Vandetta
28 Haziran 2026, 17:27
Zonguldak'ta İbrahim Fikri Anıl Ortaokulu İFA Teknoloji Kulübü öğrencileri, kentteki hava kirliliği sorununa yenilikçi bir çözüm üretmek amacıyla sokak lambalarına entegre edilebilen otonom bir hava temizleme sistemi geliştirdi.
[Only Registered Users Can See Links]
Zonguldak’ta eğitim gören bir grup ortaokul öğrencisi, endüstriyel faaliyetler ve coğrafi şartlar nedeniyle şehirde yaşanan hava kirliliğine karşı dikkat çeken bir teknolojik hamleye imza attı. Fen Bilimleri Öğretmeni Murat Kara’nın danışmanlığında bir araya gelen 8. sınıf öğrencileri Yusuf Doruk, Deha Eren Örenli ile 6. sınıf öğrencileri Atabey Arın Kesik ve Bade Angın, sokak lambalarını birer filtreleme istasyonuna dönüştüren çevreci bir sistem tasarladı. Geliştirilen bu yenilikçi sistem sayesinde, ekstra bir dış gövde maliyetine girilmeden, şehirlerde hazır bulunan altyapı kullanılarak hem alandan hem de bütçeden büyük oranda tasarruf sağlanması amaçlanıyor.
[Only Registered Users Can See Links]
Projenin çıkış noktasını anlatan 8. sınıf öğrencisi Yusuf Doruk, araştırmalarında Dünya Sağlık Örgütü verileri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı istatistiklerini karşılaştırdıklarını belirtti. Zonguldak'taki hava kirliliği oranının yasal sınır olan metreküpte 5 mikrogramın çok üzerinde, yani 61 mikrogram seviyelerinde olduğunu saptadıklarını dile getiren Doruk, "Mevcut kirlilik olması gereken sınırın tam 12 katı. Bu sorunu en hızlı, en ekonomik ve yer kaplamayacak şekilde nasıl çözebileceğimizi düşündük. Her şehirde yüzlerce bulunan sokak lambalarının içini kullanmaya karar verdik. Bu sayede harici bir üretim maliyeti olmadan, geniş alanlara hızla yayılabilen bir sistem tasarladık" dedi.
[Only Registered Users Can See Links]
Sistemin çalışma prensipleri ve donanımsal özellikleri hakkında bilgi veren Deha Eren Örenli, sokak lambalarının tamamen otonom çalıştığını vurguladı. Tasarımda kullanılan foto dirençler sayesinde lambaların gün ışığına göre kendi kendini açıp kapatarak enerji tasarrufu sağladığını belirten Örenli, sistemin teknik işleyişini şu sözlerle özetledi:
[Only Registered Users Can See Links]
"Projemiz hibrit enerji altyapısına sahip. Öncelikle güneş enerjisini kullanıyor ve fazlasını kendi bataryasında depoluyor. Uzun süreli bulutlu havalarda batarya tükense bile sistem otomatik olarak şehir elektriğine geçiş yapıyor. Cihazın alt kısmına yerleştirdiğimiz gaz sensörü her saniye havayı ölçüyor. Hava kirliliği tespit edildiğinde veriler Arduino karta iletiliyor, kart röleyi tetikliyor ve fanlar çalışmaya başlıyor. Oluşan vakum etkisiyle kirli hava içeri çekiliyor, filtrelenerek dışarıya temiz hava olarak salınıyor."
[Only Registered Users Can See Links]
Tasarım sürecinde karşılaştıkları teknik bir sorunu karbon fiber kullanarak aştıklarını ifade eden 6. sınıf öğrencisi Atabey Arın Kesik, ilk denemelerde sadece hepa filtre kullandıklarını ancak bu filtrenin sigara dumanı gibi ince zehirli gazları tutmada yetersiz kaldığını fark ettiklerini söyledi. Kesik, sisteme gözenekli yapıya sahip karbon fiber katmanı da ekleyerek en ince mikro parçacıkları ve zehirli gazları bile başarıyla hapsetmeyi başardıklarını aktardı.
[Only Registered Users Can See Links]
Projenin saha uygulaması ve konumlandırma stratejisini planlayan 6. sınıf öğrencisi Bade Angın ise temel hedeflerinin insanlar, bitkiler ve hayvanlar için sağlıklı yaşam alanları sunmak olduğunu ifade etti. Geliştirdikleri cihazın 8 metrelik bir etki alanına sahip olduğunu belirten Angın, "Saha çalışması için hava kirliliğinin yoğun olduğu Çatalağzı termik santralleri bölgesini seçtik. Projemizi hayata geçirirken kirliliğin tavan yaptığı noktalarda 8 metre arayla, kirliliğin daha az olduğu bölgelerde ise 15 metre arayla bu akıllı sokak lambalarını yerleştirmeyi planladık. Bu sayede caddeler boyunca kesintisiz temiz hava koridorları oluşturabileceğiz" dedi.
[Only Registered Users Can See Links]
Öğrencilerin fikir aşamasından üretim aşamasına kadar projenin her safhasında doğrudan kendilerinin emek verdiğini belirten danışman öğretmen Murat Kara, bu tür sınıf dışı etkinliklerin eğitimdeki önemine değindi. Öğrencilerin gerçek hayattaki sorunlara bilimsel çözümler üretmeyi öğrendiklerini vurgulayan Kara, "Aldıkları bu derece sayesinde yurt dışındaki uluslararası sergilere katılacaklar. Orada farklı ülkelerden gelen akranlarıyla dil bariyerini aşarak İngilizce iletişim kuracaklar. Bu deneyim, onların dünya görüşlerini ve vizyonlarını fazlasıyla geliştirecek; ilerideki meslek hayatlarında problem çözme ve uluslararası destek bulma konusunda onlara unutulmaz bir kazanç sağlayacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
[Only Registered Users Can See Links]
[Only Registered Users Can See Links]
Kaynak ([Only Registered Users Can See Links])
[Only Registered Users Can See Links]
Zonguldak’ta eğitim gören bir grup ortaokul öğrencisi, endüstriyel faaliyetler ve coğrafi şartlar nedeniyle şehirde yaşanan hava kirliliğine karşı dikkat çeken bir teknolojik hamleye imza attı. Fen Bilimleri Öğretmeni Murat Kara’nın danışmanlığında bir araya gelen 8. sınıf öğrencileri Yusuf Doruk, Deha Eren Örenli ile 6. sınıf öğrencileri Atabey Arın Kesik ve Bade Angın, sokak lambalarını birer filtreleme istasyonuna dönüştüren çevreci bir sistem tasarladı. Geliştirilen bu yenilikçi sistem sayesinde, ekstra bir dış gövde maliyetine girilmeden, şehirlerde hazır bulunan altyapı kullanılarak hem alandan hem de bütçeden büyük oranda tasarruf sağlanması amaçlanıyor.
[Only Registered Users Can See Links]
Projenin çıkış noktasını anlatan 8. sınıf öğrencisi Yusuf Doruk, araştırmalarında Dünya Sağlık Örgütü verileri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı istatistiklerini karşılaştırdıklarını belirtti. Zonguldak'taki hava kirliliği oranının yasal sınır olan metreküpte 5 mikrogramın çok üzerinde, yani 61 mikrogram seviyelerinde olduğunu saptadıklarını dile getiren Doruk, "Mevcut kirlilik olması gereken sınırın tam 12 katı. Bu sorunu en hızlı, en ekonomik ve yer kaplamayacak şekilde nasıl çözebileceğimizi düşündük. Her şehirde yüzlerce bulunan sokak lambalarının içini kullanmaya karar verdik. Bu sayede harici bir üretim maliyeti olmadan, geniş alanlara hızla yayılabilen bir sistem tasarladık" dedi.
[Only Registered Users Can See Links]
Sistemin çalışma prensipleri ve donanımsal özellikleri hakkında bilgi veren Deha Eren Örenli, sokak lambalarının tamamen otonom çalıştığını vurguladı. Tasarımda kullanılan foto dirençler sayesinde lambaların gün ışığına göre kendi kendini açıp kapatarak enerji tasarrufu sağladığını belirten Örenli, sistemin teknik işleyişini şu sözlerle özetledi:
[Only Registered Users Can See Links]
"Projemiz hibrit enerji altyapısına sahip. Öncelikle güneş enerjisini kullanıyor ve fazlasını kendi bataryasında depoluyor. Uzun süreli bulutlu havalarda batarya tükense bile sistem otomatik olarak şehir elektriğine geçiş yapıyor. Cihazın alt kısmına yerleştirdiğimiz gaz sensörü her saniye havayı ölçüyor. Hava kirliliği tespit edildiğinde veriler Arduino karta iletiliyor, kart röleyi tetikliyor ve fanlar çalışmaya başlıyor. Oluşan vakum etkisiyle kirli hava içeri çekiliyor, filtrelenerek dışarıya temiz hava olarak salınıyor."
[Only Registered Users Can See Links]
Tasarım sürecinde karşılaştıkları teknik bir sorunu karbon fiber kullanarak aştıklarını ifade eden 6. sınıf öğrencisi Atabey Arın Kesik, ilk denemelerde sadece hepa filtre kullandıklarını ancak bu filtrenin sigara dumanı gibi ince zehirli gazları tutmada yetersiz kaldığını fark ettiklerini söyledi. Kesik, sisteme gözenekli yapıya sahip karbon fiber katmanı da ekleyerek en ince mikro parçacıkları ve zehirli gazları bile başarıyla hapsetmeyi başardıklarını aktardı.
[Only Registered Users Can See Links]
Projenin saha uygulaması ve konumlandırma stratejisini planlayan 6. sınıf öğrencisi Bade Angın ise temel hedeflerinin insanlar, bitkiler ve hayvanlar için sağlıklı yaşam alanları sunmak olduğunu ifade etti. Geliştirdikleri cihazın 8 metrelik bir etki alanına sahip olduğunu belirten Angın, "Saha çalışması için hava kirliliğinin yoğun olduğu Çatalağzı termik santralleri bölgesini seçtik. Projemizi hayata geçirirken kirliliğin tavan yaptığı noktalarda 8 metre arayla, kirliliğin daha az olduğu bölgelerde ise 15 metre arayla bu akıllı sokak lambalarını yerleştirmeyi planladık. Bu sayede caddeler boyunca kesintisiz temiz hava koridorları oluşturabileceğiz" dedi.
[Only Registered Users Can See Links]
Öğrencilerin fikir aşamasından üretim aşamasına kadar projenin her safhasında doğrudan kendilerinin emek verdiğini belirten danışman öğretmen Murat Kara, bu tür sınıf dışı etkinliklerin eğitimdeki önemine değindi. Öğrencilerin gerçek hayattaki sorunlara bilimsel çözümler üretmeyi öğrendiklerini vurgulayan Kara, "Aldıkları bu derece sayesinde yurt dışındaki uluslararası sergilere katılacaklar. Orada farklı ülkelerden gelen akranlarıyla dil bariyerini aşarak İngilizce iletişim kuracaklar. Bu deneyim, onların dünya görüşlerini ve vizyonlarını fazlasıyla geliştirecek; ilerideki meslek hayatlarında problem çözme ve uluslararası destek bulma konusunda onlara unutulmaz bir kazanç sağlayacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
[Only Registered Users Can See Links]
[Only Registered Users Can See Links]
Kaynak ([Only Registered Users Can See Links])