Gençler Neden Kötü Kararlar Verir?

Gençler, ergenler… Zaman zaman mantıksız kararlar verebiliyorlar. Bir arkadaş eğlencesinde kendini kaybedebiliyor, tuhaf kıyafetler tercih edebiliyor. Neden gençlerde yanlış karar alma eğilimi oldukça yüksek? Bu gençler neden mantıksız kararlar veriyor?

Nedenini şimdi biliyoruz: Beyinde karar vermeyi kontrol eden alanlar, yetişkinliğe kadar yeterince gelişme göstermez.
Bir gencin gelişmekte olan beyni, o genci karar verme süreçlerinde hatalı seçimlere itebilir. Bu seçimlerin sonuçlarını göz önünde bulundurma yetisi ise henüz pek ortalarda görünmez.
Bu durumda ebeveynler, gençlerin iyi karar verme becerilerini öğrenip uygulamalarına nasıl yardımcı olabilir?

Gençlerin Bildikleri ve Yaptıkları Arasındaki Fark

Çoğu çocuk, erken yaşlardan itibaren “doğru” ve “yanlış” davranışları seçebilmeye başlar. Dil geliştikçe, çocuklar belirli davranışların istenmeyen olmasının net nedenlerini anlayabilirler.
Ancak baskı altındayken ve akranlarının dikkatlerini üzerlerine çektiklerinde, çocuklar ve gençlerin hata yapma ihtimali artar.
Gençlerin ne bildikleri ve ne seçtikleri arasındaki fark, “soğuk” ve “sıcak” durumlarla açıklanabilir. Soğuk durumlar, düşük duygusal uyarılma zamanlarında yapılan seçimlerdir. Bu dönemlerde, gençler mantıklı ve akılcı kararlar verebilirler.
Sıcak durumlar ise bu gençlerin yüksek duygusal uyarılma dönemlerinde gerçekleşir. Heyecanlı, endişeli veya üzgün oldukları haller gibi.
Sıcak durumlarda gençler genellikle kendilerini kontrol altına alamaz ve sonuçları göz önünde bulunduramazlar. Bu sebeple risk alma ihtimalleri oldukça yükselir.
Duygusal uyarılmanın karar verme üzerindeki etkisi, örneğin çok fazla alkol alma ile ilgili olumsuz sonuçları ‘yalnızca’ arkadaşları ile paylaşmalarında görülebilir.

Gençlerde Yanlış Karar Vermenin Biyolojisi

Beyin çalışmaları, karar verme, dürtü kontrolü, duygusal tepkiler ve dolaylı düşünmeden sorumlu frontal lobun, yirmili yaşların ortalarına kadar gelişimini tamamlamadığını gösteriyor.
Beynin gelişimi ile sıcak hallerde zayıf seçimler yapma riski arasındaki ilişki, psikososyal olgunluk olarak adlandırılır.