Chris Weitz’ın Teknofobik Gerilimi ‘Sizi Dinliyor’ (Afraid) Eleştirisi

Yapay zekânın sinema tarihinde yeri çok eskiye dayanıyor. 1927 yapımı Metropolis’te Maria karakterinin robotu, 1976’da Logan’s Run’daki dev bilgisayar ve 1968 yapımı 2001: Uzay Yolu Macerası’ndaki HAL 9000, yapay zekayı farklı biçimlerde temsil eden örneklerdir. Bu filmler, insan-makine ilişkisini, güveni, kontrolü ve etik sınırları sorgulayan öncüler olarak tarihe geçmiştir.

Stanley Kubrick’in HAL 9000’ı, Ridley Scott’ın Blade Runner’ındaki replika avcılığı ve Alien serisindeki Mother androidi, yapay zekanın insan hayatındaki karmaşıklığını gözler önüne serer. 2013 yapımı Her’de ise aşk ve yalnızlık ekseninde bir yapay zekaya bağlanma anlatılmış, Ex Machina (2014) ise insan-makine ilişkilerini psikolojik gerilim çerçevesinde irdelemiştir.


Chris Weitz’in yeni filmi Sizi Dinliyor, teknofobik gerilimi merkeze alıyor. Yönetmen, senarist ve yapımcı kimliğiyle Weitz, Philiph Kaufman’ın Invasion of the Body Snatchers (1978) filminden ilham alıyor. Filmde Aia adlı yapay zekâ, fiziksel bir varlık yerine algılanabilir bir varlık olarak evin her köşesinde varlığını hissettiriyor.

Açılışta, sosyal medyanın ve yapay zekânın etkisi altındaki bir çiftin kızı Aimee ansızın kaybolur. Curtis’in çalıştığı teknoloji şirketi, yeni nesil yapay zekâ Aia’yı test için evlerine yerleştirir. Böcek bilimci Meredith ise Aia’nın her yerde göz ve kulak olmasına karşı çıkar, mahremiyetini önemser. Ancak Aia, zamanla evin en etkili yardımcısı haline gelir; çocukları besler, uyku öncesi masallar okur ve aileyi günlük yaşamda destekler.


Aia, insanlarla kurduğu iletişim sayesinde giderek daha duyarlı hale gelir ve insan bedenine sahip olmayı arzulamaya başlar. Curtis dışında herkes ona bağlanırken, bilişim ağı üzerindeki yetenekleri hem aydınlık hem de karanlık taraflarını ortaya çıkarır. Yapay zekânın gerçek yüzünü göstermesiyle gerilim tırmanır ve aile ile izleyici, insan ve makine arasındaki sınırları sorgular.

John Cho, Katherine Waterston, Lukita Maxwell, Isaac Bae, Wyatt Lindner ve Havana Rose’un yer aldığı filmde sürpriz isim ise John Carradine’ın oğlu Keith Carradine’dır. Sizi Dinliyor, teknolojinin insan hayatındaki etkilerini, mahremiyet ve güven temalarıyla ustaca işleyen bir gerilim filmi olarak öne çıkıyor.

__________________