Çizgili görüntüleriyle herkesi kendilerine hayran bırakmayı başaran zebralar sizce siyah çizgili beyaz mı yoksa beyaz çizgili siyah mı?

İlk bakışta bunun tam tersi doğru gibi görünse de zebralar beyaz çizgili siyah hayvanlardır.

Birçok zebranın siyah çizgileri karnında ve bacaklarının iç kısmında biter, geri kalanı beyazdır. Ancak zebra söz konusu olduğunda görünüş aldatıcıdır.

Zebranın hem siyah hem de beyaz olan tüm kürkü, melanosit hücreleri içeren foliküllerden büyür.

Bu hücreler tüm hayvanlarda bulunur ve esas olarak deri ve saça renk veren pigmentin üretilmesinden sorumludurlar. Her iki durumda da melanosit hücreleri dışarıdan görülebilen melanin pigmentini üretir.

Zebralarda, kimyasal haberciler hangi melanositlerin kürkün hangi bölümüne pigment vereceğini belirler ve böylece zebranın siyah beyaz desenini oluşturur.
Zebralarla ilgili önemli olan, beyaz kürklerinin melanin yokluğunu temsil etmesidir; beyaz kendi başına bir pigment değildir. Beyaz çizgiler sadece pigment yokluğu nedeniyle var olduğundan, siyahın bir zebranın 'varsayılan' rengi olduğu anlaşılmaktadır.

Tüm o kürkün altında, zebraların derisi de siyahtır.

Çizgileri olmayan traşlı bir zebra, tamamen siyah bir hayvan olarak neredeyse tanınmaz hale gelebilir.

Kafalardaki soru işaretleri giderildi. Ancak: araştırmacılar hala zebraların neden çizgili olduğundan emin değiller.

Zebraların incelenmesi tarihinde, araştırmacılar zebraların neden çizgili olduğuna dair kamuflajdan yırtıcılara karşı korunmaya ve insan parmak izi gibi benzersizlik işaretlerine kadar değişen açıklamalarla en az 18 farklı teori öne sürmüşlerdir.

Ekolog Tim Caro 2019'da BBC Future'a verdiği demeçte, 'İnsanlar yüz yılı aşkın bir süredir zebra çizgileri hakkında konuşuyor, ancak bunu daha iyi anlamak için gerçekten deneyler yapmak ve konu hakkında net bir şekilde düşünmek gerekiyor' dedi.

Caro, Birleşik Krallık'taki Hill Livery'de bir zebra sürüsünü incelerken, atlara siyah-beyaz çizgili kıyafetler giydiren ve çizgilerin amacı hakkında fikir edinmek için onları zebralar ve sahte çizgileri olmayan atlar arasında serbest bırakan bir ekip hakkında yorumlarını aktardı.

Son zamanlarda yapılan çalışmalar, zebraların çizgileri için olası teorilerden birkaçını test etmeye odaklanmıştır; bunlardan en popüler olanları ısıran sineklerden korunma ve termoregülasyondur. Caro ve diğerleri tarafından 2014 yılında yapılan bir çalışmada, ısıran sineklerin yoğun olduğu bölgelerde hayvanların üzerindeki çizgilerin daha yaygın olduğu, bunun da ısıran sineklerin çizgili veya siyah-beyaz bir yüzeyi konmak için güvenli bir yer olarak görmekte zorlandıkları anlamına gelebileceği bulunmuştur.

Hill Livery'de de çizgili postu olan zebralara ve atlara, çizgili postu olmayan atlara göre daha az sinek konmuştur.

Bu, şerit meselesiyle ilgili en çok test edilen teorilerden biri olsa da, tüm bilim insanları ikna olmuş değil. Emekli hayvan laboratuvarı teknisyeni Alison Cobb BBC Future'a yaptığı açıklamada, ısıran sineklerden kaçınmanın çizgiler gibi evrimsel bir özelliği tetikleyecek kadar önemli olduğunu düşünmediğini söyledi.

Cobb, siyah çizgilerin sabah soğuğunda zebraları ısıtmak için ısıyı emdiğini ve beyaz çizgilerin öğleden sonra sıcağında zebraları serinletmek için ışığı yansıttığını öne süren termoregülasyon teorisini tercih ediyor.

Hangi teorinin doğru olduğunu belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.

Zebraların neden çizgili olduğuna dair bir cevap beklemek zorunda olsak da, en azından artık gerçekten hangi renkte olduklarına hemfikiriz.