1 Nisan nedir, nasıl ortaya çıktı? İşte 1 Nisan hikayesi

1 Nisan Şaka Gününde insanların birbirine şaka yapması gelenek haline gelmiştir. Nisan 1, Hollanda, Belçika, Kanada, ABD, İsviçre, Japonya dahil dünyanın pek çok ülkesinde tanınmaktadır. Bugün 1 Nisan olması sebebiyle 1 Nisan'ın nasıl ortaya çıktığı merak ediliyor. İşte 1 Nisan Şaka Günü hikayesi...

Tüm dünyada insanların birbirlerine şaka yaptığı gün olarak bilinen 1 Nisan şaka günü bugün. Gelenek haline gelen 1 Nisan şakalarının bazıları güldürürken bazıları da sabrın sınırlarını zorluyor. Peki, 1 Nisan Şaka Günü nedir, nasıl ortaya çıktı? İşte 1 Nisan Şaka Günü hikayesi...

1 NİSAN ŞAKA GÜNÜ NEDİR?
1 Nisan'ın geçmişi 16'ncı yüzyıla kadar gidiyor. Günün bu özelliği kazanmasıyla ilgili çeşitli rivayetler anlatılıyor. O rivayetlerden en yaygın olanı ise Fransa’ya ait olanıdır.

1564 yılında Fransa kralı IX. Charles, yıl başlangıcını Ocak ayının 1. gününe aldı. Daha önce Avrupa'da yaygın olan yıl başlangıcı 25 Mart'tı. O zamandaki iletişim şartlarıyla Charles'in bu kararı fazla yayılmadı. Duyanlar ise protesto amaçlı eski adetlerine devam ettiler. 1 Nisan'da partiler düzenlediler. Diğerleri ise onları Nisan aptalları olarak nitelendirdiler. 1 Nisan'a "aptallar günü" adını verdiler.

Bu günde herkese sürpriz hediyeler verdiler, gerçek olmayan haberler ürettiler. Fransızlar bu güne Poisson d’avril (Nisan Balığı) adını verdiler. 1 Nisan’ı yılbaşı kabul edenlere ise Nisan Balığı denmeye başladılar.

Yıllar sonra Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına alışılınca, Fransızlar 1 Nisan gününü kültürlerinin bir parçası görerek devam ettirdiler. Oradan da bütün dünyaya bir şaka günü olarak yayıldı.

Nisan 1 ile ilgili başka bir efsane de Pagan kültüründe 1 Nisan'da kutlanan Fous bayramıdır. Antik Roma'da Hilarya adıyla benzer bir bayram da kutlanmaktadır. Hindistan'da ise bu bayram 31 Mart'ta Holi adıyla kutlanmaktadır.

1 Nisan Şaka Günü

1 Nisan Şaka Günü, her yılın 1 Nisan günü kutlanır. Genelde şaka gününde insanların birbirine şaka yapması gelenek haline gelmiştir.

Nisan 1 şakası hakkında farklı kültür, inanç ve dillerde efsaneler bulunmaktadır.

• Fransa (Poisson d'avril - Nisan Balığı): 1564 yılında Fransa kralı IX. Charles yılbaşını 1 Nisan’dan 1 Ocak'a aldırır. Bu arada 1 Nisan’ı sene başı olarak kabul etmeye devam edenlerle alay etmek amacı ile yapılan şakalar, bir süre sonra gelenek haline gelir. 1 Nisan’ı yılbaşı kabul edenlere ise “Nisan Balığı” adı verilir.

• İngiltere - April Fools' Day - Nisan Aptallar Günü

• İskoçya - Gowk veya Cuckoo günü

• İrlanda - Mektup emanet edilerek geleneksel hale gelmiştir. İnsanlar "aptallara daha fazla gönder" yazılı mektubu birbirlerine gönderirler.

• Lübnan - كذبة أول نيسان İlk nisan yalanı olarak 1 Nisan şakası ortaya çıkar.

• İran - İran'da buna "Dorugh e 13om Farvardin" (Farvardin 13'ün yalanı) denir ve insanlar ve medya, 1 Nisan'a eşdeğer olan Farvardin 13'ünde şaka yaparlar.

Nisan 1 veya Nisan Balığı, Hollanda, Belçika, Kanada, ABD, İsviçre, Türkiye, Japonya dahil dünyanın pek çok yerinde tanınmaktadır. Nisan 1 ile ilgili başka bir efsane de Pagan kültüründe 1 Nisan'da kutlanan Fous bayramıdır. Antik Roma'da Hilarya adıyla benzer bir bayram da kutlanmaktadır. Hindistan'da ise bu bayram 31 Mart'ta Holi adıyla kutlanmaktadır.

Köken

1564 yılında Fransa kralı IX. Charles, yıl başlangıcını Ocak ayının 1. gününe aldı. Daha önce Avrupa'da yaygın olan yıl başlangıcı 25 Mart'tı. O zamandaki iletişim şartlarıyla Charles'in bu kararı fazla yayılmadı. Duyanlar ise protesto amaçlı eski adetlerine devam ettiler. 1 Nisan'da partiler düzenlediler. Diğerleri ise onları Nisan aptalları olarak nitelendirdiler. 1 Nisan'a "aptallar günü" adını verdiler. Bu günde herkese sürpriz hediyeler verdiler, gerçek olmayan haberler ürettiler. Yıllar sonra Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına alışılınca, Fransızlar 1 Nisan gününü kültürlerinin bir parçası görerek devam ettirdiler. Oradan da bütün dünyaya bir şaka günü olarak yayıldı.

[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]

İLK 1 NİSAN ŞAKASINI KİM YAPTI?
1 Nisan şakasıyla ilgili en eski kaynağın 1539'dan önce ortaya çıkan Flamanca el yazmaları olduğunu biliyoruz. Bu tuhaf kutlamanın doğusuyla ilgili bir sürü teori bulunuyor, ancak bunların kendisi de bir muziplikten ibaret olabilir.

HOLLANDALILAR MI?
Hollanda, İspanya'dan bağımsızlığını savaştan neredeyse bir yüzyıl sonra kazandı. 1 Nisan 1572'de yapılan kritik bir savaşta Hollanda isyancıları Den Briel kentini ele geçirdi. Ve İspanya güçlerini bozguna uğratmalarım, savaşın yıldönümünde muziplik yaparak kutlamayı gelenek haline getirdiler.

ALMANLAR MI?
Alman kanun yapıcılarının Augsburg'daki önemli buluşması 1 Nisan 1530'da gerçekleşecekti, ancak iptal edildi. Bazı vatandaşlar toplantının yapılacağına dair bahse girmişlerdi. Ancak paralarını kaybeden bahisçilerle enayilikleri yüzünden dalga geçildi. Böylece 1 Nisan'da şaka yapmak gelenek halini aldı.

FRANSIZLAR MI?
1 Nisan şakasıyla ilgili en popüler teori 16'ncı yüzyıl Fransa'sına dayanıyor. Kral IX. Charles yılbaşını Mart'ın sonundan 1 Ocak'a taşıdığında baharda kutlama yapanlara şaka yapıldı ve bu, 1 Nisan şakası olarak adlandırıldı. Bir diğer teori, yumurtadan yeni çıkmış balıkların nisan başında avlanması geleneğiyle bağlantılı. Zira 1 Nisan'da şaka yapmak "sersem" balıkların bolluğunu kutlama geleneğine dönüştü. Fransızlar 1 Nisan şakasını hâlâ Nisan Balığı olarak adlandırırlar.

İNGİLİZLER Mİ?
1 Nisan kutlamasıyla ilgili İngiliz efsanesi Gotham adlı kasabaya dayanıyor. Burada yaşayanlar kralın kasabadan geçmesine engel oluyorlardı çünkü kralın geçeceği yollar kamu malına dönüşüyordu. Kral kasaba halkını cezalandırması için ordusunu gönderdi, ancak askerler kasabaya geldiklerinde deli gibi davranan insanlarla karşılaştılar. Aslında akıllı kasaba halkı sadece oyun yapıyordu, ancak kral bu insanların cezalandırılmak için fazla aptal olduklarına karar verdi.

ROMALILAR MI?
Bir grup soytarı Roma İmparatoru Konstantin'i bir günlüğüne içlerinden birini kral yapmaya ikna etti. Konstantin buna uydu ve Kugel adlı bir deliyi 1 Nisan kralı yaptı. Kugel de hüküm sürdüğü bu kısa sürede o günü absürtlükler ve muziplikler yapılacak bir gün olarak ilan etti. Kutlamanın kökeni buna dayanıyor.

ÖNEMLİ NOT: Bu teorinin kendisi de 1 Nisan şakasıdır. 1983'te Boston Üniversitesi profesörü hikâyeyle Associated Press muhabirini kandırmış ve söz konusu haber kuruluşu bunun bir kandırmaca olduğunu fark etmeden önce hikâyeye geniş yer vermişti.

POLTIO.COM'DA YAPILAN 'TÜRKİYE ŞAKA ARAŞTIRMASI'NA GÖRE
"Hiç birisine telefon şakası yaptınız mı?" %75.7 (Evet)
"Ne tür şakalara daha çok gülersiniz?" %14.1 (Korkutma Şakası9
"Sonradan pişman olduğunuz bir şaka yaptınız mı?" %69.9 (Evet)