Sonezaki’de Aşk İntiharları

[Leydihan]

[Only Registered Users Can See Links]’de Aşk İntiharları (Japonca: Sonezaki Shinjū), 18. yüzyılın başlarında Chikamatsu Monzaemon tarafından yazılmış dünyaca ünlü bir Japon kukla tiyatrosu (Bunraku) oyunudur. Eser, Japon edebiyatındaki ilk "sıradan halk trajedisi" (sewamono) örneği ve türünün öncüsü olarak kabul edilir.

Konusu
Oyun, genç tüccar çırağı Tokubei ile geyşa sevgilisi Ohatsu arasındaki trajik aşkı anlatır. Tokubei'nin üvey annesi evlenmesi için ona baskı yapar ve parasını elinden alır.

Tokubei, arkadaşına borç verdiği parayı geri alamayınca büyük bir onur ve mali krizin içine düşer. Toplum içinde iftiraya uğrayan ve masumiyetlerini başka türlü kanıtlayamayacaklarını anlayan iki aşık, birlikte yaşamalarının imkânsız olduğuna karar vererek Sonezaki Ormanı'nda (günümüzde Osaka'nın Umeda bölgesi) intihar ederler.

Tarihsel Önemi


Gerçek Olaylara Dayanır: Eser, 1703 yılında Osaka'da gerçekten yaşanmış bir skandaldan (çifte intihar) uyarlanmıştır.



Toplumsal Etki: Oyun öylesine büyük bir etki yarattı ki, prömiyerinden sonraki ilk yıl içinde gerçek hayatta en az on yedi çift daha aynı trajik sonu paylaşmak amacıyla intihar etti.



Yasaklar: Bu büyük salgın ve romantize edilen intiharlar üzerine hükümet (Bakufu), 1722 yılında Chikamatsu'nun aşk intiharı temalı oyunlarını sahnelemeyi yasaklamıştır.

Kültürel Miras

Oyun, Japonya'da günümüzde de büyük bir ilgi görmektedir. Hikâyenin geçtiği Osaka'daki Tsuyutenjin Tapınağı, yerel halk tarafından sevgiyle "Ohatsu Tenjin" olarak anılır. Günümüzde tapınak bahçesinde Tokubei ve Ohatsu'nun anısına dikilmiş heykeller bulunmaktadır.

Uyarlamalar

Trajik hikâye, modern çağda sinema için de defalarca uyarlanmıştır. Yasuzô Masumura'nın yönettiği 1978 yapımı Sonezaki’deki Aşk İntiharları ve Midori Kurisaki imzalı 1980 yapımı sinema filmleri bu eserleri uluslararası düzeyde tanıtmıştır.

[Leydihan]

Sonezaki'deki Aşk İntiharları (曾根崎心中, Sonezaki Shinjū)

Sonezaki'deki Aşk İntiharları, Japon oyun yazarı Chikamatsu Monzaemon tarafından yazılmış bir jōruri (anlatılı kukla tiyatrosu) oyunudur. Eser, 22 Mayıs 1703'te gerçekleşen gerçek bir çifte intihar olayından esinlenerek yazılmış ve ilk kez 20 Haziran 1703'te sahnelenmiştir.

Oyun büyük ilgi görmüş, Chikamatsu'nun kariyerinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve ilk yılında en az on yedi çiftin benzer şekilde birlikte intihar ettiği kaydedilmiştir.

Bu tür eserlerin popülerliği nedeniyle Tokugawa yönetimi 1722 yılında aşk intiharı temalı oyunları yasaklamıştır.

Bu eser, Chikamatsu'nun ilk gündelik yaşam trajedisi (sewamono) ve ilk aşk intiharı oyunu (shinjūmono) olarak kabul edilir. Hikâye üç bölümden oluşur ve bir gün ile bir gece boyunca geçer. Başlıca karakterler, yetim bir yağ tüccarı çırağı olan Tokubei ile sevdiği hayat kadını Ohatsu'dur.

Konu Özeti

1. Bölüm

Osaka'daki Ikudama Tapınağı'nda çalışan Tokubei, sevdiği kadın Ohatsu ile buluşur. Ohatsu, uzun süredir haber alamadığı için ona sitem eder. Tokubei ise yaşadığı sıkıntıları anlatır.

Tokubei'nin amcası, onun dürüst ve çalışkan oluşundan etkilenerek onu eşinin yeğeniyle evlendirmek ister. Ancak Tokubei, Ohatsu'yu sevdiği için bu evliliği reddeder. Buna rağmen amcası gizlice Tokubei'nin üvey annesiyle anlaşır ve çeyiz olarak iki kamme gümüş verir.

Durumu sonradan öğrenen Tokubei evliliği kesin olarak reddeder. Bunun üzerine amcası onu işten kovar, verdiği gümüşü geri ister ve Osaka'dan sürmekle tehdit eder.

Tokubei parayı geri alıp Osaka'ya döner. Ancak yakın arkadaşı Kuheiji, iflas etmek üzere olduğunu söyleyerek bu parayı borç ister. Tokubei ona güvenerek parayı verir.

Daha sonra Tokubei borcunu geri istemeye gittiğinde Kuheiji borcu inkâr eder. Üstelik borç senedini sahte ilan eder ve adamlarıyla Tokubei'yi dövdürür. Bölüm, Tokubei'nin aşağılanmış ve çaresiz halde kalmasıyla sona erer.

2. Bölüm

Akşam saatlerinde Ohatsu'nun çalıştığı genelevde geçer.
Ohatsu, Tokubei ile gizlice görüşür ve olanları öğrenir. Ancak insanlar yaklaşınca Tokubei'yi saklamak zorunda kalır.

Bir süre sonra Kuheiji gelir ve Tokubei'nin kendisinden zorla para almaya çalıştığını söyleyerek onun hakkında yalanlar anlatır. Hatta Tokubei'nin idam edileceğini söyler.

Tokubei gizlice saklandığı yerden bunları duyar. Ohatsu ile gözlerden uzak bir şekilde işaretlerle konuşurlar. Ohatsu, Tokubei'ye ölmek isteyip istemediğini sorar. Tokubei boğazını keser gibi işaret yaparak evet cevabını verir.

Ohatsu da onunla birlikte ölmeye hazır olduğunu belirtir.
Gece olduğunda iki sevgili gizlice kaçar.

3. Bölüm

Bu bölüm, Japon tiyatrosunda michiyuki adı verilen şiirsel bir yolculuk sahnesidir.

Tokubei ve Ohatsu, Osaka'dan Sonezaki Tapınağı yakınındaki kutsal koruluğa doğru yürürler. Yol boyunca aşklarını ve kaderlerini konuşurlar.

Sonunda aynı gövdeden çıkan çam ve palmiye ağacının bulunduğu bir yere gelirler. Burayı ölecekleri yer olarak seçerler.

Tokubei önce Ohatsu'yu ağaca bağlar ve onu öldürmeye çalışır. İlk darbeleri başarısız olur ancak sonunda boğazını keser. Ardından aynı usturayı kendi boğazına saplar.
İki sevgili birlikte ölür.

Dini ve Felsefi Temalar

Oyunun merkezinde Japon kültüründeki iki önemli kavram bulunur:


Giri (義理): Toplumsal görev, sorumluluk ve yükümlülük.



Ninjō (人情): İnsan duyguları, aşk ve kişisel arzular.

Tokubei ve Ohatsu'nun trajedisi, toplumun beklentileri ile gerçek duyguları arasındaki çatışmayı temsil eder.

Eserde ayrıca Konfüçyüsçülük ve Saf Toprak Budizmi etkileri görülür. Bazı araştırmacılar, çiftin intiharını yalnızca aşk uğruna yapılan bir fedakârlık değil, aynı zamanda ruhsal kurtuluş ve ölümden sonra yeniden birleşme umudu olarak yorumlamaktadır.

Uyarlamalar ve Mirası


[Only Registered Users Can See Links] anıt


Nakamura Ganjiro III, Ohatsu rolünü 1200'den fazla kez canlandırmış ünlü bir Kabuki sanatçısıdır.

Eser:


Bunraku (kukla tiyatrosu) olarak,



Kabuki tiyatrosu olarak,



1978 ve 1981 yıllarında film olarak uyarlanmıştır.

Ayrıca Tsuyunoten Shrine (Ohatsu Tenjin olarak da bilinir) içerisinde Tokubei ve Ohatsu'nun anısına dikilmiş bir anıt ve bronz heykel bulunmaktadır.

Manga sanatçısı Kawashita Mizuki de hikâyeyi Sonezaki Shinjuu adlı mangasında daha olumlu bir yorumla yeniden anlatmıştır.

Kaynak ([Only Registered Users Can See Links])

[Matsuro]

Bu oyunun konusunu ve tarihsel önemini detaylıca anlatmışsın, teşekkürler. Özellikle gerçek bir olaydan esinlenmesi ve bu türün popülerleşip yasaklanması ilginç bilgiler. Gerçekten de Japon tiyatrosu için önemli bir eser olduğu belli.