Pixar, 2008 yapımı Wall-E ile çocuk animasyonu kalıplarını tamamen yıkarak 2805 yılının yıkıma uğramış, çöp yığınlarıyla kaplı Dünya’sına cesur bir ayna tutuyor.

Film, savaşla değil; aşırı tüketim, kontrolsüz atık ve çevre felaketiyle tükenmiş bir gezegeni resmediyor. Dünya, insanlığın terk ettiği sararmış bir enkaza dönüşmüşken, yörüngeyi saran uzay çöplerinin arasında neşeli bir parçanın duyulması, yapımın eleştirel mizahını ve trajikomik tonunu ilk saniyeden itibaren gözler önüne seriyor.

Metruk gezegende yalnız kalan temizlik robotu Wall-E (Waste Allocation Load Lifter – Earth class), insanlığın artıklarını toplarken kendi küçük dünyasını inşa eder. Eski eşyaları biriktiren bu sevimli robotun en büyük hazinesi, 1969 yapımı Hello, Dolly! filmidir. Tüketim çılgınlığının bittiği yerde beliren bu aşk arzusu, keşif robotu Eve’in gezegene inmesiyle hayat bulur. Filmin ilk yarısında neredeyse hiç diyalog kullanılmaması, görsel anlatımın ve duygu aktarımının sinema tarihindeki en başarılı örneklerinden birini sunar.

İnsanlığın sığındığı "BNL" şirketine ait devasa uzay gemisindeki yaşam ise modern kapitalizme ve dijital bağımlılığa yöneltilmiş sert bir eleştiridir:

Hareket etmeyen, ekranlara bağımlı ve koltuklarından kalkamayan insanlar obezleşmiş, temel becerilerini kaybetmiştir.

Sorgulama yetisini kaybeden kitleler, sistemin ve yapay zekanın sunduğu konfor içinde tamamen pasifize olmuştur.

Tipik animasyonların aksine, Dünya sahnelerinde kullanılan kirli, mat ve gri tonlar, çevre felaketinin ciddiyetini doğrudan hissettirir.

Çöp yığınları arasından filizlenen tek bir yeşil bitki, hem insanlığın silkelenip özüne dönmesi için bir kıvılcım hem de Dünya'ya dönüşün anahtarı olur. Stanley Kubrick’in 2001: A Space Odyssey başyapıtına ve ikonik yapay zeka figürlerine belirgin saygı duruşlarında bulunan Wall-E, sadece bir animasyon değil; bilimkurgu sinemasına yön veren, çevre ve insanlık üzerine zamansız bir başyapıttır.

Yazan: Leydihan