Matsuro
23 Ekim 2025, 16:55
Paskalya Adası’ndaki yerlilerin “heykeller yürüdü” efsanesi gerçek çıktı. Bilim insanları, fizik ve deneylerle dev Moai’lerin nasıl yürütüldüğünü kanıtladı.
[Only Registered Users Can See Links]
Paskalya Adası’nın (Rapa Nui) devasa Moai heykellerinin, ağaçsız bir adada kilometrelerce nasıl taşındığına dair asırlık gizem perdesi aralandı. Yıllardır bir efsane olarak kabul edilen ve ada halkının “heykeller yürüdü” şeklindeki anlatısı, yapılan son bilimsel araştırmalarla doğrulandı.
1722’de Hollandalı kâşif Jacob Roggeveen, adaya ilk ayak bastığında yüzlerce dev heykelin nasıl taşındığını yerli halka sorduğunda aldığı “yürüdüler” yanıtı, uzun yıllar boyunca batılı araştırmacılar tarafından yerel bir mit olarak değerlendirildi. Ancak günümüzde yapılan çalışmalar, ada halkının anlattıklarının doğru olduğunu ortaya koydu.
Yaklaşık 900 adet Moai heykeli, MS 1250-1500 yılları arasında yapılıp dikildi. En uzun Moai 10 metre yüksekliğinde ve 82 ton ağırlığındayken, en ağırı 86 tona ulaşıyordu. Bu devasa heykellerin taşınması konusunda bilim insanları uzun yıllar kızak ve silindir kütükler kullanıldığı teorisi üzerinde durdu.
1997 yılında yayımlanan Guns, Germs, and Steel adlı kitabında Jared Diamond, heykellerin yatay şekilde kütükler üzerinde taşındığını ve bu süreçte adadaki ağaçların yok edildiğini öne sürmüştü. Ancak yeni araştırmalar bu teoriyi çürüttü.
Dev Moai Heykellerinin Yürüyüş Sırrı Ortaya Çıktı
[Only Registered Users Can See Links]
Binghamton Üniversitesi’nden Antropoloji Profesörü Carl Lipo ve Arizona Üniversitesi’nden Terry Hunt önderliğindeki araştırma ekibi, fizik kuralları, 3D modelleme ve gerçek deneyler yoluyla heykellerin nasıl “yürütüldüğünü” kanıtladı. 4,35 ton ağırlığında bir Moai replikası kullanılarak yapılan deneyde, 18 kişilik bir ekip heykeli 100 metrelik mesafeyi sadece 40 dakikada kat etmeyi başardı.
Araştırmacılar, inceledikleri bin kadar Moai heykelinin 62’sinin antik taşıma yolları üzerinde terk edilmiş olduğunu tespit etti. Bu heykellerin D şeklindeki tabanları, geniş bir temel ve düşük ağırlık merkezi sağlayarak yana doğru sallanmalarını kolaylaştırıyordu. Heykellerin ağırlık merkezinin tabanın ön kenarından biraz ileride olacak şekilde tasarlanması da ileri doğru hareket etmelerini sağlıyordu.
[Only Registered Users Can See Links]
Adada bulunan özel yollar da heykellerin taşınmasında önemli rol oynuyordu. Rano Raraku taş ocağından çıkan 24 kilometreden fazla yol tespit edildi. Bu yollar ortalama 4,5 metre genişliğinde ve içbükey kesitli yapılarıyla heykellerin dengeli bir şekilde ilerlemesine olanak sağlıyordu.
Araştırma ekibinin hesaplamalarına göre 40 kişilik bir ekip 10 kilometrelik bir mesafeyi 15-22 günde kat edebiliyordu. Bu süre, ada halkının kapasitesi düşünüldüğünde oldukça makul görünüyor. Günümüzde bile ada sakinleri, heykelleri yürütme tekniğini bilen bir atalarından bahseden ve tekrarlayan hareketlere uygun ritmi olan geleneksel bir şarkıyı söylemeye devam ediyor.
Çalışmanın sonuçları Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlandı.
[Only Registered Users Can See Links]
Kaynak: Artnet ([Only Registered Users Can See Links])
[Only Registered Users Can See Links]
Paskalya Adası’nın (Rapa Nui) devasa Moai heykellerinin, ağaçsız bir adada kilometrelerce nasıl taşındığına dair asırlık gizem perdesi aralandı. Yıllardır bir efsane olarak kabul edilen ve ada halkının “heykeller yürüdü” şeklindeki anlatısı, yapılan son bilimsel araştırmalarla doğrulandı.
1722’de Hollandalı kâşif Jacob Roggeveen, adaya ilk ayak bastığında yüzlerce dev heykelin nasıl taşındığını yerli halka sorduğunda aldığı “yürüdüler” yanıtı, uzun yıllar boyunca batılı araştırmacılar tarafından yerel bir mit olarak değerlendirildi. Ancak günümüzde yapılan çalışmalar, ada halkının anlattıklarının doğru olduğunu ortaya koydu.
Yaklaşık 900 adet Moai heykeli, MS 1250-1500 yılları arasında yapılıp dikildi. En uzun Moai 10 metre yüksekliğinde ve 82 ton ağırlığındayken, en ağırı 86 tona ulaşıyordu. Bu devasa heykellerin taşınması konusunda bilim insanları uzun yıllar kızak ve silindir kütükler kullanıldığı teorisi üzerinde durdu.
1997 yılında yayımlanan Guns, Germs, and Steel adlı kitabında Jared Diamond, heykellerin yatay şekilde kütükler üzerinde taşındığını ve bu süreçte adadaki ağaçların yok edildiğini öne sürmüştü. Ancak yeni araştırmalar bu teoriyi çürüttü.
Dev Moai Heykellerinin Yürüyüş Sırrı Ortaya Çıktı
[Only Registered Users Can See Links]
Binghamton Üniversitesi’nden Antropoloji Profesörü Carl Lipo ve Arizona Üniversitesi’nden Terry Hunt önderliğindeki araştırma ekibi, fizik kuralları, 3D modelleme ve gerçek deneyler yoluyla heykellerin nasıl “yürütüldüğünü” kanıtladı. 4,35 ton ağırlığında bir Moai replikası kullanılarak yapılan deneyde, 18 kişilik bir ekip heykeli 100 metrelik mesafeyi sadece 40 dakikada kat etmeyi başardı.
Araştırmacılar, inceledikleri bin kadar Moai heykelinin 62’sinin antik taşıma yolları üzerinde terk edilmiş olduğunu tespit etti. Bu heykellerin D şeklindeki tabanları, geniş bir temel ve düşük ağırlık merkezi sağlayarak yana doğru sallanmalarını kolaylaştırıyordu. Heykellerin ağırlık merkezinin tabanın ön kenarından biraz ileride olacak şekilde tasarlanması da ileri doğru hareket etmelerini sağlıyordu.
[Only Registered Users Can See Links]
Adada bulunan özel yollar da heykellerin taşınmasında önemli rol oynuyordu. Rano Raraku taş ocağından çıkan 24 kilometreden fazla yol tespit edildi. Bu yollar ortalama 4,5 metre genişliğinde ve içbükey kesitli yapılarıyla heykellerin dengeli bir şekilde ilerlemesine olanak sağlıyordu.
Araştırma ekibinin hesaplamalarına göre 40 kişilik bir ekip 10 kilometrelik bir mesafeyi 15-22 günde kat edebiliyordu. Bu süre, ada halkının kapasitesi düşünüldüğünde oldukça makul görünüyor. Günümüzde bile ada sakinleri, heykelleri yürütme tekniğini bilen bir atalarından bahseden ve tekrarlayan hareketlere uygun ritmi olan geleneksel bir şarkıyı söylemeye devam ediyor.
Çalışmanın sonuçları Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlandı.
[Only Registered Users Can See Links]
Kaynak: Artnet ([Only Registered Users Can See Links])