Küçük Amélie veya Yağmurun Karakteri (Little Amélie or the Character of Rain)
Yazar Amélie Nothomb’un otobiyografik romanından uyarlanan "Küçük Amélie veya Yağmurun Karakteri", Japonya’da Belçikalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen minik kahramanımızın kısa ama öz bir büyüme hikâyesini (bildungsroman) konu alıyor. Kutsal bir rakam olan üçlerle örülü bu hikâyede Amélie, ailenin üçüncü çocuğudur ve film bizi onun doğumundan üç yaşına kadar olan yolculuğuna çıkarır. Üç yaş, Japon kültüründe bir çocuğun tanrılar katından sıradan insanların dünyasına indiğine inanılan yaştır. Bu çocuksu kutsallık için kullanılan kelime okosama yani "kutsal/yüce çocuk"tur. Maïlys Vallade ve Liane-Cho Han yönetmenliğindeki film; bizi bu en erken büyüme evresinin ruhuna neşeyle, kültürlerarası gözlemlerle ve zaman zaman sarsılmaz bir duygusallıkla götürüyor.

Bebek Amélie (Loïse Charpentier) akranlarına göre yavaş gelişir: Yürümeyi de konuşmayı da geç öğrenir. Ancak bir parça Belçika beyaz çikolatasının tetiklemesiyle bir kez konuşmaya başladığında, neredeyse anında muazzam bir akıcılık kazanır. Film, küçük çocukların gerçekliğin dinamiklerine dile getirebildiklerinden çok daha hakim oldukları fikrini ele alıyor ve başrolüne bu farkındalığı ifade edebilecek bir kelime dağarcığı sunuyor. Amélie; sevgi dolu bir bağlılık, sınırsız bir merak ve hatta sırf abisinin tipik sataşmalarına misilleme olarak adını söylemeyi reddedecek kadar tatlı bir inatla hareket eder.

Evde koşturan üç küçük çocuk olunca, ebeveynlerin bir yardımcıya ihtiyacı doğar. Ev sahipleri Kashima-san (Yumi Fujimori), hizmetçi ve dolayısıyla mürebbiye rolünü üstlenen Nishio-san'ı (Victoria Grosbois) onların yanına yerleştirir.

Ancak savaş travması yaşayan Kashima-san, duygusal bağların kurulmasından ziyade Nishio-san'ın mülkün bakımını eksiksiz yapmasıyla ilgilenmektedir. Nishio-san ve Amélie arasındaki bağ derinleştikçe, film hem kültürlerarası ilişkilerin mucizelerini hem de kuşaklar arası karmaşıklığını anlatan bir hikâyeye dönüşür.

Filmin göz alıcı 2D animasyonu, Amélie’nin filmin de yaşamın temel niteliği olarak tanımladığı o fal taşı gibi açılmış meraklı bakışlarıyla örtüşen cömert ve sıcak bir atmosfer yaratıyor.

Filmin temel taşı ise "hayret ve merak" duygusu; bunu da harika bir şekilde başarıyor. Amélie için elektrikli süpürge muazzam bir canavardır; gündelik hayatın içinde büyüleyici bir neşe gizlidir ve bir öfke nöbeti geldiğinde bunun boyutu sınırsızdır. "Küçük Amélie veya Yağmurun Karakteri", duyguların ve merakın küçük bir çocuğu nasıl ayakta tuttuğunu (mantık ve pratiklik araçları bilinci şekillendirmeye başlamadan hemen önce) öne çıkararak cazibesini mükemmel bir şekilde yansıtıyor. Amélie ile Nishio-san arasındaki ilişki o kadar şefkatli ve tatlı ki, bana çocukluğumda bakıcımla geçirdiğim anları ve kendi kültürlerarası ilişkimizin bugün beni nasıl şekillendirdiğini hatırlattı.

Ancak filmin yetersiz kaldığı nokta ton dengesini sağlamak.

Zaman zaman duygusallık aşırı ağdalı bir hal alıyor ve ciddi olmaya çalıştığında bunu yarım yamalak yapıyor. Bir sahnede Nishio-san yemek yaparken savaş yıllarına geri döner; patlamalardan bahsederken tencere taşar, enkazı kazıdığı anıları anlatırken elleri pirinci karıştırmaya devam eder.

Biçimsel olarak bu sahne harika olsa da, ton açısından aniden belirir ve bu tür anılardan beklemediğiniz bir duygusal mesafe taşır. Filmin duygusal çeşitlilik piyonu olan Kashima-san karakterine gelince, kendisi oldukça yüzeysel bırakılmış.

Tavrını biliyoruz ama geçmişini bilmiyoruz; bu da onunla bağ kurmayı zorlaştırıyor. Film onu huysuz ve belki de kırgın biri olarak sunuyor; onun travmatize olduğunu ve sunulandan daha karmaşık bir karakter taşıdığını anlamayı seyircinin empati yeteneğine bırakıyor.

"Küçük Amélie veya Yağmurun Karakteri", nostaljide ustalaşıyor ve Japonya manzarasını başroldeki çocuğun gözlerinden bir merak ve fantezi oyun alanına dönüştürüyor.

Yer yer tekrara düşse de, filmin romantizmi hikâyesinin tanrılaştırılmış temellerini hatırlatıyor. Büyüme çağındaki kültürlerarası etkilerin derinliğine yazılmış bir sevgi mektubu olan yapım, karşılıklı anlayış fırsatlarına da göz kırpıyor.

Hepimizin geride bıraktığı ve ancak kendi çocuklarımız aracılığıyla yeniden yaşayabileceği o döneme dair şefkatli bir yolculuk sunan film, bazen fazla zorlasa da masumiyetin sıcaklığına sığınmak istiyor.

Çeviri: Leydihan