyen bir içedönük her zaman problemden kaçıp kurtulma peşinde değildir, o kendi içsel enerjisini yükseltmenin derdindedir. Benzer şekilde sürekli başkalarıyla iletişim halinde olan bir dışadönük aldatma düşüncesinde olmayabilir, o diğer insanlarla sosyalleşerek var olduğunu hisseder, hepsi budur.

Eğer bir ilişki içindeyseniz ya da birini tanımaya çalışıyorsanız, zihninizde çözümleyemediğiniz, oturtamadığınız şeylere bir de tipler çözümlemesi üzerinden bakın. Hoşlandığınız ya da sevdiğiniz kişi hemen harekete geçen biri mi? Yoksa herhangi bir durum karşısında biraz duraksıyor ve geç mi yanıt veriyor? Onu dışarıya çıkarma konusunda çokça zorlama ihtiyacı içinde misiniz? Yoksa fazlasıyla arkadaş canlısı mı? Kendisini tatmin etmenin yolu insanlarla sürekli iletişim halinde kalması mı? Peki ya siz ne durumdasınız?

Uzman Psikolog Esra Ezmeci’nin “Kadınlar Sıcak, Erkekler Soğuk Sever” Kitabından yazılmıştır.