Odysseia destanı, ünlü yönetmen Christopher Nolan'ın yorumuyla yeniden hayat buldu. The Odyssey filmi henüz vizyona girmeden önce bile hakkında çok şeyler yazılıp çizildi. Bugünlerde ise filmi izleyenlerden tarih, moda, edebiyat, mitoloji hakkında pek çok yorum geliyor. Filmin detaylarını da saatlerce incelemek ve üzerine tartışmak mümkün.

Fakat herkesin, film boyunca dikkatinden kaçmayacak bir ayrıntı var: Filmin ana temasını oluşturan Zeus' law yani Zeus'un Yasası.

Gelin, Nolan'ın The Odyssey filmini etrafında şekillendirdiği bu Zeus'un Yasası neymiş, öğrenelim.

Dikkat: Okumak üzere olduğunuz içerik, The Odyssey hakkında SPOILER içerebilir!!!

The Odyssey'de neredeyse her karakterden duyduğunuz anlamını da filmden yola çıkarak kavramaya çalıştığınız bir terim var: Zeus' Law yani Zeus'un Yasası.

Zeus' Law terimini The Odyssey filmini izlediyseniz sıkça duymuşsunuzdur. İlk başlarda bir türlü anlam veremediğiniz bu terimin ne olduğunu, film boyunca yavaş yavaş anlamaya başlarsınız. Bu terim, aslında yabancılara misafirperverlik göstermenin bir çeşit kanun olduğu anlamına geliyor.

Misafirler de bu nezakete minnettarlıkla karşılık veriyor. Aksi takdirde ev sahibi de misafir de ilahi ceza tehdidiyle karşı karşı kalıyor. (Bunun örneklerini zaten film boyunca sık sık görüyoruz.)

Yabancılara karşı nasıl davranıldığı, aslında medeniyetin bir göstergesidir ve bugün ağırlanan kişi, yarın ev sahibi olabilir. Bu nedenle misafire de ev sahibine de benzer bir iyilikte davranmak gerekir.

Christopher Nolan buna 'Zeus'un Yasası' demeyi tercih ediyor.

Zeus'un Yasası, filmin kilit noktalarında karşımıza çıkıyor.

Telemakhos (Tom Holland) babası hakkında haber almak için Sparta'ya gittiğinde Menelaus tarafından çok güzel bir şekilde ağırlanır. Benzer şekilde, mağarada yaşayan devin tek sağlam gözünü kaybetmesinin sebebi de budur. Odysseus'un adamlarının domuza dönüşmesinin sebebi de Zeus'un Yasasıdır.

Filmde Zeus'un Yasası'nı en çok hissedeceğiniz sahne ise Penelope'nin Truva'da Odysseus'un ölümüne dair söylentilere rağmen, prens kılıklı akbabaları İthaka'dan kovamamasıdır.

Yani 'Madem Penelope evlenmek istemiyor, o zaman neden herkesi evinden kovmuyor?' diye düşünüyorsanız, işte sebebini öğrendiniz. Tanrı misafirlerini evinden kovarsa, onlara kötü davranırsa kendi başına da kötü bir şey geleceğinden korkuyor.

Nolan'ın destansı hikayeye yaklaşımında, temel ilke "xenia" olarak karşımıza çıkıyor.

Xenia, Antik Yunan kültüründe ahlaki bir zorunluluk olarak görülen 'misafirperverlik' ve 'yabancılara gösterilen dostluk' anlamına gelir. Cömertlik, hediyeleşme ve karşılıklılık esasına dayanan bu ritüelin, tanrılar tarafından korunduğuna inanılır. Bu yasaya göre, yabancılara cömertlik, yiyecek ve barınak sağlamak kutsal bir davranıştır.

Nolan, LA Times'a verdiği demeçte bu yasadan şu şekilde bahsediyor: 'Bu altın kuraldır, insanlara nasıl davranılmasını istiyorsanız öyle davranmanız gerekir.

Kısmen bunun nedeni, mütevazı bir insanın kılık değiştirmiş bir tanrı olabilmesidir, ancak aynı zamanda toplumun işleyişini de sağlar. İnsanların seyahat etmesi, ticaret yapması gerekir ve herkes yabancıların insafına kalmıştır.'

Ancak misafirperverlik iki yönlüdür: bir misafir de misafirperverliğin kurallarını çiğneyebilir; örneğin, kalış süresini uzatabilir veya ev sahibinin cömertliğini kötüye kullanabilir. (Tıpkı İthaka'da olduğu gibi) Bu da tanrıları kötü ev sahipliği kadar kızdırır.

Nolan, 'Bunun kötüye kullanılması korkunç sonuçlar doğurur. İntikamın bir bedeli vardır ve şiddet bunun en açık ifadesidir.' diyor.

Son olarak size kötü misafirperverliğin ve kötü misafirliğin birer örneğini verelim.

Kiklop Polyphemus: Mağaradaki tek gözlü dev, misafirlerini beslemek yerine onları yer ve bunun bedelini de tek sağlam gözüyle öder. Poseidon'un oğlu olması bile onu kurtaramaz.

Talipler arasındaki Antinous: Kılık değiştirmiş Odysseus ondan yiyecek istediğinde Antinous reddeder ve ona bir tabure fırlatır. Katliam başladığında ise Odysseus'dan kaçacak delik aramaya başlar.

Yani mesaj çok basit: İnsanların size nasıl davranmasını istiyorsanız, onlara öyle davranın.