![]() |
İnsan kozasından ne zaman çıkar?
https://x.com/guzun4rgoksu/status/2123442881989874075/photo/1[/IMG] Ölü durumda olan, ardından kendisini dirilttiğimiz ve insanlar arasında onunla yürüdüğü bir ışık verdiğimiz kimsenin durumu karanlıklar içinde olan ve oradan çıkmayan kimse gibi midir? İşte böylece gerçeği örtenlere yapmakta oldukları süslü gösterildi. Enam 122 İpek böceği kendi bedeninden çıkardığı doğal ve organik ince liflerle çevresine bir koza örer, dışarda ne olup bittiği ile ilgilenmeksizin içerde bir tür yeniden yapılanma sürdürecektir. Koza bu dönüşümün güvenli alanıdır ve vakti geldiğinde koza delinecektir. Doğadaki koza dönüşümü korur ve güvence altına alır. Peki ya insanın düşünceleriyle ördüğü kozası onun dönüşümünü engelliyorsa? Çünkü insanın kozası bazen inorganik materyallerden örülebilir. Evde duyduğu hükümler, okulda ezberlediği doğrular, çevresinden devraldığı dogmalar, film ve dizilerde gördüğü ve gerçek sandığı sanrılar, haberlerde rastladığı popüler ve magazinel bilim kesitleri, geçmiş ideolojiler ve çeşitli fikirler zihninin çevresinde görünmez bir örgü kurabilir. İnsan bu örgünün içinde kendini güvende de hissedebilir. Ama kozasını ördüğü malzemesi ya içinden çıkamayacağı bir yapıya dönüşürse? Bugünün kozası çok daha kalın işleniyor. Sinema, eğlence, moda, spor, finans, haber, politika, felsefe ve popüler bilim endüstrileri durmaksızın imgeler, kahramanlar, korkular ve arzular üretiyor. Bir film kiminle özdeşleşeceğimizi, bir haber neye öfkeleneceğimizi, bir reklam neyin eksikliğini hissedeceğimizi veya finans anlatıları neden paraya bağımlılı olmamız gerektiğini telkin edebiliyor. Mesela spor müsabakaları özellikle erkeklerdeki tüm tutkuları, boş zamanları ve aidiyetleri yönetiyor. Popüler söylemler de dünyayı yorumlama dilimizi biçimlendirebiliyor. Bu dışsal veriler eleştirel süzgeç olmadan tek yönlü hale geldiğinde içerik akışı insanın iç sesini bastırabiliyor. Klasik algoritmalar tepkiyi ölçüyor, sonraki görüntüyü seçiyor ve tepkiyi yeniden tekrar tekrar ölçüyor. Böyle bir ortamda hakikat en çok karşılaşılan görüntüyle karıştırılabiliyor. Tekrarın gücü kanıtın gücünün yerini alabiliyor, kalabalığın görüşleri düşüncenin doğrulaması sayılabiliyor. Ve algoritma empoze edilen fikirlerden hangisini beğendiğimizi tespit ederek etrafımızı onunla örüyor. İnsan kendi zihninin kapılarını kimin açıp kapattığını sormayı çoğu zaman unutur. Kişi seçim yaparken o seçimin kendi beğenisi mi yoksa ona dayatılan sanal bir beğeni mi olduğunu ayırt edemez. İpek böceği kozasının malzemesini kendi bedeninden çıkarır. Modern insanın kozasının önemli bir bölümü ise dışarıda endüstriyel düzeneklerle hazırlanır. Bu anlamda koza artık inorganiktir, ölçülmüş dikkat, tasarlanmış arzu, paketlenmiş kanaat ve tekrar tekrar sunulan imgelerle bir koza öreriz. Doğadaki koza elbet bir vakitte açılmak üzere örülür, insanın algı kozası ise her gün biraz daha kalınlaşabilir. Sürekli yenilik tüketmek gerçekten yenilenmek anlamına gelir mi? Bir tohumun çatlaması, suyun akışı, yaprağın damarları ve göğün düzeni. Doğa gözlem ve karşılaştırma isteyen verilerle doludur. Gerçeklikle temas eden zihin kendi beklentisini de test etme fırsatı bulur. Bir bilimsel çalışma ya da belgesel de hakikate pencere açabilir. Belirleyici olan gördüğümüzü ne kadar analiz edebildiğimizdir. Belki de insan kozasının ilk çatlağı bilgideki yanılabilirliği ilk fark ettiği anda oluşur. Kuran'da bu koza çatlağını anlamanın en iyi yolu insanın en eski düşünce alışkanlıklarından birine yani atalarının yolunu sorgusuz sualsiz izlemeye yöneltilen eleştiridir. Ya ataları akletmemiş ve doğru yolu bulamamışlarsa? Bu soru kuşaktan kuşağa aktarılan kozanın merkezine dokunacaktır. - Ya bize sunulan filmlerdeki içerikler bizi yanıltmak için kurgulandıysa? - Ya spor müsabakaları vaktimizi çalmak ve beğeniler ve fanatiklikler üreterek parasal değer yaratmak üzerine planlandıysa? - Ya moda endüstrisi insanların kendilerini sürekli eksik hissetmelerini sağlayarak tüketimi körüklüyorsa? - Ya popüler bilim bilginin sınırlarını sorgulatmak yerine belirli bilimsel yorumları tartışılmaz doğrular olarak benimsetiyorsa? - Ya eğitim sistemi insanın merakını geliştirmekten çok hangi soruları sorması ve hangi cevapları vermesi gerektiğini öğretiyorsa? - Ya sanat endüstrisi insanın estetik algısını ve yaratıcılığını özgürleştirmek yerine neyi güzel, değerli ve anlamlı bulacağını belirleyen bir otoriteye dönüştüyse? - Ya siyaset insanların ortak sorunları çözme amacından uzaklaşıp sürekli karşıt kimlikler ve düşmanlıklar üretmek için kullanıyorsa? - Ya insanların özgürce yaptıklarını düşündükleri tercihlerin önemli bir bölümü çok önceden başkaları tarafından hazırlanmış seçenekler arasından yapılıyorsa? Ya modern insanın kendisini meşgul ettiği şeylerin büyük bölümü kendisiyle ve doğayla kurabileceği bağı giderek zayıflatıyorsa? Ya bunları atalarımızdan öğrenmiş ve sorgulamıyorsak? Nahl 78 insanın dünyaya hiçbir şey bilmez halde gelişini hatırlatır, işitme, görme ve fuad yetilerinin verilmesinden söz eder. Peki duyduğu her sözü tekrar eden zihinle sözü tartan zihin aynı sonuca varır mı? Görmekle fark etmek arasında kaç katman vardır? Zümer 18 sözü dinleyip onun en güzeline uyanları öne çıkarır ve onları ince kavrayış ve öze inme becerisi gösteren öz sahipleri olarak anar. Sözün en güzeli ise Kuran ayetleridir. İnsan seyircilikten, pasiflikten, eylemsizlikten çıkar ve duyduğu sözlerin üzerinde hüküm kurabilen bir özneye dönüşebilirse kozayı içerden zorlamaya başlayabilir. Başta verdiğimiz Enam 122 ise kozadan çıkmayı başaran ile başaramayanı kıyaslar. Bir insan hareket ediyor, konuşuyor, alışveriş yapıyor, gündemi takip ediyor, eğleniyor, yiyor, içiyor ve gülüyor olduğu halde karanlıklar içinde kozasını delememiş olabilir mi? Ya bu insan yaşan ölü ise? Bir kelebek kozadan ilk çıktığında kanatları henüz kırılgan olabilir, açılıp sertleşmeleri gerekir. İnsanın zihinsel özgürleşmesi de buna benzer. Soru sormak bazen garipsenmeye, eleştirmek bazen alışılmış çevreyle gerilime, hakikati telkin etmeye çalışmak yalnızlaşmaya neden olabilir. Bu kırılganlık geçicidir. Kelebek uçmayı öğrenecektir. O kitapta böyle yazıyor, o hoca böyle diyor tartışmalarının içinde boğulmak yerine kendi aklımızla neyi görebildiğimizi hiç düşündük mü? İpek böceğinin kozasında ortalama standart bir çıkış vakti vardır. İnsan ise bazen 30'unda, bazen 40'ında, bazen 60'ında bazen 80'inde kozadan çıkmayı becerebilir. Ya hiç beceremeyenler? Bizim sandığımız düşüncelerin kaçı gerçekten bize ait? Ya kozadan çıkmanın ateşleyicisi kendi aklımızsa? Kuran ile aydınlanmamız dileği ile. |
| Forum saati; Türkiye'ye göre ayarlanmış olup, şu an saat: 00:11. |
Powered by vBulletin® Version 3.8.11
Copyright ©2000 - 2026, vBulletin Solutions Inc.
Navbar with Avatar by Motorradforum