Astronomlar, genç bir yıldızın etrafındaki sisin içinde saklanan dev bir ötegezegen keşfetti.



Bilim insanları Dünya’dan yaklaşık 500 ışık yılı uzaklıkta, genç bir yıldızın çevresini saran yoğun gaz ve toz bulutunun ardında devasa bir ötegezegenin izine rastladı. Işığın geçmesini zorlaştıran kozmik sis, gezegenin şimdiye dek gözden kaçmasına neden olmuştu.

Yaklaşık 13 milyon yaşındaki MP Mus (diğer adıyla PDS 66) yıldızının çevresindeki protogezegensel diskte yapılan önceki gözlemler, gaz ve toz bulutlarının içinde belirgin özellikler tespit edememişti. Ancak Atacama Büyük Milimetre/submilimetre Dizisi (ALMA) ve Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Gaia misyonundan elde edilen verilerin birleştirilmesiyle, araştırmacılar yıldızın sandıkları kadar yalnız olmadığını keşfetti.

Araştırma ekibi, MP Mus’un protogezegensel diskinde daha önce gizlenmiş olan dev bir gaz devini tespit etti. Bu, Gaia’nın bir protogezegensel diskte ötegezegen tespit ettiği ilk örnek oldu.

İşte Dev Ötegezegenin Keşif Hikâyesi

Ekip 2023 yılında ALMA ile yaptıkları ilk gözlemlerde düz ve sıradan görünen bir disk ile karşılaşmıştı. Cambridge Astronomi Enstitüsü’nden araştırma lideri Dr. Álvaro Ribas, şu açıklamayı yaptı:

“İlk gözlemlerimiz sıkıcı, düz bir disk gösterdi. Ancak bu bize garip geldi, çünkü disk 7-10 milyon yaşındaydı. Bu yaştaki bir diskte gezegen oluşumuna dair bazı kanıtlar görmeyi beklerdik.”



Araştırmacılar daha sonra ALMA’yı kullanarak diski daha uzun dalga boylarında yeniden inceledi. Bu hareketleri diskin derinliklerine daha iyi nüfuz etmelerini sağladı ve yıldızna yakın bir boşluk ile daha uzakta iki “delik” keşfettiler.

Aynı zamanda, Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) araştırmacısı Miguel Vioque, Gaia verilerini kullanarak yıldızın “sallandığını” fark etti. Bu sallanma, yörüngede dolanan bir gezegenin yıldız üzerindeki çekim etkisinin tipik bir göstergesiydi.

Yeni Keşifler İçin Umut Verici Gelişme

Bilgisayar modellemesi ve kombine veriler, sallantının Jüpiter’in kütlesinin 3 ila 10 katı büyüklüğünde bir gaz devi tarafından oluşturulduğunu gösterdi. Bu dev gezegen, MP Mus’un çevresinde, Dünya-Güneş mesafesinin 1 ila 3 katı uzaklıkta yörüngede dolanıyor.

Dr. Ribas, “Yeni bulunan boşluğa dev bir gezegen yerleştirdiğinizde, Gaia sinyalini de açıklayabiliyorsunuz. Daha uzun ALMA dalga boylarını kullanmak, daha önce göremediğimiz yapıları görmemizi sağladı” dedi.



Bu keşif, Nature Astronomy dergisinde 14 Temmuz’da yayımlanan araştırmada, protogezegensel disklerde gizlenmiş genç gezegenlerin keşfinde yeni bir dönemin başlangıcına işaret ediyor. Gelecekte ALMA’ya yapılacak yükseltmeler ve yeni nesil teleskoplarla, benzer gizli gezegenlerin keşfedilmesi ve 4,5 milyar yıl önce kendi güneş sistemimizin nasıl oluştuğunun daha iyi anlaşılması bekleniyor.

Kaynak: [Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!]