Maymunlar Cehennemi’ndeki İç Savaş Gerçek Oldu: Onlarca Ölüm Var

**Matsuro** · 13 Mayıs 2026, 22:25

Uganda’daki Ngogo şempanzeleri ikiye bölündü. Araştırmaya göre eski müttefikler birbirine saldırdı, yıllardır süren “iç savaşta” onlarca ölüm yaşandı.

Bilim insanlarının uzun yıllardır gözlemlediği Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan Ngogo şempanzeleri, nadir görülen bir “iç savaşın” ortasında kaldı.

Araştırmaya göre yaklaşık 200 bireyden oluşan dev topluluk, 2015’ten itibaren iki gruba ayrıldı ve eski dostlar kısa sürede birbirine düşman oldu. 2018 sonrası tırmanan şiddet olaylarında saldırılar hâlâ devam ediyor.

Bu tür bir bölünme bilim dünyasında son derece nadir görülen bir olay. Araştırmacılar şempanze topluluklarının ortalama her 500 yılda bir bu şekilde ikiye ayrıldığını tahmin ediyor. Daha önce benzer bir durum, 1970’lerde Jane Goodall tarafından Tanzanya’daki Gombe Ulusal Parkı’nda gözlemlenmişti, ancak o bölgede şempanzelerin düzenli olarak insanlar tarafından beslendiği için bulgular uzun süre tartışılmıştı.

Michigan Üniversitesi’nden emekli primatolog John Mitani, çalışmanın ortak yazarlarından biri. Mitani, “Uzun zamandır şempanzelerin komşularına saldırıp öldürdüğünü biliyorduk,” diyor ve ekliyor:

“Ancak bunu, eski dostlar ve müttefikler olan komşularına bile yapacakları ortaya çıktı.”

Araştırmanın başyazarı ve Texas Üniversitesi’nden primatolog Aaron Sandel, 24 Haziran 2015 tarihinde gözlem yaparken Batı grubundan bir şempanze grubunun Merkez grubundakilere yaklaştığını, ancak normalde karışıp ayrılmaları gerekirken bu kez Batı grubundakilerin sessizleşip kaçtığını ve Merkez grubunun onları kovaladığını aktarıyor. Sandel, “Buna benzer bir şey daha önce hiç gözlemlenmemişti,” ifadelerini kullanıyor.

Şempanze Topluluğunda Sosyal Bağlar Nasıl Koptu?

2015 yılına kadar tek bir topluluk halinde yaşayan Ngogo şempanzeleri, yaklaşık 20 yıl boyunca birbirlerine yardım etti, komşu gruplardan şempanzeleri öldürerek bölgelerini genişletti ve yavrularının hayatta kalma şansını artırdı.

Araştırmacılar, bölünmenin temel nedeninin sosyal ilişkilerin bozulması olduğunu düşünüyor. Grubun alışılmadık derecede büyük olması, yiyecek ve üreme rekabeti, alfa erkek değişimi ve 2017’de 25 şempanzenin ölümüne yol açan solunum yolu salgını gibi faktörler, topluluğu ikiye bölen gerilimi artırmış olabilir.

2017 itibarıyla iki grup tamamen ayrı bölgelerde yaşamaya başladı ve sınırlarını devriye gezerek dışarıdakilere karşı korumaya aldı. 2018 yılında ise ölümcül şiddet olayları başladı. Araştırma ekibi, 2018 ile 2024 yılları arasında Batı grubunun, Merkez grubundan yedi yetişkin erkeği ve 17 yavruyu öldürdüğünü belgeledi. Ayrıca 14 yetişkin veya genç Merkez grubu erkeğinin kaybolduğu ve cesetlerine ulaşılamadığı, bu bireylerin de saldırılarda ölmüş olabileceği bildiriliyor.

John Mitani çatışmada şu ana kadar 24’ten fazla şempanzenin öldüğünü, gerçek ölü sayısının muhtemelen daha yüksek olduğunu belirtiyor. Saldırılar 2024 sonrasında da devam etti. 2025 ve 2026 yıllarında da Merkez grubuna yönelik yeni saldırılar kaydedildi.

Bilim İnsanları Sebebi Hâlâ Netleştiremedi

Araştırmacılar şiddet olaylarının neden bu kadar ileri boyutlara vardığını hâlâ tam olarak açıklayabilmiş değil. Almanya Primat Merkezi’nden evrimsel antropolog James Brooks, grubun büyüklüğünün bir faktör olabileceğini, kaynakların artık eskisi kadar bol olmaması nedeniyle grubun bir arada kalma yeteneğini kaybetmiş olabileceğini söylüyor.

Daha önceki bir dönemde (1998-2008) Ngogo şempanzelerinin komşu gruplardan en az 21 şempanzeyi öldürdüğü ve topraklarını genişleterek nüfus artışı sağladığı biliniyor.

Almanya Primat Merkezi’nden zoolog Liran Samuni, şu değerlendirmede bulunuyor:
“Kibale Ulusal Parkı oldukça zengin bir çevre olarak kabul ediliyor, ancak bu bölünmeden önce bile Ngogo topluluğu, komşularına en fazla saldırganlık gösteren şempanze topluluklarından biriydi.”

Aaron Sandel çalışmanın etnik köken, din veya siyasi ideolojiler olmaksızın yalnızca sosyal ağların bile bölünerek kolektif şiddete yol açabileceğini gösterdiğini vurguluyor. Sandel, barışın anahtarının kültürel farklılıkları öğrenmekten ziyade gruplar arasında kişilerarası ilişkileri sürdürmek olduğunu belirtiyor:

“Kendi günlük hayatımızda etkileşimde bulunduğumuz insanlarla, çatışma karşısında bile yeniden bir araya gelebilirsek, barışı korumanın reçetesinin bu olduğunu düşünüyorum.”

James Brooks ise şempanzelerin insanın en yakın akrabalarından biri olması nedeniyle bu bulgunun grup bölünmelerinin insan toplumları için nasıl bir tehlike oluşturabileceğini gösterdiğini, ancak bunun çatışmanın biyolojik olarak belirlenmiş olduğu anlamına gelmediğini ekliyor. Brooks, diğer yakın akraba bonoboların bu tür ölümcül grup çatışmalarına girmediğini hatırlatarak, “Evrimsel geçmişimiz geleceğimizi belirlemez,” ifadesini kullanıyor.

Kaynak: [Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]

Konu Bilgileri
	Konu Basligi Maymunlar Cehennemi’ndeki İç Savaş Gerçek Oldu: Onlarca Ölüm Var	Konudaki Cevap Sayisi 1
	Su an Bu Konuyu Goruntuleyenler Bu bilgi üye girişi gerektirir.	Goruntulenme Sayisi 109

13 Mayıs 2026, 22:25	# 1
Çevrimiçi Matsuro Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Maymunlar Cehennemi’ndeki İç Savaş Gerçek Oldu: Onlarca Ölüm Var Maymunlar Cehennemi’ndeki İç Savaş Gerçek Oldu: Onlarca Ölüm Var Uganda’daki Ngogo şempanzeleri ikiye bölündü. Araştırmaya göre eski müttefikler birbirine saldırdı, yıllardır süren “iç savaşta” onlarca ölüm yaşandı. Bilim insanlarının uzun yıllardır gözlemlediği Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan Ngogo şempanzeleri, nadir görülen bir “iç savaşın” ortasında kaldı. Araştırmaya göre yaklaşık 200 bireyden oluşan dev topluluk, 2015’ten itibaren iki gruba ayrıldı ve eski dostlar kısa sürede birbirine düşman oldu. 2018 sonrası tırmanan şiddet olaylarında saldırılar hâlâ devam ediyor. Bu tür bir bölünme bilim dünyasında son derece nadir görülen bir olay. Araştırmacılar şempanze topluluklarının ortalama her 500 yılda bir bu şekilde ikiye ayrıldığını tahmin ediyor. Daha önce benzer bir durum, 1970’lerde Jane Goodall tarafından Tanzanya’daki Gombe Ulusal Parkı’nda gözlemlenmişti, ancak o bölgede şempanzelerin düzenli olarak insanlar tarafından beslendiği için bulgular uzun süre tartışılmıştı. Michigan Üniversitesi’nden emekli primatolog John Mitani, çalışmanın ortak yazarlarından biri. Mitani, “Uzun zamandır şempanzelerin komşularına saldırıp öldürdüğünü biliyorduk,” diyor ve ekliyor: “Ancak bunu, eski dostlar ve müttefikler olan komşularına bile yapacakları ortaya çıktı.” Araştırmanın başyazarı ve Texas Üniversitesi’nden primatolog Aaron Sandel, 24 Haziran 2015 tarihinde gözlem yaparken Batı grubundan bir şempanze grubunun Merkez grubundakilere yaklaştığını, ancak normalde karışıp ayrılmaları gerekirken bu kez Batı grubundakilerin sessizleşip kaçtığını ve Merkez grubunun onları kovaladığını aktarıyor. Sandel, “Buna benzer bir şey daha önce hiç gözlemlenmemişti,” ifadelerini kullanıyor. Şempanze Topluluğunda Sosyal Bağlar Nasıl Koptu? 2015 yılına kadar tek bir topluluk halinde yaşayan Ngogo şempanzeleri, yaklaşık 20 yıl boyunca birbirlerine yardım etti, komşu gruplardan şempanzeleri öldürerek bölgelerini genişletti ve yavrularının hayatta kalma şansını artırdı. Araştırmacılar, bölünmenin temel nedeninin sosyal ilişkilerin bozulması olduğunu düşünüyor. Grubun alışılmadık derecede büyük olması, yiyecek ve üreme rekabeti, alfa erkek değişimi ve 2017’de 25 şempanzenin ölümüne yol açan solunum yolu salgını gibi faktörler, topluluğu ikiye bölen gerilimi artırmış olabilir. 2017 itibarıyla iki grup tamamen ayrı bölgelerde yaşamaya başladı ve sınırlarını devriye gezerek dışarıdakilere karşı korumaya aldı. 2018 yılında ise ölümcül şiddet olayları başladı. Araştırma ekibi, 2018 ile 2024 yılları arasında Batı grubunun, Merkez grubundan yedi yetişkin erkeği ve 17 yavruyu öldürdüğünü belgeledi. Ayrıca 14 yetişkin veya genç Merkez grubu erkeğinin kaybolduğu ve cesetlerine ulaşılamadığı, bu bireylerin de saldırılarda ölmüş olabileceği bildiriliyor. John Mitani çatışmada şu ana kadar 24’ten fazla şempanzenin öldüğünü, gerçek ölü sayısının muhtemelen daha yüksek olduğunu belirtiyor. Saldırılar 2024 sonrasında da devam etti. 2025 ve 2026 yıllarında da Merkez grubuna yönelik yeni saldırılar kaydedildi. Bilim İnsanları Sebebi Hâlâ Netleştiremedi Araştırmacılar şiddet olaylarının neden bu kadar ileri boyutlara vardığını hâlâ tam olarak açıklayabilmiş değil. Almanya Primat Merkezi’nden evrimsel antropolog James Brooks, grubun büyüklüğünün bir faktör olabileceğini, kaynakların artık eskisi kadar bol olmaması nedeniyle grubun bir arada kalma yeteneğini kaybetmiş olabileceğini söylüyor. Daha önceki bir dönemde (1998-2008) Ngogo şempanzelerinin komşu gruplardan en az 21 şempanzeyi öldürdüğü ve topraklarını genişleterek nüfus artışı sağladığı biliniyor. Almanya Primat Merkezi’nden zoolog Liran Samuni, şu değerlendirmede bulunuyor: “Kibale Ulusal Parkı oldukça zengin bir çevre olarak kabul ediliyor, ancak bu bölünmeden önce bile Ngogo topluluğu, komşularına en fazla saldırganlık gösteren şempanze topluluklarından biriydi.” Aaron Sandel çalışmanın etnik köken, din veya siyasi ideolojiler olmaksızın yalnızca sosyal ağların bile bölünerek kolektif şiddete yol açabileceğini gösterdiğini vurguluyor. Sandel, barışın anahtarının kültürel farklılıkları öğrenmekten ziyade gruplar arasında kişilerarası ilişkileri sürdürmek olduğunu belirtiyor: “Kendi günlük hayatımızda etkileşimde bulunduğumuz insanlarla, çatışma karşısında bile yeniden bir araya gelebilirsek, barışı korumanın reçetesinin bu olduğunu düşünüyorum.” James Brooks ise şempanzelerin insanın en yakın akrabalarından biri olması nedeniyle bu bulgunun grup bölünmelerinin insan toplumları için nasıl bir tehlike oluşturabileceğini gösterdiğini, ancak bunun çatışmanın biyolojik olarak belirlenmiş olduğu anlamına gelmediğini ekliyor. Brooks, diğer yakın akraba bonoboların bu tür ölümcül grup çatışmalarına girmediğini hatırlatarak, “Evrimsel geçmişimiz geleceğimizi belirlemez,” ifadesini kullanıyor. Kaynak: [Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!] Eğlence ❤Kalp Fırlat 🌸Çiçek Fırlat 💧Su Fırlat 💣Bomba Fırlat ↕Titret Benzer Konular Vizyondaki Filmler: Savaş Üstüne Savaş, Aşk ve Yemek, Cesur Kirpi (3.10.2025)... Kara Delik Bombası Gerçek Oldu: Onlarca Yıllık Teori Kanıtlandı... Savaş Sanatı Filminin Konusu Ne? Savaş Sanatı Filminin Oyuncuları Kim?... Vizyondaki Filmler: Süper Ajan Bernard: Görev Mars, Maymunlar Cehennemi: Yeni Krallık... Epik Serinin Son Filmi Maymunlar Cehennemi: Yeni Krallık'tan Yeni Fragman... 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

30 Mayıs 2026, 19:35	# 2
Çevrimiçi Sürmenaj Profil ayrıntılarını görüntüleyebilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız ve üye hesabınızla oturum açmanız gerekmektedir.	Yanıt: Maymunlar Cehennemi’ndeki İç Savaş Gerçek Oldu: Onlarca Ölüm Var 🔒 İçerik Kilitli Bu mesajı görüntüleyebilmek için üye olmalı ve giriş yapmalısınız. 👍❤😂😮😡😢👎👏
	Alıntı Sesli Oku

Şu anda bu konuyu görüntüleyen etkin kullanıcılar: 1 (0 üye ve 1 konuk)

İçerik Kilitli

ForumKalbi