PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Vezüv Felaketinden 2.000 Yıl Sonra Çözüldü: Herculaneum Parşömeninde İlk Başlık Gün Yüzüne Çıktı


Matsuro
11 Mayıs 2025, 14:10
Herculaneum parşömenlerinde yazanlar, Vezüv Yanardağı patlamasından 2.000 yıl sonra ilk defa okunuyor.

[Only Registered Users Can See Links]

79 yılında Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla kül ve lav altında kalan Pompeii’nin komşusu Herculaneum antik kentinden çıkarılan parşömenler, Vesuvius Challenge adı verilen araştırma projesi kapsamında incelenmeye devam ediyor. 2.000 yıldır okunamayan bir parşömenin başlığı, yarışma kapsamında modern teknoloji kullanılarak ilk kez tespit edildi.

Parşömenin başlığı, yarışmaya katılan iki farklı ekip tarafından bağımsız olarak okundu. Çığır açıcı gelişme, içeriği bugüne dek tamamen gizemini koruyan antik metinlerin anlaşılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Oxford Üniversitesi’ne bağlı Bodleian Kütüphanesi’nde yer alan ve PHerc. 172 olarak tanımlanan parşömenin başlığı “On Vices” (Kötülükler Üzerine) olarak belirlendi. Eserin yazarı, MÖ 40-35 civarında Herculaneum’da yaşamış olan Epicurusçu filozof ve şair Philodemus olarak kaydedildi. Çalışma, Philodemus’un kentteki etkisini ve entelektüel mirasını daha iyi anlamak açısından büyük önem taşıyor.

Herculaneum Parşömenlerinde Gizemler Aydınlanıyor

Philodemus’un parşömen üzerine attığı başlığın tam hâlinin ise muhtemelen “Kötülükler ve Onlara Karşıt Erdemler ile Bunların Kimlerde ve Hangi Konularda Olduğu Üzerine” şeklinde (Περὶ κακιῶν καὶ τῶν ἀντικειμένων ἀρετῶν καὶ τῶν ἐν οἷϲ εἰϲι καὶ περὶ ἅ) olduğu tahmin ediliyor.

[Only Registered Users Can See Links]

Araştırmalara göre eserin toplam on kitaptan oluştuğu; işlediği konular arasında ise kibir, açgözlülük, ev yönetimi ve dalkavukluk gibi başlıkların yer aldığı düşünülüyor.

Başlığı tespit eden ekiplerden biri, Vesuvius Challenge araştırma ekibinden Sean Johnson oldu. Johnson, parşömenin yüzeyinde başlığı gösteren bir segmentasyon ve görsel oluşturdu. Aynı dönemde, Julius Maximilian Würzburg Üniversitesi’nden Marcel Roth ve Gray Swan AI’dan Micha Nowak tarafından oluşturulan ikinci ekip de başlığı doğruladı. Ayrıca mürekkep tespit yöntemlerinde de geliştirmeler yaptılar. Bu katkılarından ötürü ikili, 60.000 dolarlık İlk Başlık Ödülü’ne layık görüldü.

Detaylar Belirsizliğini Koruyor

Elde edilen veriler ışığında PHerc. 172, aynı satırda yazar adı, başlık ve kitap numarası içeren ilk parşömen olma özelliği taşıyor. Bu düzenlemenin neden diğer parşömenlerden farklı olduğu henüz bilinmiyor. Ancak başlığın üstünde ve altında yer alan süsleme çizgileri, bunun bir taslak metin olmaktan çok nihai versiyon olduğunu gösteriyor.

Parşömen üzerindeki kitap numarası “Birinci Kitap” şeklinde okunmakta, ancak içeriği bu numaraya sahip olduğu bilinen “Dalkavukluk Üzerine” metniyle örtüşmüyor. Oxford Üniversitesi’nden Michael McOsker, metnin bu bilinen içerikle uyumlu olmadığını belirtiyor. Bu durum, PHerc. 172’nin farklı bir bölüm veya daha önce bilinmeyen bir varyant olabileceğini düşündürüyor.

[Only Registered Users Can See Links]

Mürekkep tespitinde kullanılan otomatik segmentasyon teknikleri geliştikçe parşömenin içinde hâlâ saklı olan metinlerin de okunması bekleniyor. Uzmanlar, ilerleyen dönemlerde On Vices adlı bu eserin içerdiği diğer sırların da gün yüzüne çıkabileceğini belirtiyor.

Herculaneum’da sürdürülen bu tür çalışmalar, antik dünyanın düşünce sistemine dair değerli bilgiler sunmaya devam ediyor.

Kaynak: IFL Science ([Only Registered Users Can See Links])