Kokulu Mumlar Zararlı mı?

[Leydihan]

Kokulu mumlar, ortama hoş bir atmosfer katmak için sıkça tercih edilirken, içerdiği kimyasalların sağlık üzerindeki etkileri konusunda bazı endişeler de gündeme gelmektedir. Peki, kokulu mumlar gerçekten zararlı mı?

[Only Registered Users Can See Links]

Kokulu mumlar, evlerde rahatlatıcı bir atmosfer yaratmak için sıkça kullanılır, ancak içerdiği bazı kimyasallar sağlık açısından endişe yaratabilir. Parafin bazlı mumlar, yandıklarında formaldehit ve toluen gibi zararlı maddeler salabilir. Bu kimyasallar uzun süre solunduğunda baş ağrısı, solunum problemleri ve alerjik reaksiyonlara yol açabilir.

Kokulu mum yakmak sadece mevsimsel bir ritüel değil; aynı zamanda sizi sakin ve mutlu hissettirir. New York Tıp Fakültesi'nde Doçent Dr. Amy Brown: “Birçok insan mumları wellness rutinleri için kullanıyor. Eğer mumlar stres azaltıcı bir kaynaksa, stresle ilişkili baş ağrıları ve vücut ağrıları gibi diğer sorunları da iyileştirebilir" açıklamasında bulundu. Ancak kokulu mumların bir dezavantajı var: Havayı kirleterek, partikül yayarlar. Peki bu kimyasallar ne kadar toksik? Ve vücudunuzu nasıl etkileyebilirler?

Bir kibrit yakıp, battaniyeye sarılmadan önce, kokulu mumlar hakkında bilmeniz gerekenler...

Kokulu mumlar sağlık için zararlı mı?
Bazı mum türleri, uçucu organik bileşikler (VOC’ler) adı verilen kimyasallar yayar. Jennifer Dunphy, “Modern Dünyada Ailenizi Korumak İçin Bilmeniz Gerekenler: Aileler İçin Toksin El Kitabı” adlı kitabında: "Kokulu mumlarda bulunan VOC’ler arasında kanser yapıcı olabilecek benzidin, asetaldehit ve formaldehit bulunur. Bir başka VOC, parafin içeren mumlardan salınabilen toluen, tahrişe, baş dönmesine ve diğer semptomlara neden olabilir" ifadelerini kullandı.

Ancak, Brown şunları vurguladı: “Bunu perspektife oturtmak önemlidir. Kokulu mumlardan üretilen VOC’lerin konsantrasyonu, tütün dumanı ve yapıştırıcılar, boyalar ve inşaat malzemeleri gibi diğer mesleki tehlikelerden üretilen VOC’lere göre kat kat daha küçüktür”.

Mum yanmasından kaynaklanan yanma, iç mekan hava kirliliğine neden olur. Ancak genellikle, mumların yanmasından çıkan buharlar ve gazlar, sağlığı etkilemeyecek kadar düşük seviyelerde olur. Kokulu mumlardaki potansiyel olarak zararlı kimyasalların konsantrasyonu düşük olabilir, ancak, önemli olanın ne sıklıkta solunduğudur. Bunlar düzenli olarak solumak istemediğimiz kimyasallardır.

Ancak düzenli soluma ne anlama gelir?
Uzmanlara göre, belirlenmiş bir 'tehlikeli' maruz kalma miktarı yoktur; bunun yerine risk belirlenirken birkaç faktör göz önünde bulundurulur. Bu faktörler arasında kokulu mumları ne sıklıkta yaktığınız, evinizin ne kadar iyi havalandığı ve sizin ya da birlikte yaşadığınız kişilerin kirleticilere ne kadar duyarlı olduğu yer alır.

Astım veya alerjisi olan kişiler, kokulu ürünlere maruz kaldıklarında daha hassas olabilir ve daha kolay solunum veya cilt semptomları geliştirebilir. Çocuklar benzersiz solunum fizyolojisine sahiptir ve çevreye daha duyarlıdır; bu da bu kirleticileri daha yüksek bir dozda soluyabilmelerine yol açar

En güvenli mumları nasıl seçersiniz?
Bazı uzmanlar, mumların size mutluluk getiriyorsa yakmayı bırakmanıza gerek olmadığını kabul ediyor. Ancak kirleticilere duyarlı olanlar ya da kimyasallardan kaçınmak isteyenler, daha kaliteli mumlar seçmeyi düşünebilirler. Daha 'sağlıklı' bir mum yakmak için, parafin mumlardan kaçınmalı ve doğal malzemelerden yapılmış mumlar seçmelisiniz. Örneğin; soya veya balmumu.

Bunlar sadece toksik kimyasallar yayan parafinlerden kaçındığınız için iyi değil, aynı zamanda genellikle daha yavaş yanarlar ve daha az is üretirler. Ayrıca sentetik kokulardan kaçınıp doğal yağlarla kokulandırılmış mumları tercih etmelisiniz. Ayrıca mumların renklendirilmesi havaya daha fazla benzen türevleri salabilir, bu yüzden boyasız mumları seçmeye çalışın.

Yanmayı önlemek için balmumu ısıtıcılarını deneyebilirsiniz. Ancak aynı kurallar, kullanılan balmumunun türü ve kokular için geçerlidir. Daha güçlü kokulu mumlar, duyarlılıkların artmasına neden olma olasılığı daha yüksek olanlardır; bu mumlar, büyük ve iyi havalandırılmış bir odada yakılmadıkça genelde kaçınılmalıdır. Kokulu mumlardan tamamen kaçınmak isterseniz, evde kendiniz de yapabilirsiniz.

Kaynak ([Only Registered Users Can See Links])

[Leydihan]

Mum ama hangisi?
Mum yakmayı sever misiniz? Şöyle bir hayal edin; ışıkları kapamışsınız, sevdiğiniz bir müzik çalıyor, siz de mum da yakıp belki meditasyon yapıyorsunuz, belki de hayal kuruyorsunuz. Ya da belki benim gibi sevdiğiniz bir mumu yakmak için pek de özel bir an beklemeden; bir işe başlarken, bir yazıya oturmuşken mumunuzu yakıyorsunuzdur.

Bana kalırsa mum yakmak gerçekten çok keyifli. Hele de portakal ya da çam gibi sevdiğim bir aromayı da hafif hafif alıyorsam değmeyin keyfime. Bu gerçekle birlikte artık bir şey var ki o da benim seçici olmam. Sadece mumun şekli ya da kokusu hakkında da değil. Hammaddesi konusunda.

Alışageldiğimiz mumlar yani parafinden üretilen mumlar yandığında zehirli gazlar oluşur. Bu mumlarından salınan toksinler dizel yakıt dumanlarında bulunanlarla aynı.

Soya mumu ve bal mumu ise daha uygun alternatifler. Temiz içeriklerinin yanı sıra hem daha uzun süre yanma kapasitesine sahipler hem de uçucu yağlar ile yine temiz bir şekilde ortam kokusu sağlayabiliyorlar. Ben mum alırken mutlaka kullandıkları koku vericiyi sorguluyorum. Uçucu yağ kullanmıyorlarsa ya da başka deyişle sentetik bir koku kullanıyorlarsa kendi adıma tercih etmiyorum.

Mum konusu benim için burada bitmiyor. Mum yakmayı sevdiğim kadar mumlarımı sonuna kadar da kullanmayı tercih ediyorum. Bir süredir mum yaktığımda balmumu olanlarda kenardan akan, soya mumlarında ise kenarda biriken parçaları alıp bir kavanozda biriktiriyordum. Hatam şu oldu; yüksek bir kavanozda biriktirmiştim. Sonra yatay bir kavanoza aldım.

Neden yatay kavanoz derseniz; ikinci aşamayı yani eritmeyi rahatça yapabilmek için. Önce tencereye su koydum ve normalde buharda pişirme için kullandığım aparatı yerleştirdim. Üzerine de biriken mumların olduğu kavanozu ağzını kapatarak koydum. (Bu noktada yüksek kavanozla kapatamayacağımı fark ettim ve kavanozu yatay bir kavanoza aktardım.)

Tencerenin de kapağını kapadım ve altını açtım. 10 dk kadar bir sürede kavanozdaki mumlar eridi. Dilerseniz hemen işlem bitiminde isterseniz içine uçucu yağ ekleyebilirsiniz.

Ben balmumu ve soyayı karıştırdım çünkü biriktirirken öyle biriktirdim ama siz en baştan ayrı biriktirebilirsiniz.

Elimde mum fitili vardı. Fitili toplu alabilirsiniz. Ben arkadaşımda olduğunu biliyordum ve ondan bir tane aldım. Fitilin altını birazcık mumla içine mum döneceğim kaba sabitledim. Yukarıda kalacak ucunu da kaşığa sardım. Aşağı düşmesin diye.

Sonra da döktüm, soğumaya bıraktım ve fitilin fazlasını kestim. Fitil ucunu uzun bırakmamak önemli.

Bu arada kap dibinde kalan soya mumlarını kaba sıcak su dökerek çıkarabilirsiniz. Ben genelde kaşıkla alıyorum ama sizin hangisi daha kolayınıza gelirse onu deneyin.

Kaynak ([Only Registered Users Can See Links])