Matsuro
20 Ekim 2025, 12:06
Mısır’daki Sakkara’da “Messi” adlı bir memura ait 4.300 yıllık eşsiz bir heykel bulundu. Türünün tek örneği olan eser, dönemin sanatına ışık tutuyor.
[Only Registered Users Can See Links]
Mısır’ın Sakkara nekropolünde kazı yapan arkeologlar, hem ismiyle hem de tarzıyla bilim dünyasında büyük bir heyecan yaratan, benzeri görülmemiş bir keşfe imza attı. Yaklaşık 4.300 yıl önce, Eski Krallık döneminde yaşamış “Messi” adında yüksek rütbeli bir memura ve ailesine ait bir “ka heykeli” gün yüzüne çıkarıldı.
Antik Mısır’da sanat ve mimari alanında önemli gelişmelerin yaşandığı 5. Hanedanlık dönemine (MÖ 2465-2323) tarihlendirilen eser, dönemin piramitlerin inşa edildiği altın çağına denk geliyor. Söz konusu dönem, Mısır sanatının geleneksel kurallarının şekillendiği bir zaman dilimi olarak biliniyor.
103 santimetre yüksekliğindeki kireçtaşı heykel, üç boyutlu heykel sanatı ile kabartma tekniğinin bir arada kullanıldığı özgün bir örnek olarak öne çıkıyor. Heykelde, sol ayağı öne atılmış şekilde duran soylu bir erkek figürü, diz çökmüş eşi ve bir kaz tutan kızından oluşan bir aile kompozisyonu betimleniyor.
Heykelin ana figürü olan baba, kısa peruk ve pileli bir etek giymiş şekilde tasvir edilirken, anatomik detaylar özenle işlenmiş. Eşi, sade bir elbise ve geniş bir kolye ile betimlenmiş, omuz hizasında bir peruk takıyor. Kızı ise babasının sol bacağının arkasında, yüksek kabartma tekniğiyle işlenmiş.
Antik Mısır’da Sanatsal Yenilik
Dr. Zahi Hawass ve Dr. Sarah Abdoh tarafından The Journal of Egyptian Archaeology’de yayımlanan araştırmaya göre, heykelin en dikkat çekici özelliği döneminin bilinen sanatsal geleneklerinden farklı olarak iki farklı tekniği bir arada kullanması. Anne ve baba figürleri tam üç boyutlu işlenirken, kız çocuğu yüksek kabartma tekniğiyle betimlenmiş.
[Only Registered Users Can See Links]
Heykelin yanında bulunan sahte bir kapı üzerinde “Messi” ismi yazılı. Antik Mısır’da yaygın olarak kullanılan bu sahte kapıların, ölen kişinin ruhunun mezara girip çıkabilmesi için yapıldığına inanılıyordu.
Eserde dikkat çeken bir diğer detay, figürlerin boyutlarındaki farklılık. Antik Mısır sanatında boyut hiyerarşisi önemli bir anlatım aracıydı ve genellikle mezar sahipleri ile kraliyet ailesi üyeleri, çevrelerindeki diğer figürlerden daha büyük betimlenirdi.
Sakkara’daki Sanatsal Gelişim
Brooklyn Müzesi’nde sergilenen Irukaptah heykeli ile benzer özelliklere sahip olan eser, aynı sanat okulunun ürünü olarak değerlendiriliyor. Her iki heykel de boyut, oran, giysi detayları ve sanatsal işçilik açısından büyük benzerlikler gösteriyor.
Heykelde kız çocuğunun elinde tuttuğu kaz figürü günlük yaşamdan bir kesit sunmanın yanı sıra, mezar duvarlarında sıkça görülen sahnelere benzer şekilde, ölümden sonraki yaşam için gerekli besin maddelerini sembolize ediyor.
[Only Registered Users Can See Links]
Eser, erken dönem mezar soyguncuları tarafından yerinden çıkarılmış olarak kumların altında gizlenmiş halde bulundu. Üzerinde herhangi bir yazıt bulunmaması nedeniyle tarihlendirme stilistik analiz yoluyla yapıldı.
Kaynak: Archaeology Mag ([Only Registered Users Can See Links])
[Only Registered Users Can See Links]
Mısır’ın Sakkara nekropolünde kazı yapan arkeologlar, hem ismiyle hem de tarzıyla bilim dünyasında büyük bir heyecan yaratan, benzeri görülmemiş bir keşfe imza attı. Yaklaşık 4.300 yıl önce, Eski Krallık döneminde yaşamış “Messi” adında yüksek rütbeli bir memura ve ailesine ait bir “ka heykeli” gün yüzüne çıkarıldı.
Antik Mısır’da sanat ve mimari alanında önemli gelişmelerin yaşandığı 5. Hanedanlık dönemine (MÖ 2465-2323) tarihlendirilen eser, dönemin piramitlerin inşa edildiği altın çağına denk geliyor. Söz konusu dönem, Mısır sanatının geleneksel kurallarının şekillendiği bir zaman dilimi olarak biliniyor.
103 santimetre yüksekliğindeki kireçtaşı heykel, üç boyutlu heykel sanatı ile kabartma tekniğinin bir arada kullanıldığı özgün bir örnek olarak öne çıkıyor. Heykelde, sol ayağı öne atılmış şekilde duran soylu bir erkek figürü, diz çökmüş eşi ve bir kaz tutan kızından oluşan bir aile kompozisyonu betimleniyor.
Heykelin ana figürü olan baba, kısa peruk ve pileli bir etek giymiş şekilde tasvir edilirken, anatomik detaylar özenle işlenmiş. Eşi, sade bir elbise ve geniş bir kolye ile betimlenmiş, omuz hizasında bir peruk takıyor. Kızı ise babasının sol bacağının arkasında, yüksek kabartma tekniğiyle işlenmiş.
Antik Mısır’da Sanatsal Yenilik
Dr. Zahi Hawass ve Dr. Sarah Abdoh tarafından The Journal of Egyptian Archaeology’de yayımlanan araştırmaya göre, heykelin en dikkat çekici özelliği döneminin bilinen sanatsal geleneklerinden farklı olarak iki farklı tekniği bir arada kullanması. Anne ve baba figürleri tam üç boyutlu işlenirken, kız çocuğu yüksek kabartma tekniğiyle betimlenmiş.
[Only Registered Users Can See Links]
Heykelin yanında bulunan sahte bir kapı üzerinde “Messi” ismi yazılı. Antik Mısır’da yaygın olarak kullanılan bu sahte kapıların, ölen kişinin ruhunun mezara girip çıkabilmesi için yapıldığına inanılıyordu.
Eserde dikkat çeken bir diğer detay, figürlerin boyutlarındaki farklılık. Antik Mısır sanatında boyut hiyerarşisi önemli bir anlatım aracıydı ve genellikle mezar sahipleri ile kraliyet ailesi üyeleri, çevrelerindeki diğer figürlerden daha büyük betimlenirdi.
Sakkara’daki Sanatsal Gelişim
Brooklyn Müzesi’nde sergilenen Irukaptah heykeli ile benzer özelliklere sahip olan eser, aynı sanat okulunun ürünü olarak değerlendiriliyor. Her iki heykel de boyut, oran, giysi detayları ve sanatsal işçilik açısından büyük benzerlikler gösteriyor.
Heykelde kız çocuğunun elinde tuttuğu kaz figürü günlük yaşamdan bir kesit sunmanın yanı sıra, mezar duvarlarında sıkça görülen sahnelere benzer şekilde, ölümden sonraki yaşam için gerekli besin maddelerini sembolize ediyor.
[Only Registered Users Can See Links]
Eser, erken dönem mezar soyguncuları tarafından yerinden çıkarılmış olarak kumların altında gizlenmiş halde bulundu. Üzerinde herhangi bir yazıt bulunmaması nedeniyle tarihlendirme stilistik analiz yoluyla yapıldı.
Kaynak: Archaeology Mag ([Only Registered Users Can See Links])