Toplumsal açıdan ilişkilere baktığınızda kadın ve erkekler için hazır biçilmiş roller olduğunu görürsünüz. Örneğin kadın dişi kuştur, erkek ise eve para kazanıp getirmesi gerekendir. Kadın çocuklarının anası olmalıdır, evini beklemelidir, erkek ise çapkınlık yapabilecek özgürlüğe sahiptir.

Nasıl bir ailede yetişmiş olursanız olun kültürel olarak bu saydığım ifadeler çoğunuz için tanıdıktır. Hatta küçüklükten itibaren okuduğumuz çoğu masalda bile kadın ve erkek kahraman için çizilen yollar aşağı yukarı bellidir.

Çocukluktan itibaren aldığımız kültürel kodlar ne yazık ki ilişkilere bakış açımızı da dar bir alana hapseder. Yeni bir ilişkiye başladığınızda anne babanızdan öğrendiklerinize uygun bir ideal ilişki yaratma hayaliniz vardır. Hatta bunlar olumsuz bile olabilir. Örneğin çocukluğunuz sürekli anne babanızın tartışmasını izleyerek geçtiyse sizin de kuracağınız ilişki de çatışmanın olağan bir şeymiş gibi yerleşik olması muhtemel olacaktır.

Özetle yaşadığınız ilişkinin kodlarının çoğunu geçmişinizden alırsınız ve siz farkında olmasanız da bu kodlar içerilerde bir yerde her zaman çalışır.

Klasik kabullerden birisi de erkek kadından her anlamda daha üstün olmalı, daha zengin olmalı, daha yetenekli olmalı gibi düşüncelerdir. Peki gerçekten de bu böyle olmak zorunda mıdır?

Elbette bu sağlıklı bir ilişki bilinci geliştirmemenin bir ürünüdür. Sizden daha yetenekli, daha zeki ya da daha zengin biriyle olmanın size ağır bir külfet yaratacağını düşünüyorsanız bu sizin düşük özgüveninizle ilgili olabilir.

Özgüven eksikliği karşınızdaki insanı gözümüzde aşırı büyütmenize yol açar. Bu aşırı büyütmeden dolayı kendinizi güvensiz hissedersiniz. Herkesin hayat yolculuğunun farklı olduğunu hatırlayın. Herkes farklı deneyimlerden geçerek büyür hayatta, kimi çok şanslıdır ve dilediği tüm imkânlara erişebilir vaziyettedir. Kimi ise şansını kendisi yaratmak zorundadır çünkü hayatta kalmasının başka bir yolu yoktur.

Eğer hayata bir koşu gibi bakarsak kimimizin çok gerilerden gelip önde olanların çoğunu geçip ilerlediğini görürüz. Dolayısıyla bulduğunuz hayatın içinde edinemedikleriniz ve ulaşamadıklarınız büyük bir haksızlıktır. Kimse insan olarak kimseden üstün ya da daha güçlü değildir. Eğer kendinize yönelik bir özgüven eksikliğinden mustaripseniz bunun üstesinden gelmenin yolları vardır.

- Düşük benlik algısı genellikle yaşamın erken yaşlarında başlar. Örneğin, çevrenizden sürekli olumsuz eleştiri alırsanız ve yaptığınız şeyler için azarlanırsanız bu olumlu bir öz imaj edilip kendinden emin bir yetişkin haline gelmenizi engeller. Bu nedenle, kendinize olan güveninizi artırmaya yardımcı olmak için kendinize olan güveninizi artırmaya yardımcı olmak için kendinizdeki olumlu özellikleri, sevdiğiniz yönleri düşünerek benliğinizde yarattığınız yanlış algıyı düzeltmeye çalışın. Ve sizi siz olduğunuz için seven, sizi pozitif anlamda pekiştiren insanlarla bir çevre kurmaya özen gösterin.

- Kendinizi başkalarıyla kıyaslamaktan vazgeçin. Kıyaslamak, yalnızca olumsuz bir öz imaja yol açmaz, kötü benlik algısı, strese, işinizi ve ilişkilerinizi hem fiziksel hem de zihinsel olarak etkileyecek endişelere yol açar. Siz başlı başına bir hazinesiniz, kendinizi başkalarıyla kıyaslamaya hiç ihtiyacınız yok buna inanın.

- Başkaları için değil önce kendiniz için bakımlı olun. Güzel kıyafetler giyinmek, düzenli beslenmek, spor yapmak, makyaj yapmak, bakımlı olmak, bunlar kulağa basit gibi gelse de kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olurlar. Kendi yaşam alanınızı konforlu ve çekici bir hale getirmek ruh halinizi iyileştirmeye yardımcı olur.

- Kendinizi ilişkinizde hangi konularda eksik görüyorsunuz o yanlarınızı tamamlamaya çalışmak sizi güçlü bir insan haline getirir. Kendinizi başkalarıyla kıyaslamak yerine, kendi kendinize mutlu olmanın ve kendinizi sevmenin yollarına odaklanmanız özsaygınız ve ilişkiniz için çok önemli bir adımdır.

Uzaman Psikolog
Esra Ezmeci’nin “Kararı Ben Veririm” kitabından yazılmıştır.