Tornacılık whitworth ve boru vidaları vida tarağı

[SOLİDWORKS]

[Only Registered Users Can See Links]

[SOLİDWORKS]

Mastar Çeşitleri

Mastar Çeşitlerini şu şekilde sınıflandırabiliriz:

Paralel Mastarlar (Blok mastarları)

Blok Mastarların Özellikleri

Blok Mastarların Malzemeleri

Profil Mastarları

Kalem ve Vida Tarakları

Sınır Mastarları

Tampon Mastarlar

Geçer-geçmez Tampon mastarla tolerans kontrolü

Çatal mastarlar

Geçer-geçmez çatal mastarla tolerans kontrolü

Halka Mastarlar

Vida mastarları

Paralel Mastarlar (Blok mastarları)

Dikdörtgen prizma seklinde yüksek karbonlu paslanmaz çeliklerden yapılmıstır. Yüzeyleri çok hassas islemlere tabi tutulmustur. Ölçme yüzeyleri o kadar hassas yapılmıslardır ki herhangi bir ölçü elde etmek için birbirine birlestirildiklerinde kuvvetli bir sekilde yapısmaktadır. Birbirine yapısma kuvveti 40 kg/cm2 civarında olduğu yapılan deneyler sonucu test edilmistir.

Takım halinde bulunan Johnson mastarları ve 128 parçalı olarak hazırlanmıstır. Johnson mastarları ile ölçme ve kontrol islemleri 20 C sıcaklıkta yapılmalıdır. Mastarlar üzerinde belirtilen değerler mastar anma ölçüleridir.

[Only Registered Users Can See Links] Mastarların Özellikleri
Her set içerisindeki blok mastarlarının kendi basına bir ölçü tamlığı vardır ve arzu edilen boyutlarda ölçü hassasiyetleri sağlanabilir.
Birden fazla blok mastarları bir araya getirilerek istenilen uzunluk, kısa zamanda ve kolayca sağlanabilir.
Yüzeylerin düzgünlüğü, paralelliği ve ölçü tamlığından yararlanılarak arzu edilen toleranslar kolayca sağlanabilir.
Bir araya getirilen blok mastarların düşme, çarpma veya benzeri darbeli çalışmalar olmadığı sürece özelliği bozulmaz. Bu nedenle endüstride kullanım alanı her geçen gün artmaktadır
Mastar serilerinin oluşturulmasına ölçünün son rakamından başlanır. Yani seriyi oluşturan en küçük mastardan başlanır.

İki veya daha fazla blok mastarı bir araya getirilerek ölçü tamlığı sağlanıyorsa, blok mastarlarının alt ve üst yüzeyine devamlı kullanılan koruyucu blok mastarları yapıştırılmalıdır. Böylece, diğer blok mastarları çizilme, çarpma ve benzeri etkilerden korunmuş olur

[Only Registered Users Can See Links] Mastarların Malzemeleri
Blok mastarları genellikle karbonlu çelik ve krom alaşımlı aşınmaya dayanıklı sertleşebilen çeliklerden yapılır. Blok mastarlarının yapılacağı malzemeler aşağıdaki özellikleri taşımalıdır: İyi sertleşebilmelidir, Sertleşme süresince sekil değiştirmemelidir. Aşınmaya karsı dayanıklı olmalıdır. Yüzde uzama miktarları çok düşük olmalıdır. Malzeme maliyeti düşük ve isleme kolay olmalıdır.

Blok mastarları ayrıca, aşınmaya karsı direnci arttırmak için nikel alaşımlı çelikler ve paslanmaz çeliklerden de imal edilirler. Yine tungsten karbür ve krom karbür gibi sert metallerden de üretilirler. Ancak sert metallerden üretilen blok mastarlarının maliyetleri oldukça yüksektir. Kullanım yerlerine göre bazı blok mastarları bakır, kuvars ve alüminyum alaşımlarından da yapılmaktadır.

[SOLİDWORKS]

Profil Mastarları

[Only Registered Users Can See Links] mastarları, parçaların karakteristik profillerini, kesitlerini, tel çaplarını, kesici uçları, vb. kontroller için kullanılırlar.

Kalem ve Vida Tarakları

Vida kalemlerinin, açılacak vidanın özelliklerine uygun profilde olmalarının sağlanmasında ve Açılan vidanın kontrolünde kullanılırlar

[Only Registered Users Can See Links]İç ve dış profil mastarları

[Only Registered Users Can See Links]ş tarağı ya da vida tarağı

Sınır Mastarları

Limit mastarı ya da Geçer-Geçmez mastarları olarak da bilinirler.

[Only Registered Users Can See Links] işlenmiş parçaların alt ve üst sınır ölçüleri, bunlara uygun olan deliklerde erkek mastarla ve millerde ise dişi mastarlarla kontrol edilebilir.

Geçer mastar millerde en yüksek ölçünün ve deliklerde ise en düşük ölçünün kontrol edilmesini sağlar.
Geçmez mastarlar deliklerde en yüksek ve millerde en düşük ölçünün kontrolünü sağlar. Geçmez mastara uygun olan bir iş parçası ıskartaya ayrılır

Tampon Mastarlar

(En: Plug Gauges) Delik ve yivlerin kontrolunda kullanılır. Geçer taraf kendi ağırlığı ile delik içine girmelidir. Deliğe ait toleransın alt sınırını ifade eder. Geçmez tarafın ise sadece ağız kısmı girer. deliğe ait toleransın üst sınırını temsil eder.

[Only Registered Users Can See Links]çer tarafın uzun olan silindiri içine aşınmayı önleyici (azaltıcı) sert metal çubuklar yerleştirilir. Geçmez taraf ise kısa bir kontrol silindirine sahiptir. Mastarın bu kısmı kırmızı ile işaretlenmiştir ve üzerine en üst ölçü sınırı yazılmıştır.

[Only Registered Users Can See Links] mastarlarda, parçanın geçirilebildiği kısma “Go” yazısı, yeşil renk veya hiçbir renk, parçanın geçirilemediği kısma ise “NoGo” yazısı ya da kırmızı renk ile belirtilir.

[Only Registered Users Can See Links]çer ve geçmez kısımların aynı parça üzerinde art arda dizayn edildiği adımlı tampon mastar

[Only Registered Users Can See Links]çer ve geçmez kısımların aynı parça ya da ayrı parçalar üzerinde dizayn edildiği
terslerinin de kullanılabildiği ters çevrilebilir tampon mastar (reversible plug gauge)

Kaynak:[Only Registered Users Can See Links]

[SOLİDWORKS]

[Only Registered Users Can See Links] Vidalarda Dış Çap ve Adımı Milimetreye Çevirme