İklim değişikliği ve insan faaliyetleri Türkiye’nin 20 bin yıllık buzul mirasını 20 yıl içinde yok etmekle tehdit ediyor.



Türkiye’nin binlerce yıllık doğal mirası olan buzul kütleleri hızla eriyor. Küresel ısınma, iklim değişikliği ve insan kaynaklı faktörler 20 bin yıllık buzulları yok olma noktasına getirdi. Uzmanlar önlem alınmazsa ülkemizin eşsiz doğal zenginliğinin önümüzdeki 20 yıl içinde tamamen kaybolabileceği konusunda uyarıyor.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nden Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Hakkâri’deki Cilo Dağları’ndaki buzulların son 30 yılda yüzde 55 oranında alan kaybettiğini belirtti. Deniz seviyesinden 4.135 metre yükseklikteki bu bölgede, daha önce 200 metre olan buzul tabakalarının şimdi 50 metrenin altına düştüğü kaydedildi.

“Cilo Dağları’ndaki sıcaklık farkı Türkiye’nin alçak kesimlerine kıyasla çok daha fazla. Bu nedenle erime süreci çok daha hızlı ilerliyor.”

“Buzulların içinde ciddi erimeler yaşandı, çatlaklar oluştu ve kanallar, tüneller meydana geldi. Geriye kalan buzullar büyük ölçüde hasar görmüş durumda,” diyen Alaeddinoğlu, gidişatın devam etmesi halinde buzulların 20 yıl içinde tamamen yok olabileceğini vurguladı.

Türkiye’nin Buzulları için Koruma Çağrısı

2020’de milli park ilan edilen Cilo Dağları, yüzlerce doğa tutkunu tarafından ziyaret ediliyor. Uzmanlar insan hareketliliğinin buzullar üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek bölgenin ziyaretçilere kapatılması ve buzulların koruyucu örtülerle kaplanması gerektiğini savunuyor.



“O buzullar birer mirastır ve Anadolu coğrafyasının en eski kalıntılarına tanıklık etmiş birer doğa harikasıdır,” diyen Alaeddinoğlu, gelecek nesillerin bu mirası görebilmesi için acil önlemler alınmasını talep ediyor.

Küresel ölçekte de durum benzer şekilde endişe verici. Dünya Buzul İzleme Servisi’ne (WGMS) göre 1975 yılından bu yana dünya genelindeki buzullar 9 bin milyar ton kütle kaybetti. Bu miktar Almanya büyüklüğünde ve 25 metre kalınlığında devasa bir buz kütlesine eşdeğer.

WGMS’nin yöneticisi Prof. Dr. Michael Zemp, “Buzulların kaybı sadece doğal bir güzelliğin yok olması değil, aynı zamanda ekosistemler ve insan toplulukları için hayati bir tehdit,” şeklinde konuştu.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yeni yayınlanan Küresel İklim Raporu’na göre, 2022-2024 yılları arasındaki dönem şimdiye kadar kaydedilen en büyük üç yıllık buzul erimesi olarak kayıtlara geçti. WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “En negatif kütle dengesine sahip son on yılın yedi yılı 2016’dan sonra gerçekleşti,” diyerek küresel ısınmanın buzullar üzerindeki etkisinin her geçen gün daha da arttığını ifade etti.

“Bölge Ziyaretçilere Kapatılmalı”

Birleşmiş Milletler buzulların erimesiyle ortaya çıkan sorunların seller, su kıtlığı ve deniz seviyesinin yükselmesi gibi “bir dizi ardışık felakete” yol açtığını vurguluyor. WMO Genel Sekreteri Saulo, “Buzulların korunması yalnızca çevresel, ekonomik ve toplumsal bir gereklilik değil, bu bir hayatta kalma meselesi,” diyerek konunun ciddiyetine dikkat çekiyor.

Prof. Dr. Alaeddinoğlu “Ziyaretçiler buzulları yalnızca uzaktan fotoğraflamalı. Orası bir mirastır ve bu buzulların gelecek nesillere de bırakılması gerekir,” diyerek, 20 bin yıllık bir doğal mirasın korunması için toplumsal bilincin ve kurumsal önlemlerin önemine dikkat çekiyor.

Kaynak: EuroNews