Oturum Aç

Orijinalini görmek için tıklayınız : Yüzlerce Kişinin Yaşamını Yitirdiği 'kanserli köyün' Hikayesi


Sürmenaj
29 Nisan 2026, 17:03
[Only Registered Users Can See Links]

Kanser nedeniyle boşaltılan köyde insanlar yaşamaya devam ediyor

Toprağındaki minerallerin kanser yaptığı belirlendiği için taşınan Karain Köyü’nde hâlâ insanlar yaşıyor. Yeni Mahalle’ye taşınan köyde ise yıllardır iskan dahil pek çok eksik var.

Nevşehir Ürgüp’te toprak yapısındaki minerallerin kanser yaptığı tespit edildikten sonra “medikal doğal afet bölgesi” ilan edilerek taşınan Karain köyü yeni yerinde birçok sorunla boğuşuyor. Yörede uzun yıllar jeolojik çalışmalar yapan Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Eşref Atabey Ürgüp merkezinde Yeni Mahalle’ye taşınan köyün hâlâ iskan izinlerinin bulunmadığını ve yeni konut verilen köylülerin mali güçlerinin kat kat üzerinde borçlandırıldıklarını dile getirdi. Atabey, yasal olarak boş olması gereken eski Karain köyünde ise halen insanların yaşadığını ve su, elektrik gibi altyapı hizmetlerinin devam ettiğini dile getirdi.

DÜNYA ORTALAMASININ 1000 KATI KANSER!
Dünyada milyonda bir görülen mezotelyoma (karın zarı kanseri) Nevşehir’in bazı köylerinde dünya ortalamasının 1000 katı üzerinde görülüyor. Bunun nedeni ile ilgili yapılan araştırmalarda yörenin jeolojik yapısında bulunan eriyonit mineralinin bu hastalığın temel etkeni olduğu ortaya çıkarken, genetik yatkınlık da hastalığa ek faktör olarak belirlendi. Bu sağlık sorunu ile ilgili Nevşehir yöresinde 1970 yılında başlayan epidemiyolojik çalışmalar sonrası 1979-2003 yılları arasında Karain, Sarıhıdır ve Karlık’ta (kontrol köyünde) yaşayan 891 köylünün (20 yaş üzeri) 372 ölümün 119’unun (yüzde 44,5) mezotelyoma nedeniyle geliştiği tespit edildi.

MEDİKAL DOĞAL AFET BÖLGESİ
Eriyonit mineral tozlarının karın zarı kanseri nedeni olduğunun ortaya çıkmasının ardından Tuzköy ve Karain köylerinin “medikal doğal afet” kapsamına alınarak taşındığını aktaran Atabey, Gülşehir ilçesine bağlı Tuzköy’ün 2007 yılında, Ürgüp ilçesine bağlı Karain köyünün ise 2017 yılında yeni yerleşim yerlerine taşındığını belirtti. Karain köyünün 2017 yılında Ürgüp ilçe merkezinde, kendisinin tıbbi jeolojik etüdünü yaptığı alanda TOKİ tarafından yapılan yeni konutlara taşındığını dile getiren Atabey, aradan 4 yıl geçmesine rağmen, Ürgüp merkezde Yeni Mahalle’nin hâlâ iskan izninin bulunmadığını aktardı.

BOŞALTILAN KÖYDE SANDIK KURULUP SEÇİM BİLE YAPILMIŞ!
Atabey, “Mahallenin çevre düzenlemesinin yapılmadığı, konut sahiplerinin mali güçlerinin kat kat üzerinde ödeyemeyecekleri miktarda borçlandırıldıkları belirtilmektedir. Yeni Mahalle’de oturanların adreslerinin, hâlâ eski Karain köyü olduğu, seçimlerde, doğal afet ilan edilen ve yaşanması yasak olan eski Karain köyünde sandık kurularak, köy halkının orada oy kullandığı dile getiriliyor. Üstelik, yaşanması Bakanlıkça yasaklanmış olan ve insanların taşındığı eski köyde hâlâ muhtarlığın hizmet verdiği, elektrik ve suyunun kesilmediği, hatta yeni su deposu yapılmasının bile söz konusu olduğu belirtiliyor. Karain köyü muhtarının 2017 yılında taşınan Yeni Mahalle’nin sorunlarıyla ilgilenmesi gerekirken, doğal afet kapsamında olan ve yaşanması yasak olan eski Karain köyünde hâlâ hizmet veriyor olması anlaşılır gibi değil. Ayrıca bu durum suç teşkil etmektedir” dedi.

ERİYONİT KARIN ZARI KANSERİ YAPIYOR
Jeolojik kökenli bu tehlikenin tanımlanmasından sonra bazı köyler eriyonit maruziyetinin en aza ineceği yerlere taşınmış. Aradan geçen 35 yıla rağmen eriyonit içeren alanların halen sağlık açısından tehlike oluşturduğuna vurgu yapan Atabey, eriyonitin yol açtığı sağlık sorununa dair şu bilgileri verdi; “Eriyonit mineral iğneciklerinin (tozları) solunum yollarına kolayca girip, derinliklere kadar gidebilmesi, orada hiç değişmeden kalabilmesi ve kimyasal yapıları nedeniyle akciğer ve karın zarında mezotelyoma denilen kanser türünü yaptığı kabul edilir. Mezotelyoma, akciğer zarından önce göğüs boşluğunda su birikmesiyle başlayan bir hastalıktır. Akciğerde su toplanması demek akciğerin ödem toplaması demektir”.

YÖRE KARIN ZARI KANSERİNDEN ÖLÜMLERDE DÜNYA BİRİNCİSİ!
Prof. Dr. Yusuf İzzettin Barış ile birlikte yörede uzun yıllar bilimsel çalışmalar yapan Tıbbi Jeoloji Uzmanı ve Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Eşref Atabey, bu yörelerde eriyonit mineraline uzun süreli maruz kalınmasının, mezotelyomadan kaynaklanan ölüm oranlarının dünyadaki en yüksek seviyelere ulaşmasına neden olduğunu ifade etti. Verem Savaş Teşkilatının 1980’li yıllarda Nevşehir ve çevresinde çekmiş olduğu 50 binden fazla mikrofilmler incelediğinde, eriyonitin sebep olduğu akciğer zarında kalınlaşma ve kireçlenme gibi hastalıkların en yoğun şekilde Tuzköy, Karain ve Sarıhıdır’da görüldüğünün ortaya çıktığını dile getiren Atabey, “Dünyada milyonda bir görülen mezotelyoma Tuzköy’de 1000 kat fazla görülmektedir. Bu gözlemler kanserin oluşmasında esas etkenin eriyonit olduğunu göstermekle birlikte genetik yatkınlığın da ek faktör olarak etkili olabileceğine işaret eder” dedi.

“YUSUF İZZETTİN BARIŞ HOCA’YA BÜYÜK HAKSIZLIK YAPILIYOR”
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümünde görev yaptığı süreçte Prof. Dr. Yusuf İzzettin Barış ile birlikte yörede tıbbi jeolojik araştırmalar yapan ekibin içinde yer alan Dr. Eşref Atabey, konuya dair her açıklamasında İzzettin Barış’ın emeklerinden övgüyle söz ediyor. Son dönemlerde Prof. Dr. Barış ile ilgili bölgede yapılan kara propagandaya tepki gösteren Atabey, İzzettin Barış Hoca’nın ülkemizin her köşesinde fedakarca çalıştığını, araştırmalar yaptığını, çevresel ve mesleksel hastalıklarla ilgili bilimsel araştırmalarıyla gerek ülkemizde ve gerekse dünyada saygın bir yeri olduğunu kaydediyor. Atabey, “Karain köyü muhtarıyla birlikte ve yurt dışında yaşadığı anlaşılan bazı kişilerin doğal afet ilan edilen ve yaşanması yasak olan eski Karain köyünde kalmak için kendilerince bir gerekçe bularak, şimdi hayatta olmayan Prof. Dr. Yusuf İzzettin Barış hakkında gerçek dışı, iftira dolu beyanlara başvurdukları videolar sosyal medyada yayımlanmakta. Bu bilim dışı iftiraları ve karalamaları kınıyorum” dedi.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümünde görev yaptığı süreçte Nevşehir’in köylerinde bilimsel çalışmalar yapan Prof. Dr. Yusuf İzzettin Barış’ın özellikle eriyonit ve mezotelyoma ile ilgili çalışmaları DSÖ tarafından da kabul gördü. Nusret Fişek Tıp Ödüllü Prof. Dr. Yusuf İzzettin Barış 2013 yılında yaşamını yitirdi.

Özer AKDEMİR

Sürmenaj
29 Nisan 2026, 17:04
"Kanserli köy" 40 yıl sonra taşınıyor

[Only Registered Users Can See Links]

Kaya oyma evlerinin duvarlarındaki "erionit" maddesi yüzünden bugüne kadar 350 kişiyi kanserden kaybeden Karain köyü, TOKİ tarafından ilçe merkezine yaptırılan konutlara taşınacak.

Kaya oyma evlerinin duvarlarındaki "erionit" maddesi yüzünden bugüne kadar 350 kişiyi kanserden kaybeden Ürgüp'e bağlı Karain köyü, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından ilçe merkezine yaptırılan konutlara taşınacak.

Ürgüp Belediye Başkanı Fahri Yıldız, AA muhabirine yaptığı açıklamada, akciğer zarı kanserinden ölümlerin çok fazla olduğu Karain köyünde 1974'de hastalığın nedenini bulabilmek için dönemin Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü ve Hacettepe Üniversitesinin araştırma yaptığını söyledi.

Köydeki kaya oyma evlerin duvarlarında bulunan "erionit" isimli maddenin soluma yoluyla vücuda alınmasının akciğer zarı kanserine neden olduğunun belirlendiğini anlatan Yıldız, "Bunun sebep olduğu kanserden köyde yaklaşık 350 vatandaşımız öldü. Bu ölümlerin birçoğu da erken yaşlarda görülmüştü" diye konuştu.

Köydeki kanser vakalarının nedeninin belirlenmesinin ardından TBMM'de oluşturulan Kanser Araştırma Komisyonu'nun da verdiği raporlar doğrultusunda köyün taşınmasının kararlaştırıldığını ifade eden Yıldız, 2012 yılının Mayıs ayında TOKİ'nin ihaleye çıkarak, köyün taşınacağı konutların yapımına başladığını belirtti.

TOKİ'nin Tarım Köy Projesi kapsamında yaptırdığı 127 konutun tamamlandığını ve önümüzdeki günlerde dairelerin hak sahiplerine verileceğini kaydeden Yıldız, şöyle devam etti:

"Halen Ürgüp'e 7 kilometre mesafedeki Karain köyünde insanlarımız ikamet ediyor. Köylüler için Ürgüp'ün Evka Mahallesi'ne yapılan müstakil konutlar iki kattan oluşuyor. Burada köy ve kent yaşamının birlikte sürdürülebileceği bir proje uygulandı. Üst katları normal yaşam alanı alt katlar köylümüzün her türlü ürünü pekmezi, buğdayı, arpayı stoklayabileceği depo olarak yapıldı. Dış cepheler büyük ölçüde taş kaplama. Evlerin barınma alanı 85 metrekare deposuyla beraber toplam 170 metrekareye ulaşıyor. Kış gelmeden konutlar hak sahiplerine dağıtılacak. Böylece kanserli köy boşaltılmış olacak. Aydınlatma, ulaşım, kanalizasyon, içme suyu çalışmaları tamamlandı."

"Köylülerimiz tarlalarından, bağlarından kopmayacak"

Taşınma işleminin bitmesinin ardından köyde yaşamaya izin verilmeyeceğini, evlerin kapılarının mühürleneceğini vurgulayan Yıldız, uygulamanın köylülerin sağlığı için yapıldığını, Karainlilerin de bunun farkında olduğunu ifade etti.

Ürgüp'teki yeni konutlara taşınacak köylülerin tarlalarından koparılmayacağını, istedikleri gibi arazilerini işleyebileceklerini belirten Yıldız, "Tarlalarında kanserojen madde yok. Tehlike evlerinin duvarlarında. Zaten yapılan evler de köy hayatlarını devam ettirmelerini teşvik edecek nitelikte" dedi.

Köylüler taşınmayı bekliyor

Köy Muhtarı Mevlüt Özata, Karain sakinlerinin çoğunun taşınmayı istediğini söyledi. Yakınları arasında kanserden ölen olmadığını ancak 1970 yılından bu yana 350 kişinin bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirten Özata, geçen muhtarlık döneminde 39 yaşındaki bir azasının 4 ay içerisinde aynı hastalıktan öldüğünü kaybetti.

Ürgüp'deki yeni konutlara taşınmayı beklediklerini dile getiren Özata, "Köyde bu yıl içerisinde kanserden 12 kişi öldü. Akciğer zarı kanseri nedeniyle... Köyden ayrılmak istemeyenler de oluyor ancak onlar azınlıkta. Hepimiz taşınmayı bekliyoruz" diye konuştu.

Sürmenaj
29 Nisan 2026, 17:06
[Only Registered Users Can See Links] 61b7f55f863dffcb12ee.jpg.webp

‘Kanserli köy’ taşındı köylüleri yeri korku sardı
Nevşehir’de ‘Kanserli köy’ olarak bilinen Karain Köyü 8 kilometre uzağa taşındı. Yeni yerlerine alışmaya çalışan köylülerin kaygısı artık kanserden çok, yeni evlerinin borcu.

‘Kanserli köy’ taşındı köylüleri yeri korku sardı
Hikâyesi 40 yıl önceye dayanan ve ‘Kanserli köy’ olarak bilinen Nevşehir’in Tuzköy, Karain, Sarıhıdır köylerinden, binlerce ölüm yaşanması üzerine bölge halkının evleri incelenmeye başlandı. Bölge halkının yaşadıkları evlerin yapımında kullanılan kaya tüflerinin içindeki minerallerin ‘mezotelyoma’ya (asbestin yol açtığı akciğer zarı kanseri) neden olduğu ortaya çıktı. Evlerin zemininde de bu madde tespit edilince 3 kanserli köyün taşınması gündeme geldi.

İlk olarak nüfusu en fazla ve ölüm oranı en yüksek olan Tuzköy’ün taşınması için çalışmalara başlatıldı ve 7 sene önce köyün 300 metre ilerisine yeni evler inşaat edildi. A ve B bölgesi olmak üzere ikiye ayrılan Tuzköy’de öncelikle A bölgesinde yaşayan kişilerin yeni köye taşınması düşünülmüş ancak yapılan ev sayısı yetersiz kalınca bazı köylüler riskli olduğu belirtilen evlerinde oturmaya devam etmek zorunda kalmıştı. Karain Köyü’nde ise uzun zamandır yapılması çalışılan evlerin inşaatı tamamlandı ve köylüler yeni evlerine taşınmaya başladı. Ancak köylülerin en büyük derdi yeni evlerinin parasını nasıl ödeyecekleri.

‘Açıkta kalan yok’

163 kişinin yaşadığı Ürgüp’e bağlı Karain Köyü Muhtarı Mevlüt Özata, yeni köyün 8 kilometre uzakta olduğunu belirterek, “Bu çevrede akciğer zarı kanseri en yaygın hastalık. Bu hastalık yüzünden köyümüzde şu ana kadar 500 kişi öldü. Bu yüzden köy halkı da taşınmak istiyordu. Köydeki konut sayısı kadar yeni yere ev yapıldı. Kimse evsiz kalmadı” dedi.

Anneannesini ‘mezotelyoma’ yüzünden kaybeden Hasan Tural da 47 yıl sonra yeni köye taşınmış ama evlerden memnun olmadığını söylüyor. “Benim orada dedemden kalma 8 odalı evim vardı ama burada 2 odalı bir evde yaşıyorum” diyen Tural, fiziki şartlarda sıkıntılar yaşandığını ve okulun uzak olmasının da kendilerini zorladığını anlatıyor.

‘Ne kadar ödeyeceğiz?’

Karain Köyünde yaşayan ve ailesinde bir kişinin bu hastalıktan öldüğünü söyleyen 18 yaşındaki Bekir Türkoğlu da, “Ürgüp bölgesinde yapılan evleri para karşılığında verdiler. Ev için ne kadar vereceğimizi bilmiyorum. Bize iki sene para vermeden oturacağımız söylendi ondan sonra ödeme planı çıkarılacakmış” diye konuştu.

(Milliyet)

Doğa harikası ama 'kanserli' diye anılıyor: 'Köyün üzerinde bir oyun oynandı'

Nevşehir'de bulunan Karain köyü yıllardır kanserli köy olarak anılıyor.

Peki, neden adı kanserli köy? Bölgede neler yaşandı? Toprağa asbest karıştığı için terk edilen bu köyde yaşananları orada yaşayanlar anlattı.

Nevşehir’in Ürgüp ilçesine bağlı Karain köyünde 1974 yılından beri kanserden çok sayıda köylünün ölmesinin ardından köylerinin 'Nevşehir kanser köyü' olarak anılıyor.

Karain köyünde 1974 yılında karın ağrısı ve omuz düşmesi sebebiyle 9 kişi hayatını kaybetti. Aynı dönemde köye yeni atanan sağlık memuru durumun farkına varınca Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu'da bu durumla ilgili bilgi istedi.

Önce tüberküloz sanıldı
Ankara'dan gelen uzmanlar, Karain köyündeki araştırmalar kapsamında akciğer filmi çekildi ve özel bir kireçlenme türü tespit edildi. Araştırmayı Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. İzzettin Barış yaptı, topraktaki asbeste bağladı ve tarımla uğraşan köylülerin çok fazla toz yuttuğunu ortaya koydu. O dönemde pek çok kişiye akciğer zarı kanseri teşhisi konuldu.

Hastalık sebebiyle köyden ayrılan köylülerin ardından köy medikal doğal afet köyü ilan edildi. Şu an köyde sadece 2 hane bulunuyor.

'Köyün üzerinde oyun oynandı'

Karain köyüne giden Habertürk ekibinin ulaştığı Karain köyü sakinleri "kanserli köy" diye anılmaktan son derece rahatsız. Köyde artık kanser olmadığını söyleyen köylüler "Köyün üzerinde oyun oynandı, bu yafta bize takıldı" diyorlar.