Sessiz Sinema: Gözlerin Duyduğu Filmler

[Nemo Personne]

Burada sessiz filmler arşivimi bulabilirsiniz. Yine çeşitli film sitelerinden derlenmiş aşağı yukarı 150 film var.. Elimden geldiğince hepsini eklemeye çalışacağım.. İyi seyirler...

[Nemo Personne]

Le Voyage Dans La Lune (A Trip to the Moon) (1902, Fr.)
(Ay'a Seyahat)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])


Süre: 16dk
Tür: Bilim Kurgu, Fantastik, Macera
Yönetmen: Georges Méliès
Senarist: Georges Méliès
Oyuncular: Georges Méliès, Bleuette Bernon, Henri Delannoy
Orijinal adı: Le Voyage dans la Lune


A Trip to the Moon, sinema tarihinin en erken ve en etkileyici yapımlarından biridir. 1902 yılında Georges Méliès tarafından çekilen bu film, sinemanın sadece gerçek yaşamı kaydetmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda hayal gücünü de sınırsızca yansıtabilen bir sanat olduğunu göstermiştir.
Film, bir grup bilim insanının Ay’a gitmek için büyük bir top mermisi şeklindeki kapsül tasarlayıp bunu uzaya fırlatmasıyla başlar. Kapsül Ay’a çarpar ve burada insan yüzü olan Ay’ın gözüne saplanır. Ardından bilim insanları Ay’ın yüzeyine iner ve burada fantastik, tuhaf ve hayal ürünü varlıklarla karşılaşırlar. Hikâye bilimsel gerçeklikten çok, tamamen düşsel ve teatral bir anlatı üzerine kuruludur.
A Trip to the Moon, çekildiği döneme göre son derece yenilikçi teknikler içerir. Méliès, tiyatro kökenli bir sanatçı olduğu için filmi sahne dekorlarıyla ve abartılı oyunculuklarla oluşturmuştur. Aynı zamanda sinema tarihinde ilk kez özel efektler bu kadar yaratıcı biçimde kullanılmıştır. Görüntü kesme, üst üste bindirme ve stop-trick gibi tekniklerle adeta büyülü bir dünya yaratılmıştır.
Bu film, özellikle bilim kurgu sinemasının başlangıç noktalarından biri olarak kabul edilir. O dönemde sinema henüz yeni bir icatken, Méliès sinemayı bir “hayal fabrikası”na dönüştürmüştür. Bugün uzay yolculuğu temalı filmlerden fantastik sinemaya kadar birçok tür, bu erken dönemin hayal gücü mirası üzerine inşa edilmiştir.
Kısaca A Trip to the Moon, sinemanın sadece görüntü değil, aynı zamanda rüya ve hayal üretme gücü olduğunu ilk kez güçlü biçimde gösteren bir dönüm noktasıdır.

[Nemo Personne]

The Great Train Robbery (1903)
(Büyük Tren Soygunu)


[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Yönetmen: Edwin S. Porter
Yapımcı: Edwin S. Porter
Yazar: Edwin S. Porter, Scott Marble
Oyuncular: Alfred C. Abadie, Broncho Billy Anderson, Justus D. Barnes, Walter Cameron
Görüntü yönetmeni: Edwin S. Porter, Blair Smith
Kurgu: Edwin S. Porter
Çıkış tarihi: 1 Aralık 1903
Süre: 12 dakika
Ülke: ABD
Dil: Sessiz (İngilizce arayazılı)
Bütçe: $150

The Great Train Robbery, sinema tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilen kısa sessiz filmlerden biridir. Film, Amerikalı yönetmen Edwin S. Porter tarafından çekilmiş ve 1903 yılında gösterime girmiştir. Yaklaşık 12 dakika süren bu yapım, erken dönem sinemanın “hareket eden görüntü” olmanın ötesine geçip gerçek anlamda hikâye anlatmaya başladığı filmlerden biri olarak görülür.

Film, bir grup haydutun treni soyması, yolcuları etkisiz hale getirmesi, kaçışı ve sonunda yakalanmaları üzerine kuruludur. Bugün oldukça basit görünen bu hikâye, o dönem için büyük bir yenilikti çünkü film; farklı mekânlarda geçen olayları birbirine bağlayan kurgu yapısı, hareketli aksiyon sahneleri ve paralel anlatım teknikleriyle dikkat çekiyordu. Özellikle tren sahneleri dönemin seyircileri üzerinde büyük heyecan yaratmıştır. Buharlı lokomotifin kara dumanı, atlı kovalamacalar ve silahlı çatışmalar, adeta vahşi batının demir kokulu bir masalını perdeye taşır.

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])


Filmin en ünlü anlarından biri ise sonunda yer alan, haydut liderinin doğrudan kameraya dönüp seyirciye ateş ettiği sahnedir. Bu görüntü, sinema tarihinin ilk “şok etkili yakın planlarından” biri kabul edilir. O yıllarda bazı seyircilerin gerçekten korkup irkildiği anlatılır. Kamera sanki salonun içine uzanan bir revolvere dönüşür.

The Great Train Robbery aynı zamanda ilk büyük western filmlerinden biri olarak kabul edilir. Daha sonra ortaya çıkacak olan kovboy filmleri, tren soygunları, kanun kaçakları ve atlı takip sahneleri için bir temel oluşturmuştur. Film, yalnızca teknik açıdan değil, popüler sinemanın doğuşu açısından da büyük önem taşır. Çünkü insanlar ilk kez sadece görüntü izlemek için değil, bir maceranın içine girmek için sinema salonlarına gitmeye başlamıştır.

Bugün film, sessiz sinemanın erken dönem ruhunu taşıyan bir zaman kapsülü gibidir. Kısa süresine rağmen sinemanın geleceğine açılan bir ray hattı döşemiştir; her vagonunda kurgu, aksiyon ve hikâye anlatımının yeni ihtimalleri taşınır.

[Whiplash]

Sessiz sinemalari komedi de çok güzel oluyor. Charlie chaplin favorimdir. Tesekkurler.

[Sürmenaj]

Sinema sessiz filmlerle başlamıştır.
Çok bilmem bende, whiplash'ın dediği gibi,
charlie chaplin filmleri sayesinde fikir sahibi olduğum tarz.

[Nemo Personne]

David Copperfield (1913 filmi)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Yöneten: Thomas Bentley
Yazan: Thomas Bentley (Charles Dickens'ın 1850 tarihli romanı David Copperfield
Başrollerde: Alma Taylor, Reginald Sheffield
Yayın tarihleri: Ağustos 1913 (Birleşik Krallık), 1 Aralık 1913 (ABD)
Süresi: 67 dakika
Ülke: Birleşik Krallık
Diller : Sessiz (İngilizce ara yazılar)

David Copperfield, Charles Dickens’ın aynı adlı ünlü romanından uyarlanan, İngiliz yapımı bir sessiz filmdir. 1913 yılında çekilen filmin yönetmenliğini Thomas Bentley üstlenmiştir. Film, sinemanın henüz genç bir sanat olduğu dönemde ortaya çıkmış erken dönem edebiyat uyarlamalarından biridir. O yıllarda sinema teknik olarak bugünkü kadar gelişmediği için anlatım büyük ölçüde oyuncuların mimiklerine, beden hareketlerine ve sahneler arasına yerleştirilen yazı kartlarına dayanıyordu.

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Film, David Copperfield adlı bir çocuğun çocukluktan yetişkinliğe uzanan zorlu yaşam hikâyesini anlatır. David’in baskıcı üvey babasıyla yaşadığı sıkıntılar, çocuk yaşta çalışmak zorunda kalışı, hayat boyunca karşılaştığı insanlar, dostlukları ve aşkları hikâyenin temelini oluşturur. Dickens’ın romanındaki toplumsal eleştiriler, sınıf farklılıkları ve insan ilişkileri filmde de korunmaya çalışılmıştır. Ancak roman oldukça uzun olduğu için 1913 yapımı bu versiyon olayları daha kısa ve sade bir biçimde aktarır.
Film tamamen siyah beyaz ve sessizdir. Gösterimler sırasında salonlarda genellikle canlı piyano eşliği yapılırdı. Bu nedenle film yalnızca görsel bir deneyim değil, aynı zamanda küçük bir sahne performansı havası da taşırdı. Günümüzde bu yapım, özellikle sessiz sinema ve Dickens uyarlamalarının tarihini inceleyenler için önemli kabul edilir. Daha sonraki yıllarda çekilen David Copperfield gibi daha büyük yapımlar kadar ünlü olmasa da, erken İngiliz sinemasının gelişimini göstermesi açısından değerli bir eserdir.

[Matsuro]

Harika bir arşiv paylaşımı olmuş, teşekkürler! David Copperfield de sessiz sinemanın önemli yapıtlarından biri, bu filme de yer vermen süper olmuş.

[Nemo Personne]

A Traffic in Souls (1913)


[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])


Tür: Suç, Dram, Sessiz Film, Toplumsal Sömürü (exploitation) filmi
Yönetmen: George Loane Tucker
Senaryo: Walter MacNamara (senaryo), George Loane Tucker (hikâye)
Yapımcı: Walter MacNamara, ayrıca adı geçmeyen yapımcılar arasında Jack Cohn bulunur.
Görüntü Yönetmeni: Henry Alder Leach
Yapım Şirketi: Universal Pictures bünyesindeki Independent Moving Pictures (IMP)
Süre: 88 dakika
Ülke: United States
Oyuncular
Jane Gail (Mary Barton)
Ethel Grandin (Lorna Barton)
William H. Turner (Isaac Barton)
Matt Moore (Polis Memuru Larry Burke)
William Welsh (William Trubus)
William Cavanaugh (Bill Bradshaw)


A Traffic in Souls (1913), New York'ta yaşayan Barton ailesinin iki genç kızı Mary ve Lorna'nın etrafında gelişen bir hikâyeyi anlatır. Lorna, bir gün iş ararken genç kadınları kandırarak fuhuş şebekelerine satan bir insan kaçakçılığı örgütünün hedefi olur. Şebekenin üyeleri ona cazip iş teklifleri sunarak güvenini kazanır ve sonunda genç kızı kaçırırlar. Lorna'nın ortadan kaybolması üzerine kız kardeşi Mary büyük bir endişeye kapılır. Mary'nin nişanlısı olan polis memuru Larry Burke de olaya dahil olur ve genç kadının izini sürmeye başlar.

Soruşturma ilerledikçe, şehirde faaliyet gösteren geniş bir insan ticareti ağının varlığı ortaya çıkar. Örgüt, iş bulma vaadiyle kandırdığı kadınları zorla genelevlere göndermekte ve bundan büyük kazanç sağlamaktadır. Mary ve Larry, suçluların peşine düşerken hem polis operasyonları hem de tehlikeli takip sahneleri yaşanır. Sonunda kaçırılan kadınların tutulduğu yerler tespit edilir ve polis baskınları düzenlenir. Şebekenin liderleri yakalanırken Lorna da kurtarılır.

Film, dönemin Amerika'sında büyük tartışmalara yol açan kadın ticareti korkusunu ve şehir yaşamının karanlık yüzünü dramatik bir dille ele alır. Bugün izlendiğinde melodramatik yönleri ağır bassa da, 1910'ların toplumsal kaygılarını ve erken dönem suç sinemasının nasıl şekillendiğini göstermesi bakımından önemli bir tarihî belge niteliği taşır.

[Umran]

Eline sağlık, bu sessiz film arşivini derlemek büyük emek ister. Paylaşım için teşekkürler!

[Nemo Personne]

Cabiria (1914, İtalya)


[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])


Film Adı: Cabiria
Orijinal Adı: Cabiria
Yapım Yılı: 1914
Ülke: İtalya
Tür: Tarihî, Macera, Dram, Epik, Sessiz Film
Yönetmen: Giovanni Pastrone
Senaryo: Giovanni Pastrone
Edebi Katkı ve Ara Yazılar: Gabriele D'Annunzio
Görüntü Yönetmeni: Segundo de Chomón
Kurgu: Giovanni Pastrone
Müzik: Sessiz film (gösterimler sırasında canlı orkestra eşliği için Ildebrando Pizzetti tarafından müzik bestelenmiştir.)
Başlıca Oyuncular:
Carolina Catena (Cabiria)
Lidia Quaranta (Croessa)
Bartolomeo Pagano (Maciste)
Umberto Mozzato (Fulvio Axilla)
Emilio Vardannes (Karthalo)
Italia Almirante Manzini (Sofonisba)
Süre: Yaklaşık 148 dakika (gösterim kopyasına göre değişebilir)
Dil: Sessiz film (İtalyanca ara yazılar)
Gösterim Tarihi: 18 Nisan 1914


Cabiria, MÖ 3. yüzyılda, İkinci Pön Savaşı sırasında geçen destansı bir hikâyeyi anlatır. Sicilya'da yaşayan küçük Cabiria, Etna Yanardağı'nın büyük patlamasının ardından ailesinden kopar ve korsanlar tarafından kaçırılarak Kartaca'ya götürülür. Burada, çocukların tanrı Moloch'a kurban edildiği korkunç tapınağa teslim edilmek üzeredir. Romalı asilzade Fulvio Axilla ile güçlü kölesi Maciste, Cabiria'yı kurtarmak için tehlikeli bir yolculuğa çıkar. Hikâye boyunca Roma ile Kartaca arasındaki savaşlar, Hannibal'ın Alpleri aşması, kuşatmalar, ihanetler ve kahramanlıklar iç içe geçer. Cabiria'nın özgürlüğüne kavuşma mücadelesi, dönemin tarihsel olaylarıyla birleşerek görkemli savaş sahneleri ve devasa dekorlar eşliğinde anlatılır.

1914 yılında gösterime giren Cabiria, yalnızca hikâyesiyle değil, sinema diline getirdiği yeniliklerle de dönüm noktası kabul edilir. Devasa set tasarımları, hareketli kamera kullanımı ve epik anlatımıyla sonraki tarihî filmlere öncülük etmiş; özellikle Hollywood'un büyük ölçekli destanlarının gelişiminde önemli bir ilham kaynağı olmuştur.

[Umran]

Vay be, ne arşivmiş bu! Cabiria'yı eklemen harika olmuş, tam bir başyapıt! Paylaştığın için teşekkürler, sessiz sinema sevenler bayılacaktır buna.

[Nemo Personne]

Gertie, the Trained Dinosaur (1914)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Orijinal Adı: Gertie the Trained Dinosaur
Yönetmen: Winsor McCay
Senaryo: Winsor McCay
Yapım Yılı: 1914
Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
Tür: Animasyon, Kısa Film, Komedi
Süre: Yaklaşık 12 dakika
Yapımcı: Winsor McCay
Animasyon: Winsor McCay

Gertie the Trained Dinosaur (1914), tarih öncesi çağlarda yaşayan sevimli ve oyuncu bir Brontosaurus olan Gertie'nin, eğiticisinin komutlarına verdiği eğlenceli tepkileri konu alır. Gertie dans eder, su içer, ağaçlarla oynar, dev bir mamutu korkutur ve zaman zaman yaramazlık yaparak eğiticisini zor durumda bırakır. Film, belirgin bir olay örgüsünden çok Gertie'nin kişiliğini ve duygularını ön plana çıkaran kısa skeçlerden oluşur. Karakterin şaşırması, inatlaşması, neşelenmesi ve oyunbaz tavırları, onu sinema tarihindeki ilk gerçek anlamda "canlı" animasyon karakterlerinden biri hâline getirmiştir. Animasyon sanatının gelişiminde çığır açan eser, çizgi karakterlere kişilik ve duygu kazandıran ilk filmlerden biri olarak kabul edilir.

[Nemo Personne]

The Perils of Pauline (1914)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Orijinal Adı: The Perils of Pauline
Yönetmen: Louis J. Gasnier ve Donald MacKenzie
Yapım Yılı: 1914
Ülke: ABD
Tür: Sessiz Film, Macera, Aksiyon, Seriyal
Süre: 20 bölüm (seriyal)
Yapım Şirketi: Pathé Exchange
Başlıca Oyuncular: Pearl White, Crane Wilbur, Paul Panzer
Senaryo: Charles W. Goddard


Genç ve varlıklı Pauline Marvin, mirasını aldıktan sonra güvenli ve sıradan bir hayat yerine macera dolu bir yaşam sürmeyi seçer. Ancak servetine göz diken vasisi, Pauline'i mirastan mahrum bırakabilmek için onu sürekli ölümcül tuzakların içine sürükler. Kaçırılmalar, tren kazaları, uçurumlar, patlamalar ve akıl almaz tehlikelerle karşı karşıya kalan Pauline, cesareti, zekâsı ve şansı sayesinde her bölümde hayatta kalmayı başarır. Her macera, bir sonraki bölüm için izleyiciyi merak içinde bırakan bir çıkmazla sona erer. The Perils of Pauline, bu yapısıyla sinema tarihinde "cliffhanger" olarak bilinen ve izleyiciyi bir sonraki bölümü izlemeye teşvik eden anlatım tekniğinin en önemli örneklerinden biri olmuş, sessiz sinema döneminin en popüler seriyallerinden biri olarak sinema tarihine geçmiştir.

[Nemo Personne]

The Squaw Man (1914)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Yönetmen: Cecil B. DeMille, Oscar Apfel
Senaryo: Cecil B. DeMille, Oscar Apfel
Oyuncular: Dustin Farnum, Winifred Kingston, Red Wing, Monroe Salisbury
Tür: Western, dram
Yapım: ABD, Jesse L. Lasky Feature Play Company
Süre: Yaklaşık 74-78 dakika
Görüntü Yönetmeni: Alfred Gandolfi
Kaynak: Edwin Milton Royle'ın aynı adlı tiyatro oyunu
Gösterim tarihi: 23 Şubat 1914


The Squaw Man, İngiliz aristokratı Yüzbaşı James Wynnegate'in ailesinin onurunu korumak için işlemediği bir suçun sorumluluğunu üstlenmesiyle başlayan dramatik bir western'dir. James'in kuzeni Sir Henry, bir yardım fonundaki parayı zimmetine geçirince aile, skandalın önüne geçmek amacıyla James'in suçu üstlenmesini ister. James de İngiltere'yi terk ederek Amerika'ya kaçar ve Wyoming'de yeni bir hayat kurar.

Amerika'da bir çiftlik sahibi olan James, Nat-U-Ritch adlı Ute yerlisi bir kadınla tanışır ve onunla evlenir. Çiftin bir çocuğu olur ve James yeni hayatında huzur bulduğunu düşünür. Ancak geçmişi yeniden karşısına çıkar. İngiltere'den gelen Lady Diana, James'in kuzeni Sir Henry'nin öldüğünü ve artık eski hayatına dönmesinin mümkün olduğunu bildirir. Böylece James, İngiltere'deki aristokrat yaşamı ile Amerika'da kurduğu ailesi arasında ağır bir seçimle karşı karşıya kalır.

Film, yalnızca erken dönem bir western olması nedeniyle değil, Cecil B. DeMille'in ilk uzun metrajlı filmi ve Hollywood'da çekilen ilk uzun metrajlı filmlerden biri olması nedeniyle de sinema tarihinde özel bir yere sahiptir. "Hollywood'da çekilen ilk uzun metrajlı film" unvanı konusunda sinema tarihçileri arasında bazı tartışmalar bulunsa da, The Squaw Man bu dönüm noktasıyla güçlü biçimde ilişkilendirilir.

[Umran]

Harika bir paylaşım! Sessiz sinema arşivine eklenen her yeni film çok değerli. Emeğine sağlık, devamını bekliyoruz!

[Nemo Personne]

The Birth of a Nation (1915)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])

Yönetmen: D. W. Griffith
Senaryo: D. W. Griffith, Frank E. Woods
Yapım: ABD, 1915
Tür: Tarihî drama, savaş, epik, sessiz film
Süre: yaklaşık 3 saat
Oyuncular: Lillian Gish, Mae Marsh, Henry B. Walthall, Miriam Cooper, Ralph Lewis
Kaynak: Thomas Dixon Jr.'ın The Clansman adlı romanı ve oyunu
Görüntü yönetmeni: Billy Bitzer
Müzik: Sessiz film, gösterimlerde dönemin orkestra/müzik eşliğiyle
Önem: Sinema dilinin gelişiminde dönüm noktalarından biri. Özellikle paralel kurgu, yakın plan, kamera hareketleri ve büyük ölçekli savaş sahnelerinin kullanımında son derece etkili oldu.


Film, Amerikan İç Savaşı ve Yeniden Yapılanma dönemini, Kuzeyli Stoneman ailesi ile Güneyli Cameron ailesinin iç içe geçen hikâyesi üzerinden anlatır. Savaş başladığında iki ailenin gençleri karşıt ordularda savaşır; dostluklar, aşklar ve aile bağları savaşın içinde parçalanır.

Filmin ikinci yarısı, savaş sonrasındaki Reconstruction dönemine ve Güney'deki siyasi-toplumsal çatışmalara odaklanır. Hikâye sonunda Ku Klux Klan'ı kahramanca ve kurtarıcı bir güç olarak sunan, Afro-Amerikalıları ise ağır biçimde ırkçı stereotiplerle betimleyen bir anlatıya dönüşür. Bu nedenle film, sinema tarihi açısından teknik yenilikleri son derece önemli olmakla birlikte, açıkça ırkçı ve KKK'yı yücelten içeriği nedeniyle son derece tartışmalı bir eserdir.

Kısacası: Sinema tekniği açısından devrimci, tarih anlatısı açısından ise ciddi biçimde ideolojik ve ırkçı bir film. Bu ikili karakteri, filmi sinema tarihinin en önemli ama aynı zamanda en tartışmalı yapıtlarından biri haline getiriyor.

[Matsuro]

Harika bir paylaşım, emeğine sağlık! Sessiz sinemanın bu başyapıtını arşivine eklemen çok güzel olmuş. Gerçekten de sinema dili açısından çok yenilikçi bir filmdi.

[Nemo Personne]

The Cheat (1915)

[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])


Yıl: 1915
Ülke: ABD
Tür: Dram
Yönetmen: Cecil B. DeMille
Senaryo: Hector Turnbull, Jeanie MacPherson
Oyuncular: Fannie Ward, Sessue Hayakawa, Jack Dean
Süre: Yaklaşık 59 dakika


Edith Hardy, sosyete hayatının gösterişine düşkün, varlıklı bir borsacının eşidir. Bir yardım kuruluşunun parasını borsada kullanır ve parayı kaybedince açığı kapatmak için gizemli bir fildişi tüccarı olan Tori'den borç alır. Ancak tüccarın amacı yalnızca parasını geri almak değildir. Edith, borcunu ödeyemediğinde kendisini giderek karanlıklaşan bir güç, arzu ve aşağılanma ilişkisinin içinde bulur.

Filmin önemi: Cecil B. DeMille'in erken dönemindeki en dikkat çekici yapımlardan biridir. Sessue Hayakawa'nın ölçülü oyunculuğu ve ışık-gölge kullanımıyla öne çıkar. Film ayrıca dönemin Asyalı karakterleri klişeleştiren yaklaşımını da yansıtır.