Sadako Sasaki ve Bin Turna Kuşu

[Asrevya]

[Only Registered Users Can See Links]

Sadako Sasaki (d. 7 Ocak 1943 – ö. 25 Ekim 1955), II. Dünya Savaşı'nın acılarının simgelerinden birisi olmuş Japon kız çocuğu.

Japonya'nın Hiroşima kentinde Misasa Köprüsü yanındaki evinin yakınına 6 Ağustos 1945 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri tarafından atılan atom bombası düştüğünde iki yaşında olan Sadako, radyasyonun etkisiyle 12 yaşında lösemiden öldü. Hastalıkla mücadelesi sırasında kâğıttan bin turna kuşu katlama hedefi ile hayata tutunan Sasaki, 2. Dünya Savaşının masum kurbanlarının sembollerinden biri olmuştur.

[Only Registered Users Can See Links]

1943 yılında Hiroşima'da doğdu. İki yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri tarafından atılan atom bombası, Misasa Köprüsü yanındaki evinin yakınına düştü. Olayda görünürde hiçbir yara almadı. Ancak kaçarken annesi ile birlikte nükleer serpintiye maruz kaldı.

Radyasyonun uzun dönem etkileri 12 yaşındayken belirdi. Kasım 1954'te Sasaki'nin boynunda ve kulaklarının arkasında şişlikler gelişmeye başladı. Ocak 1955'te bacaklarında purpura oluştu. Daha sonra, kendisine akut malign lenf bezi lösemisi teşhisi kondu (annesi ve Hiroşima'daki diğerleri buna "atom bombası hastalığı" adını verdiler).

Sasaki, 21 Şubat 1955'te Hiroşima Kızılhaç Hastanesi'ne kaldırıldı. Hastaneye kaldırıldığı sırada akyuvar sayısı ortalama bir çocuğun seviyesinin altı katıydı. Bir yıldan fazla yaşamasının mümkün olmadığı kanaatine varıldı.

[Only Registered Users Can See Links]

14 ay hastanede tedavi gördü. Bu sırada kağıt katlayarak bin turna kuşu yaparsa iyileşeceği umudu ile ilaç ambalaj kağıdı gibi küçük kağıt parçalarını turna şeklinde katladı.

Durumu gittikçe kötüleşen Sasaki'nin Ekim ayının ortalarında sol bacağı şişti ve mor rengine döndü. Ailesi bir şeyler yemesi için çağırdığında pirinçli çay istedi ve "lezzetli" dedi; ardından ailesine teşekkür etti, bunlar onun son sözleri oldu. 25 Ekim 1955 sabahı öldü.

Ölümünden sonra, Sasaki'nin vücudu, atom bombasının insan vücudu üzerindeki etkilerini araştırmak için Atom Bombası Kazaları Komisyonu (ABCC) tarafından incelenmiştir.

Origami turnaları

Hastanede kaldığı süre boyunca kâğıttan 1000 turna kuşu yapmaya çalıştı. Bunu yapmasının sebebi eski bir Japon inancına göre 1000 turna kuşu yapan kişinin bir dilek dileme hakkı olmasıdır. Sadako da kanserden kurtulmak için dilek dilemek istemişti. Bazı kaynaklarda Sadako'nun 1000 turna kuşundan sadece 644 tanesini katladığı, geri kalanını da onun ilkokul arkadaşlarının katladığı belirtilse de, Sadako'nun 1000 turna kuşunun 1000'ini de katladığı da iddia edilir. Sadako'nun ağabeyi Masahiro Sasaki, The Complete Story of Sadako Sasaki adlı kitabında hedefini aştığını söylüyor.

Anısı

Sadako'nun katladığı turna kuşları Sadako Sasaki Anıtı adı ile, Hiroşima kentinin merkezinde yer alan Hiroşima Barış Anıtı Parkı'ndadır. Anıt 1958'de açılmıştır. Yerli sanatçılar Kazuo Kikuchi ve Kiyoshi Ikebe tarafından tasarlanan anıt, aralarında Sadako'nun sınıf arkadaşlarının da bulunduğu Japon öğrencilerin yürüttüğü bir bağış toplama kampanyası tarafından hayata geçirilmiştir. Heykelin dibinde "Bu bizim çığlığımız. Bu bizim duamız. Dünyada barış" yazan bir levha bulunmaktadır.

Seattle Barış Parkı'nda da bir heykeli vardır. Sasaki, nükleer savaşın etkilerinin önde gelen sembolü haline geldi. Sasaki ayrıca Japonya'daki birçok kız için bir kahramandır. Hiroşima bombalamasının yıldönümünde bazı Japon okullarında hikâyesi anlatılır. Japonya'nın her yerindeki insanlar, Sasaki'ye adanan 6 Ağustos'u yıllık barış günü olarak kutlarlar.

Popüler kültürde

Sadako Sasaki'nin trajik ölümü, Hiroşima şehrini ziyaret eden Dağıstanlı Rus şair Resul Hamzatov'a, sonunda Rusya'nın en büyük savaş baladlarından biri haline gelen Avar şiiri Juravli'yi yazması için ilham verdi.

Sadako, Nâzım Hikmet'in 1956 tarihli Kız Çocuğu adlı şiirine de ilham olmuştur.
wikipedia

[Asrevya]

[Only Registered Users Can See Links]

Eski bir Japon efsanesine göre 1000 tane origami turna kuşu yapan herkese bir turna kuşu tarafından bir dilek hakkı veriliyor.

Bu turna kuşları aileyle ve arkadaşlarla birlikte yapılıyor. Aslında ne kadar çok kişiyle birlikte yapılırsa o kadar iyi..

Bazı öykülere göre ise tek bir dilekten çok sonsuza kadar iyi şans sizinle oluyor. Uzun, sağlıklı bir yaşam, hastalık ve kazalardan kurtulma gücü gibi. Japonya’da turna kuşu mistik, kutsal hayvanlardan biri.

Diğer çok bilinen ikisi ejderha ve kaplumbağa. Turna kuşunun bin yıl yaşadığı söylenir, o yüzden de her bir yıl için bir turna kuşu yapılır.

Bir Çin atasözüne göre turna bin yıl yaşar, kaplumbağa onbin yıl. Turnalar Çin kültüründe de bereketin simgesidirler. Pirinç tarlalarının üzerinde uçan turnalar tarlalara bereket geleceğinin müjdecisidirler. Düğünler iplere dizilmiş turna kuşlarıyla süslenir. Ayrıca baba çifte bin tane turna kuşu verir ki bu da çifte bin yıllık mutluluk ve bereket dilemesindendir.

Turna kuşunun günümüzde populer olmasının bir nedeni de Japon kızı Sadako Sasaki sayesindedir. Japonya’ya atom bombası atıldığında iki yaşında olan bu kız 12 yaşında lösemiye yakalanır.

Hastanede koşup oynar ve zaman geçirirken kendisi gibi kanser olan 80 yaşlarında bir teyze ona turna kuşu hikayesini anlatır ve ” Ben yapamadım, ama sen yap hayatın kurtulsun.” der.

Teyzecik öldükten sonra kız bir umut turna kuşları yapmaya başlar. Bir versiyona göre 644 tane yapabilir ve çok güçten düşmüştür, ölür kalanını sınıf arkadaşları tamamlar, başka bir versiyona göre ise onun bu çabasını duyan dünyanın pek çok yerinden insanlar onun için turna kuşları yapıp hastaneye gönderirler ama çok geçtir, kızcağız ölmüştür.

[Only Registered Users Can See Links]

Ama turna kuşu barışın ve nükleeer silahsızlanmanın simgesi olur. Sayısı milyonlara ulaşan turna kuşları Japonya’da bir müzede sergilenmektedir.

Hiroşima Barış Parkında Sadako Sasaki’nin bir heykeli bulunmaktadır ve elinde bir turna kuşu tutmaktadır.

[Only Registered Users Can See Links]

Turna denilince bizim kültürümüzde de önemi vardır.

Uğurlu kuşlardır, bereketin huzurun simgesidirler. Turna vuran avcının başına felaket geleceğine inanılır. Onun için Anadolu’da turna yuvası bozulmaz, turnalar avlanmaz. Halılarımızda turna desenleri pek çok görünür.

[Only Registered Users Can See Links]

Alevi semahlarında Turna semahı vardır. Turna Hz Ali’yi temsil eder.

Türkülerimizde turna fazlaca yer alan kuşlardandır. Uğur getirsin diye gelinlerin başına turna tüyü takılır.Turnaların tek eşli olduğu ve eşleri ölünce çiftleşmediği inancı yaygındır. Eşi vurulan turnalardan diğerinin kendisini suya bırakıp intihar ettiği söylenir.

Erzurum yöresine ait barlardan biri Turna barıdır.

Dünyadaki 15 tür turnadan turna ve telli turna Türkiye’de de görünür.
Nilgün Günaydın