Şeyh'ul-Müverrihîn (Tarihçilerin Kutbu) Halil İnalcık [Arşiv]

Asrevya

16 Şubat 2025, 01:06

[Only Registered Users Can See Links]

Bugün sevdiğiniz, tanıdığınız tüm o tarihçileri düşünün; işte onları yetiştiren adam Halil İnalcık’tır. Sayısız tarihçi yetiştirdiği için hocaların hocası olarak anılmasının yanı sıra Türk ve dünya tarihi üzerine de eşi benzeri görülmemiş çalışmalar yapan Halil İnalcık.

Türk olduğuna bakıp da yalnızca ülkemizde bilinen bir isim olduğunu zannetmeyin. Halil İnalcık dünyanın pek çok farklı noktasındaki üniversitede çalışmalar yapmış, dersler vermiş ve hatta kürsüler kurmuştur. Yani hem Türk hem de dünya tarihi üzerine silinmez izler bırakmıştır.

[Only Registered Users Can See Links]

Halil İnalcık kimdir?

Tam adıyla Halil İbrahim İnalcık, 7 Eylül 1916 tarihinde Kırım göçmeni bir ailenin oğlu olarak İstanbul’da dünyaya geldi. Çocuk yaşta ailesi Ankara’ya taşınınca ilk eğitimini Ankara Gazi Mektebi'nde aldı ve Balıkesir Necati Bey Muallim Mektebi'ndeki lise eğitiminden sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Yeni Çağ Tarihi Bölümünde yüksek öğrenimini tamamladı. 1940 yılında mezun olup okulda asistan olarak kaldı.

Tanzimat ve Bulgar Meselesi adlı doktora tezini 1942 yılında verdi. Doçentlik tezi ise Viyana'dan 'Büyük Ricat'e Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı başlığını taşıyordu. Aynı fakültede ders verdiği sırada 1947 yılında Türk Tarih Kurumu üyesi seçildi. 1949 yılında British Museum'da Türkçe yazmalar üzerine çalışmalar yaptı. Profesörlük tezi Viyana Bozgun Yıllarında Osmanlı-Kırım Hanlığı İşbirliği başlığını taşır.

Columbia, Princeton, Pennsylvania, Harvard gibi üniversitelerde ziyaretçi profesör sıfatıyla dersler verdi, 1972 yılında Chicago Üniversitesi’nde Osmanlı Tarihi Kürsüsünü kurdu, 1993 yılında Bilkent Üniversitesi'nde Tarih bölümünü kurdu. Macaristan Cumhurbaşkanı tarafından 2003 yılında Macaristan Liyakat Nişanına layık görüldü.

Cambridge Uluslararası Biyografi Merkezi tarafından dünyadaki sayılı 2000 bilim insanından biri olarak seçilen Halil İnalcık Türkçe, Osmanlı Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, Arapça, Farsça, İtalyanca biliyordu. Yaptığı çalışmalar ve yetiştirdiği sayısız öğrenci nedeniyle Şeyh-ûl Müverrihin yani Tarihçilerin Şeyhi, Tarihçilerin Kutbu, Hocaların Hocası gibi isimlerle anılan Halil İnalcık; 25 Temmuz 2016 tarihinde 99 yaşındayken aramızdan ayrıldı.

Halil İnalcık’ın mutlaka okumanız gereken eserlerinden bazıları:

Fatih Sultan Mehemmed Han
Milli Mücadele Tarihi
Atatürk ve Demokratik Türkiye
Devlet-i Aliyye
İmparatorluktan Cumhuriyete
Kısa Osmanlı Tarihi
Osmanlı'da Devlet, Hukuk ve Adalet
Rönesans Avrupası
Umut Yakar