Vezüv yanardağı, Napolinin doğusunda bulunan 1281 m yüksekliğindeki hala aktif olan bir yanardağdır. Vezüv yanardağı M.S 79 yılında gerçekleşen Vezüv yanardağı felaketi ile bilinir.

M.S. 79 yılında patlayan Vezüv yanardağı kısa bir süre içerisinde tüm Pompei'yi toplu bir mezarlığa dönüştürmüştür. 200 bini aşkın insan hayatını kaybetmiştir. 2 gün boyunca süren yanardağı püskürmesi Pompei, Herculaneum ve Stabia kentlerini haritadan silmiştir.

Pompei artık yoktu. Yerin 6-7 m altına gömülmüştü. 1711 yılında İtalya'da bir köylü bağda çukur kazıyordu ve birden bir duvara rastladı. Yerin altında neden duvar olabilirdi ki? İşte bu buluntu yerin altında bir medeniyet olabileceğinin ilk ipucuydu.

Çalışmaların devamını bölgeye bir su kanalı yapmak için gelen Bomenico Fontana tarafından yürütüldü. Fontana, ilk kazılarını 1709'da Herculaneum'da başlattı ve 1860 yılında kazı işlemi İtalyan arkeolog Giuseppe Fiovelli'ye devredildi. Yıllarca süren kazılar sonucunda kentin ihtişamı ortaya çıktı. Kentin 7 kapısı vardı, muhteşem caddeleri vardı, yüksek sınıfa ait özel evler vardı ve kent duvarlarla çevriliydi. Burada tüm ihtişamıyla bir şehir yaşıyordu ve 2 gün süren patlamanın ardından herşey lavların altında kalmıştı.

Fiovelli, 1860 yılında alçı dökme yöntemi kullanarak lavların altında kalan taşlaşmış bedenlerin kalıplarını çıkardı. Lavların altından çıkan figürler oldukça ilginçti, Soylular, köleler, çocuğuna sarılmış anneler, vatandaşlar, hayvanlar hepsi ölüm anındaki şekilleriyle yerin altından çıktı. Bu kalıpların hepsi günümüzde Napoli'deki müzede sergilenmektedir. Bölge, Unesco tarafından Dünya Tarih Miras’ı kapsamında koruma altına alınmıştır.